II SA/Gl 1056/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-05-13
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z pobytu stałego, jeśli jest ona zameldowana na pobyt czasowy w innym lokalu, a sprawa rozwodowa jest w toku?Ratio decidendi
Nie można wymeldować osoby z pobytu stałego, jeśli posiada ona ważne zameldowanie na pobyt czasowy, które zostało uznane przez właściwy organ, a sprawa rozwodowa jest w toku. Istnienie zameldowania na pobyt czasowy, nawet trwającego dłużej niż trzy miesiące, świadczy o tym, że organ uznał istnienie szczególnych okoliczności, a tym samym nie można uznać, że osoba trwale opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wymeldowanie męża z pobytu stałego, argumentując, że od ponad roku nie mieszka w lokalu, zabrał swoje rzeczy i nie partycypuje w kosztach utrzymania. Organy administracyjne odmówiły wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu ma charakter czasowy, związany ze sprawą rozwodową, a mąż skarżącej jest zameldowany na pobyt czasowy w innym miejscu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących wymeldowania oraz zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.
E.K. pismem z dnia [...] roku wniosła o wymeldowanie z pobytu stałego, z domu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w M. R., J.K.
We wniosku podała, że J. K. jest jej mężem jednak od czasu związania się z inną partnerką wracał późno do domu, a od [...] roku zaczął nocować poza domem. Zabrał też większość swoich rzeczy osobistych, nie posiada kluczy do domu.
Wójt Gminy R. orzekając w sprawie po raz drugi – na skutek kasacyjnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] roku – decyzją z dnia [...] roku odmówił wymeldowania J. K. z pobytu stałego z lokalu położonego w M. R. przy ul. [...].
Organ I instancji ocenił, że przeprowadzone postępowanie dowodowe (oględziny, rozprawa, zeznania świadków) nie wykazały spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych
(Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 z zm., dalej powoływana jako "ustawa").
E. K. w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, że sam J.K. przyznał, że w spornym lokalu nie mieszka od końca [...] roku, mieszka w wynajmowanym lokalu. Wyprowadzenie miało charakter dobrowolny bowiem wnioskodawczyni zmieniła zamki po dniu [...] roku, kiedy to uczestnik w czasie rozprawy rozwodowej cofnął wniosek co do orzekania przez sąd o sposobie korzystania z lokalu i przyznał, że wyprowadził się do wynajmowanego lokalu. W dalszej części odwołania wnioskodawczyni wskazała na nie skorzystanie przez uczestnika z żadnych środków prawnych mających na celu przywrócenie posiadania lokalu.
Brak rzeczy osobistych uczestnika w lokalu, nie uczestniczenie w kosztach jego utrzymania, potwierdzają dobrowolny i trwały charakter opuszczenia lokalu przez uczestnika.
Zdaniem odwołującej się organ dokonał niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego.
W związku z tym wnioskodawczyni domagała się zmiany decyzji przez orzeczenie wymeldowania uczestnika lub jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Na potwierdzenie swojego stanowiska co do spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy powołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podał, że w sprawie bezsporny jest fakt nie zamieszkiwania J. K. w przedmiotowym lokalu od [...] roku, lecz jak wynika z akt sprawy opuszczenie lokalu przez w/w ma charakter czasowy – związane jest z toczącą się sprawą rozwodową.
J. K. zameldowany był na pobyt czasowy od [...]roku do [...] roku w lokalu nr [...] przy ul. [...] w C.
Co do zasady pobyt czasowy nie powinien przekraczać 3 miesięcy, jednakże w pewnych okolicznościach przykładowo wymienionych w art. 8 ust. 1 ustawy pobyt ten może trwać dłużej. Zdaniem organu taką okolicznością jest trwający proces rozwodowy.
Skoro zatem jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy to tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, a tym stanowiskiem związany jest organ orzekający w niniejszej sprawie (WSA w Opolu – wyrok z 9.06.2005 r., sygn. II SA/Op 255/04).
W sytuacji w której w obiegu prawnym funkcjonuje zameldowanie na pobyt czasowy, sprawa rozwodowa pozostaje w biegu, a uczestnik deklaruje wolę powrotu do lokalu po zakończeniu sprawy rozwodowej uznać należy, że nie opuścił on w sposób trwały dotychczasowego miejsca pobytu, a więc nie została spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy dla orzeczenia wymeldowania z pobytu stałego.
W skardze do sądu E. K. zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy z art. 7 kpa.
Powtórzyła swoje wcześniejsze twierdzenia co do dobrowolnego opuszczenia lokalu przez uczestnika, jego nie zamieszkiwania w nim i w istocie braku woli powrotu do mieszkania. Deklarację w tym zakresie uczestnik złożył jedynie na potrzeby niniejszego postępowania.
W konkluzji skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie poniesionych kosztów postępowania.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego decyzji pod względem zgodności z prawem na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.
W sprawie organy ustaliły, a strony tego nie kwestionują, że uczestnik w przedmiotowym lokalu nie mieszka od marca lub lutego [...] roku (rozprawa z 16 kwietnia 2009 r. sygn. III RC 1733/08), nie posiada co najmniej od kwietnia [...] roku kluczy do lokalu ani rzeczy osobistych w nim nie przechowuje (poza kurtkami i płaszczami – oględziny z 4 sierpnia 2009 roku). Nie śpi, nie je ani nie zaspokaja od tego czasu żadnych swoich potrzeb w tym lokalu.
Jest zameldowany na pobyt czasowy w C., a meldunek ten obejmuje okres od [...]roku do [...]roku i został według wyjaśnień skarżącego spowodowany toczącą się między stronami sprawą rozwodową.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy na wniosek lub z urzędu wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego powyżej 3 miesięcy i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.
Niezbędnymi przesłankami dla wymeldowania jest więc dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe a to nieprzebywanie jest wynikiem woli, zamiaru strony.
Nie ulega wątpliwości, że uczestnik postępowania nie mieszka pod adresem stałego pobytu ale pod adresem tymczasowego zameldowania, które obejmuje okres od [...] roku do [...] roku. Ani więc organ I instancji, ani
II instancji nie mógł uczestnikowi postawić zarzutu niedopełnienia obowiązku meldunkowego (art. 10 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym numerem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Z kolei (art. 8 ustawy) osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiąca ma obowiązek zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego.
Skoro więc właściwy organ meldunkowy uznał, że uczestnik spełnia warunki do czasowego zameldowania na okres od [...]roku do [...]r. (wg uczestnika trwająca sprawa rozwodowa), to trzeba przyjąć, że bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania nie można uznać, że uczestnik bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania, w którym zameldowany jest na pobyt stały (w tej kwestii podobnie wyrok NSA z 31 stycznia 2007 roku – II OSK 262/06).
Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy dotyczy nie tylko wymeldowania z pobytu stałego, ale też pobytu tymczasowego. Oznacza to traktowanie wymeldowania z pobytu stałego oraz z pobytu tymczasowego przez ustawodawcę jest analogiczne.
Skoro więc nie jest kwestionowane, także przez strony, zameldowania na pobyt czasowy, to nie można twierdzić, że zameldowanie na pobyt stały jest fikcyjne z uwagi na brak realizacji tzw. "centrum życiowego".
W trakcie istniejącego zameldowania czasowego nie ma znaczenia korzystanie przez stronę z lokalu w którym jest zameldowana na pobyt stały.
Fakt zameldowania uczestnika na pobyt czasowy świadczy o tym, że organ uznał, że zachodzą szczególne warunki do takiego zameldowania przy zachowaniu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały. Wątpliwości co do ;charakteru pobytu uzasadniającego zameldowanie na okres dłuższy niż trzy miesiące, ma obowiązek rozstrzygnąć organ w toku załatwiania sprawy o zameldowanie na pobyt czasowy (art. 8 ust. 2 ustawy).
W związku z powyższym sąd podziela stanowisko organu orzekającego o niemożności wymeldowania uczestnika z miejsca pobytu stałego, a to wobec niespełnienia jednej z obligatoryjnych przesłanek wymeldowania – trwałego opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 2).
W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisu art. 7 kpa bowiem stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, a podjęte rozstrzygnięcie realizuje zasadę prawdy obiektywnej i praworządności.
Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga została oddalona.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło