II SA/Gl 1070/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-25
Skład orzekający: Renata Siudyka, Bonifacy Bronkowski, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest żądanie zwrotu nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie Dekretu PKWN z 1944 r. w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie Dekretu PKWN z 1944 r. nie może być uwzględnione w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Dekret PKWN nie jest wymieniony w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przejęcie na jego podstawie nie jest tożsame z wywłaszczeniem w rozumieniu tej ustawy. Ponadto, nawet gdyby uznać, że przepisy te miałyby zastosowanie, uprawnienie do zwrotu wygasłoby z uwagi na upływ terminu.Stan faktyczny
Spółka "A." wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa, które zostały przejęte na podstawie Dekretu PKWN z 1944 r. Starosta umorzył postępowanie, uznając brak podstaw do zwrotu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na wygaśnięcie uprawnienia do zwrotu oraz brak podstaw prawnych do żądania zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie Dekretu PKWN. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wspólnot gruntowych i ksiąg wieczystych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Spółki "A." na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę.
We wniosku do Starosty Z. (dalej jako Starosta) z dnia [...] r. "A" (dalej jako skarżąca, Spółka lub Wspólnota) reprezentowana przez Zarząd wniosła o zwrot na jej rzecz wywłaszczonej nieruchomości położonej w J. Gmina [...] przejętej przez Nadleśnictwo W. oraz Nadleśnictwo J. , stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwo J. i Nadleśnictwo W. oraz oznaczonych obecnie w ewidencji gruntów jako działki nr 1, 2 , 3, 4 , 5 , 6 , 7, 8 , 9, 10 , 11 , 12 , 13 , 14 , 15 , 16 , 17 , 18 i 19 . Wspólnota wskazała, że przedmiotowe działki zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów bliżej nieznanych Zarządowi Spółki. Nigdy też Zarząd Spółki nie otrzymał decyzji wywłaszczeniowej. Działki te stanowiły własność Wspólnoty w oparciu o "wyrok Dominikański z [...] roku".
Wydaną z upoważnienia Starosty decyzją z dnia [...] r. nr
[...] orzeczono o umorzeniu postępowania wszczętego powyższym wnioskiem w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr: 1, 2 , 3, 5 , 6 , 7, 8 , 9, 10 , 11 , 12 , 13 , 14 , 15 , 16 , 17 , 18 i 19 położonej w J.. Jako podstawę wydania decyzji organ wskazał art. 104 § 1, art. 105 § 1 i art. 107 Kpa oraz art. 136 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2020 t.j., zwanej też dalej u.g.n.).
W uzasadnieniu decyzji Starosta, po przytoczeniu treści wniosku oraz treści art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 216 u.g.n. stwierdził, że brak jest podstaw do ich zastosowania w niniejszej sprawie. Z odpowiedzi uzyskanych z archiwów, jak również przeprowadzonej analizy dostępnej dokumentacji (archiwum wewnętrzne, dowody zmian ewidencyjnych, zbiory dokumentów, ksiąg wieczystych, w których figurują objęte wnioskiem działki, tj. KW nr [...] i nr [...]) nie wynika bowiem, aby objęte postępowaniem działki zostały wywłaszczone w rozumieniu art. 136 u.g.n. Nie wynika również, aby zostały one przejęte lub nabyte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 tej ustawy. Podkreślono przy tym, że zgodnie z orzecznictwem, w tym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, art. 216 ustawy jako przepis szczególny rozszerzający i dopuszczający różne podstawy wywłaszczenia nie podlega wykładni rozszerzającej. Nie może zatem obejmować aktów prawa, które nie są w nim enumeratywnie wskazane.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy Staroście do ponownego rozpatrzenia poprzez wydanie decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości.
Zarzuciła, że Starosta nie wyjaśnił jaka była podstawa nabycia objętych wnioskiem działek przez Skarb Państwa. Podniosła, że w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych działki te były zapisane w dawnych księgach wieczystych jako "Dobra Tabularne".
Wojewoda [...] (dalej jako Wojewoda lub organ odwoławczy) odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 9a i art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzję Starosty utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zwrócił w pierwszej kolejności uwagę, że zgodnie z art. 136 ust. 7 u.g.n. uprawnienie do zwrotu nieruchomości wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3.
Zgodnie z art. 2 ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r., poz. 801, zwanej dalej ustawą zmieniającą) – jeżeli termin wskazany w art. 136 ust. 2 zmienianej ustawy upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (tj. 14 maja 2019 r.), albo gdy od jej wejścia w życie do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek o którym mowa w art. 136 ust. 3 zmienianej ustawy może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. do dnia 14 maja 2020 r.
W tym względzie Wojewoda zwrócił jednak uwagę na mające zastosowanie w odniesieniu do niniejszej sprawy okoliczności szczególne, związane z wejściem w życie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.). W konsekwencji biorąc pod uwagę treść art. 45 pkt 2 i art. 68 ust. 1 i 2 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustawy w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-Cov-2 (Dz. U. poz. 875) Wojewoda stwierdził, że termin do wniesienia przez Spółkę wniosku o zwrot ewentualnie wywłaszczonych działek upłynął 7 lipca 2020 r. Z tym dniem roszczenie to wygasło, tymczasem wniosek w rozpatrywanej sprawie został wniesiony 16 lutego 2021 r. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego Starosta powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a Kpa. Skoro jednak postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte, to należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Niezależnie od tego Wojewoda podzielił stanowisko Starosty, iż w sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji, o jakich mowa w art. 136 ust. 3 i 4 oraz art. 216 u.g.n. Nie zostało bowiem wykazane, aby odnośnie wskazywanych przez Wspólnotę działek doszło do ich wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n., czy też ich przejścia na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 tej ustawy, które to przepisy wyznaczają zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach w przedmiotowej ustawie określonych. Przez pojęcie "wywłaszczonej nieruchomości", o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia, a więc na mocy indywidualnej i konkretnej decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw, regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem. Rozszerzenie możliwości zwrotu nieruchomości stanowi natomiast art. 216 u.g.n., który zawiera zamknięty katalog aktów prawnych będących podstawą przejęcia lub nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.
Z zapisów zawartych w księgach wieczystych prowadzonych dla objętych wnioskiem działek wynika, że Skarb Państwa nabył ich własność i został ujawniony jako właściciel w prowadzonych dla nich księgach wieczystych na podstawie Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. nr 15, poz. 81 i 82, zwanego dalej Dekretem PKWN). Oznacza to, że nie zostały one wywłaszczone, lecz przejęte w trybie przepisów tego Dekretu. Jednocześnie art. 216 u.g.n. nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania o zwrot nieruchomości przejętej na jego podstawie. Nie można zatem skutecznie żądać zwrotu nieruchomości przejętej na podstawie i w trybie omawianego aktu prawnego.
Tym samym nie istnieje zdaniem Wojewody materialnoprawna podstawa do wydania odnośnie do objętych decyzją Starosty działek orzeczenia o ich zwrocie. Co do wykładni treści art. 216 u.g.n. w odniesieniu do nieruchomości, których własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów innych, niż wymienione w art. 216 u.g.n., a także przejętych bez żadnego tytułu prawnego, i co do których nie wydano w tym przedmiocie żadnych decyzji administracyjnych, Wojewoda powołał się na wyrok WSA w Gdańsku z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt
II SA/Gd 858/11 oraz wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1698/13. Organ odwoławczy podniósł nadto, że wniosek Spółki o zwrot obejmował również działkę nr 4 , która w osnowie decyzji Starosty nie została wymieniona. Oznacza to, że decyzja organu pierwszej instancji jest decyzją jedynie częściową. Co do żądania zwrotu działki nr 4 Starosta powinien wydać zatem odrębne rozstrzygnięcie.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, jako opierających się na "pozaustawowych przesłankach ustalenia gruntów stanowiących wspólnotę" i z pominięciem "licznych przepisów prawa materialnego, będących podstawą wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości", względnie o uchylenie decyzji zaskarżonej i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty.
