II SA/Gl 1060/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. W. (W.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 4 lipca 2025 r. nr SKO.4102.37.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przywrócenia środowiska do stanu właściwego oddala skargę. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. nałożył ma K. W. (dalej jako strona lub skarżący) obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 26 sierpnia 2024 r. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wniosła strona. Na kopercie zawierającej przedmiotowe odwołanie widnieje stempel pocztowy z datą 10 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem z 23 września 2024 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że sprawa nie może zostać rozpatrzona merytorycznie ze względu na wniesienie odwołania po upływie 14 dniowego terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie dnia 26 sierpnia 2024 r. Upływ 14 dniowego terminu złożenia odwołania upływał więc dnia 9 września 2024 r. W oparciu o datę widniejącą na stemplu pocztowym na kopercie, którą przesłano odwołanie, widniej zaś data 10 września 2024 r., a tym samym wskazane odwołanie niesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiono o uchylenie wskazanego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze tej zamieszczono oświadczenie, że odwołanie zostało złożone w terminie, t.j. 9 września 2024 r. Zdaniem skarżącego pracownica poczty zarejestrowała przesyłkę (oznaczyła kopertę stemplem) dnia 10 września 2024 r., a w rzeczywistości została ona złożona dzień wcześniej. Na potwierdzenie złożonego oświadczenia przedłożył korespondencję tekstową pomiędzy swoją pracownicą a pracownicą poczty. Z korespondencji tej wynika, że faktycznie odwołanie zostało złożone dnia 9 września 2024 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 14 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1491/24 uwzględnił wniesioną skargę i uchylił kwestionowane postanowienie. W motywach tego wyroku wskazano, że w rozpoznawanej sprawie bezsporna jest data doręczenia przesyłki zawierającej decyzję stronie. W oparciu o nią organ odwoławczy ustalił termin do którego adresat decyzji mógł się odwołać. Był to dzień 9 września 2024 r. Na kopercie zawierającej odwołanie widnieje zaś data 10 września 2024 r. Wskazano, że już na etapie postępowania odwoławczego, tak przynajmniej wynika z treści skargi, strona informowała organ, że odwołanie zostało złożone w terminie i to pracownica poczty opieczętowała przesyłkę dzień później. Na dowód tego strona skarżąca przedstawiła wydruk z korespondencji tekstowej (SMS) pracownicy skarżącego z pracownicą poczty, która miała przyznać, że "nadała" list polecony dzień później. Z uwagi na fakt, że Sąd nie jest w stanie ustalić prawdziwości tych twierdzeń, dlatego zasadne jest, aby organ odwoławczy wystąpił do operatora pocztowego z zapytaniem o faktyczną datę nadania przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji z dnia 19 sierpnia 2024 r. Dopiero wówczas może dokonać ustaleń, w przedmiocie terminu złożenia przez skarżącego odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie postanowieniem z 4 lipca 2025 r. nr SKO.4102.37.2025 wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego: odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z 19 sierpnia 2024 r. oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że kierując się wskazaniem zamieszczonym w wyroku sądu administracyjnego wystąpił do Poczty Polskiej o ustalenie faktycznej daty nadania spornej przesyłki pocztowej. W udzielonej odpowiedzi z 25 czerwca 2025 r. operator pocztowy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż sporna korespondencja została nadana w FUP W. w dniu 10 września 2024 r. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił argumentacje przemawiającą za brakiem podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, albowiem nie wystąpiły kumulatywnie wszystkie przesłanki pozwalające na podjęcie takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ odwołał się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie postępowania administracyjnego. W szczególności podniesiono, że z akt administracyjnych nie wynika, aby strona nie ponosiła winy za przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ odwołanie w sprawie zostało wniesione w terminie, ponadto organ nie przywrócił stronie terminu do wniesienia środka odwoławczego mimo spełnienia przez stronę przewidzianych wymogów. Ponownie w skardze podkreślono, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone w terminie w placówce pocztowej w K.. Na potwierdzenie tego faktu przywołano korespondencję upoważnionego pracownika z osobą zatrudnioną we wskazanej placówce pocztowej. W skardze wniesiono o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanego pracownika urzędu pocztowego na okoliczność wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniesionej skargi przedstawiono argumentację przemawiająca za jej zasadnością, jak również rozwinięto argumenty przemawiająca za niezbędnością wniesienia skargi. W końcowej części skargi przytoczono przepisy prawa, które w ocenie skarżącego powinny zostać uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; . Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, to jest nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone postanowienie może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Oznacza to zatem, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji publicznej uzasadniało będzie uwzględnienie wniesionej skargi. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy kluczową rolę odgrywa fakt, że na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie tej wypowiedział się tutejszy Sąd. Który uwzględnił wniesioną skargę. W wyroku tym Sąd zobowiązał organ odwoławczy, aby ten wystąpił do operatora pocztowego z zapytaniem o faktyczną datę nadania przesyłki zawierającej odwołanie od decyzji z dnia 19 sierpnia 2024 r. Dopiero po otrzymaniu wskazanej informacji można będzie dokonać ustaleń, w przedmiocie terminu złożenia przez skarżącego odwołania. Przywołanie tej okoliczności posiada istotne znaczenie, albowiem stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W kontekście rozpoznawanej sprawy unormowanie to pełni kluczową funkcję, ponieważ jak zostało to zaznaczone powyżej tutejszy Sąd w wyroku z 14 marca 2025 r. zobowiązał organ administracji do podjęcia określonych działań, które miały umożliwić mu na wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy kierując się wskazaniem zamieszczonym w powyższym wyroku pismem z 2 czerwca 2025 r. wystąpił do Poczty polskiej o zajęcie stanowiska w sprawie, a w szczególności o wskazanie daty nadania przez skarżącego pisma zawierającego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Pismem z 25 czerwca 2025 r. Poczta Polska udzieliła organowi odwoławczemu stosownej odpowiedzi i wskazano w nim w sposób jednoznaczny, że pismo to zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 10 września 2024 r. Przedstawione powyżej zachowanie organu odwoławczego odpowiada wskazaniom zamieszczonym w wyroku tutejszego Sądu nakładającym na ten organ podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji związanej z nadaniem spornej korespondencji. W tej sytuacji organ ten był zwolniony z podejmowania kolejnych czynności wnioskowanych przez skarżącego, a mających wykazać trafność prezentowanego przez niego stanowiska. Powyższa okoliczność pozwala uznać, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy wypełnił zobowiązanie nałożone na niego przez tutejszy Sąd i ustalił datę nadania spornego pisma. Dysponując wskazaną informacją organ ten uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu i tym samym wyczerpana została przesłanka stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a zatem wydania postanowienia w oparciu o postanowienia art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnoszone przez skarżącego argumenty w ocenie składu orzekającego są wyłącznie poszlakami i nie są oparte o dowody, które mogą być zweryfikowane. W tej sytuacji wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej zasadnie oparł się na stanowisku prezentowanym przez podmiot odpowiedzialny za doręczanie korespondencji. Podnoszone przez skarżącego wnioski o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób, które uczestniczyły w przeprowadzeniu czynności nadania korespondencji nie mogły być uwzględnione z tego powodu, że sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedyna możliwość sprowadza się do uwzględnienia dowodu z dokumentu. W tym przypadku skarżący oczekuje od sądu przeprowadzenia określonych czynności procesowych, do przeprowadzenia których sąd ten nie jest uprawniony. W rozpoznawanej skardze skarżący postawił zarzut organowi odwoławczemu, że nie uwzględnił on jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przyjdzie w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z postanowieniami art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywołane powyżej warunki przywrócenia terminu, w rozpoznawanej sprawie nie zostały dopełnione. Podkreślić należy, że wskazaną prośbę należy złożyć w określonym terminie i dopełnić przewidzianej czynności. Kluczowym elementem w tym zakresie jest kwestia uprawdopodobnienia braku widy w uchybieniu terminu. W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta nie jest przedmiotem zainteresowania skarżącego. Stanowisko takie wynika z tego, że skarżący utrzymuje konsekwentnie, że przewidzianej czynności procesowej dokonał w terminie i cała argumentacja sprowadza się do wykazania, że złożenie odwołania odbyło się w terminie otwartym do dokonania tej czynności. Tym samym w żądnym z pism kierowanych do organu administracji jak również do tutejszego Sądu skarżący nie wskazuje na okoliczności, które pozwalałyby uznać brak winy po jego stronie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę