II SA/Gl 1057/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu mieszkalnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta K., działając w oparciu o art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu użytkowego – wydzielonej części garażu wielostanowiskowego, znajdującego się w budynku przy ul. [...] w K. Rozstrzygnięcie to zapadło w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wcześniejszego postanowienia Prezydenta Miasta K. w tym zakresie. Dostosowując się do wskazówek organu odwoławczego, Prezydent Miasta K. ponownie poddał ocenie przedstawiony stan faktyczny i odmówił wydania zaświadczenia. Powołując się na treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 1168 ze zm.), zwanej dalej u.w.l., organ podniósł, że analiza wniosku złożonego przez A. B. (obecnie skarżącego), dokonana przy uwzględnieniu dołączonej do wniosku dokumentacji budowlanej, nie pozwoliła stwierdzić, że istnieją podstawy do wyodrębnienia w wielostanowiskowym garażu zamkniętym pomieszczenia spełniającego warunek samodzielności, o którym mowa w przywołanym przepisie. Organ ustalił, że do korzystania z miejsca postojowego nr 1, którego wydzielenie miałoby stanowić podstawę do wyodrębnienia lokalu w sensie prawnym, uprawnieni są również użytkownicy trzech pozostałych miejsc postojowych, gdyż tamtędy przebiega ciąg komunikacyjny łączący garaż z pozostałymi częściami budynku (klatką schodową). Wobec tego nie można w takiej sytuacji mówić o przeznaczeniu lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela. Na postanowienie to zażalenie złożył skarżący, zarzucając organowi naruszenie art. 2 ust. 2 u.w.l. poprzez uznanie, że wspomniany lokal nie jest lokalem samodzielnym; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nagłą i nieuzasadnioną zmianę stanowiska w zakresie cech samodzielności lokalu oraz naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 124 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do wskazówek organu odwoławczego. Zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zaświadczenie ma charakter potwierdzający, nie zaś prawotwórczy, co oznacza, że odnosi się wyłącznie do faktów. Szczególnym rodzajem zaświadczenia jest zaświadczenie o samodzielności lokalu, którym jest wydzielona trwałymi ścianami izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Przepis art. 2 ust. 2 u.w.l. stosuje się odpowiednio do lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Organ odwoławczy w pełni zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji i poczynione przezeń ustalenia, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było wydać takiego zaświadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Powołując się na ustawową definicję samodzielnego lokalu oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wywiódł, że użytkowane przezeń miejsce postojowe nr 1, częściowo wydzielone trwałymi ścianami nosi cechy samodzielności (jest do niego samodzielny dostęp i z zewnątrz budynku, i od wewnątrz). Zakwestionował przy tym stanowisko organu pierwszej instancji dotyczące parametrów technicznych ścian podkreślając, że chodzi wyłącznie o to, aby ściany wydzielające lokal miały charakter trwały, nie zaś prowizoryczny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wydawanie zaświadczeń uregulowane zostało w Dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej k.p.a.). Stosownie do treści art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie, z natury swej ma charakter deklaratoryjny – stwierdzający jedynie istnienie określonych okoliczności. W sensie materialnym można je więc traktować jako dokument urzędowy, wystawiony przez uprawniony organ w granicach przyznanych mu ustawą kompetencji, nie będący zarazem przejawem jego woli, a stanowiący jedynie uzewnętrznienie posiadanych przezeń informacji. Jest to więc przejaw wiedzy organu na temat pewnych stanów faktycznych lub prawnych związanych z konkretnym podmiotem obecnie lub w przeszłości, wydawanym na żądanie strony, na który może się ona skutecznie powoływać przed tym lub innym organem. Samo wydanie zaświadczenia traktować należy jako czynność materialno - techniczną z zakresu administracji publicznej. Odmowa wydania zaświadczenia, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie przybiera natomiast postać sformalizowaną – postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.). Jednym z rodzajów zaświadczenia, wymienionych wprost w przepisach prawa materialnego jest zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.w.l. Przepis ten przyznaje staroście kompetencję do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego, o ile taki lokal stanowi wydzieloną trwałymi ścianami w obrębie budynku izbę lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych (art. 2 ust. 2 u.w.l.). Regulację tę stosuje się odpowiednio do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Lektura art. 2 ust. 2 u.w.l. prowadzi do wniosku, że o samodzielności lokalu świadczą dwie cechy: po pierwsze musi być wydzielony trwałymi ścianami (okoliczność faktyczna), po wtóre władanie nim powinno mieć charakter ekskluzywny (wyłączny) dla określonej osoby (okoliczność prawna). Dopiero kumulatywne spełnienie obu wspomnianych przesłanek daje możliwość wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, a w dalszej kolejności wyodrębnienia go w sensie prawnym. W realiach niniejszej sprawy organy trafnie odmówiły wydania zaświadczenia, albowiem użytkowane przez skarżącego miejsce postojowe nr 1 w garażu wielostanowiskowym nie nosi cech samodzielności. Z przedstawionego przez stronę rysunku technicznego oraz ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, że stanowisko postojowe nr 1, którym włada skarżący, zostało częściowo wydzielone poprzez ustawienie ścianki działowej z płyt kartonowo – gipsowych. Przepierzenie to ma jednak charakter częściowy dlatego, że nie odgradza całkowicie stanowiska garażowego, z którego korzysta strona od pozostałej części garażu, pozostawiając lukę pozwalającą na komunikację z pozostałymi stanowiskami postojowymi. Na marginesie przyznać trzeba, że rację ma skarżący wskazując, iż o trwałości wydzielenia ścianami nie może decydować materiał, z którego ściany te są wykonane a jedynie ich charakter, tzn. czy są one mobilne czy też nie, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dla oceny podjętych rozstrzygnięć kluczowe znaczenie miała natomiast inna kwestia, a mianowicie wspomniana wyżej wyłączność w użytkowaniu określonego fragmentu obiektu budowlanego przez osobę ubiegającą się o uzyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu. Orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tej materii jednolite i zwraca uwagę na normatywne powiązanie technicznego wyodrębnienia lokalu z otaczającej go przestrzeni (powstanie trwałych ścian) z samodzielnością funkcjonalną, związaną z zaspokajaniem określonej potrzeby (np. mieszkaniowej) konkretnej osoby lub osób (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 650/12 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 522/13 – dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl). Z tego punktu widzenia, w realiach rozpoznawanej sprawy nie może być mowy o samodzielności wydzielonego pomieszczenia garażowego w budynku przy ul. [...] w K. Wspomniane stanowisko garażowe służy bowiem pozostałym użytkownikom garażu wielostanowiskowego jako ciąg komunikacyjny umożliwiający im dostęp do klatki schodowej. To zresztą, jak wynika z dołączonego do wniosku strony rysunku technicznego, było przyczyną, dla której wzniesiona przez stronę ścianka działowa nie separuje całkowicie miejsca postojowego, z którego korzysta skarżący od reszty garażu. Nie można więc w takich okolicznościach stwierdzić "odrębności" i "samodzielności" lokalu, skoro służy on nie tylko stronie lecz również pozostałym współużytkownikom garażu. Ta kwestia, wbrew zawartej w skardze argumentacji miała dla oceny sprawy fundamentalne znaczenie. To właśnie ten fragment garażu wielostanowiskowego, do którego rości sobie prawa skarżący służy pozostałym użytkownikom garażu wielostanowiskowego jako przestrzeń, przez którą maja oni dostęp do pozostałych części wspólnych budynku. Ocena, czy fragment budynku (lokal) spełnia warunki "samodzielności" jest zaś dokonywana z uwzględnieniem interesów wszystkich osób dysponujących tytułami prawnymi do budynku, a nie tylko tego, kto z faktu wydzielenia części budynku trwałymi ścianami wywodzi swoje uprawnienie do władania nią. Trafnie więc organ pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do wydania stronie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego. Jedynie na marginesie można zwrócić organowi odwoławczemu uwagę na nieco zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, co jednakże pozostało bez wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w oparciu o art. 119 pkt 3 i art. 120 powołanej ustawy.