W przypadku uchylenia decyzji, o zobowiązanie organu na podstawie art. 145a ustawy p.p.s.a. do wydania decyzji o wskazanej treści.
Spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 w zw. z art. 107 § 3, art. 8 w zw. z art. 107 § 1 i § 3, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, nieodniesienie się do wszystkich dowodów, nieuwzględnienie wszystkich zgłoszonych w toku postępowania dowodów, ich dowolną ocenę oraz niedostateczne uzasadnienie decyzji, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej pomimo "istnienia niekwestionowanych przesłanek świadczących o istnieniu w dawnej wsi W. na wskazanych działkach wspólnoty gruntowej".
Zdaniem skarżącej decyzja ta została wydana także z naruszeniem prawa materialnego, tj.:
1. art. 8a w zw. z art. 1, art. 2, art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 703) w zw. z art. 21 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz w zw. z art. 6 Kpa poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organ uprawniony był do wydania decyzji uznaniowej z zastosowaniem pozaustawowych kryteriów, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało naruszeniem enumeratywnie wskazanych przez ustawodawcę przesłanek ustalenia, które grunty stanowią z mocy prawa wspólnotę gruntową;
2. art. 2 ust. 1 pkt 1a Dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków
(Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32) w zw. z § 4 ust, 1 pkt 1, § 20, § 22 ust. 2 pkt 8 w zw. z § 25 i § 28 pkt 8 Instrukcji Ministra Gospodarki Komunalnej z 8 września 1956 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zasad sporządzania wykazów gruntów oraz opłat za odrysy z map i za odpisy i wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część operatu ewidencyjnego na obszarze (.,.), (...) i miast stanowiących powiaty (M. P. z 1956 r. Nr 98, poz. 1135) poprzez niezastosowanie w stosunku do zebranego materiału dowodowego, które to uchybienie skutkowało pominięciem istnienia podstawowej dokumentacji (znajdującej się w aktach sprawy), identyfikującej grunt uznany za wspólnotę gromadzką, jako osady tabelowej;
3. art. 713 Kodeksu Napoleona w związku z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1916) w stopniu rażącym poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że przepis ów stanowi materialnoprawną przesłankę nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w tej sprawie, w sytuacji gdy grunt objęty postępowaniem miał w dacie uchylenia Kodeksu Napoleona
(tj. 1 stycznia 1947 r.) i w dacie wcześniejszej właściciela, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, skutkujące uznaniem, że art. 713 Kodeksu Napoleona stanowi niedomniemanie prawne, a materialnoprawną przesłankę nabycia własności działek objętych identyfikacją;
4. art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r. (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1916) w zw. z art. 713 Kodeksu Napoleona poprzez uznanie, że Skarb Państwa opiera się na rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, skutkujące uznaniem, że działki objęte identyfikacją miały uregulowany stan prawny na rzecz Skarbu Państwa przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych;
5. art. 25 w zw. z art. 79 i 80 ust. 1 ustawy 2 dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1935 r. Nr 35, poz. 294), w zw. z § 80 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 grudnia 1933 r.
(Dz. U. z 1933 r. Nr 100, poz. 769) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1a i art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 46 ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 1938 r. Nr 33, poz. 290) w związku z art. XXVI Dekretu z dnia 11 października 1946 r. przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 321) w związku z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950 r, o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130) w zw. z art. 38 ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191) w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 5, poz. 16), skutkujące przyjęciem, że grunty objęte postępowaniem nie miały uregulowanego stanu prawnego w okresie 1864-1963;
6. art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r. Nr 6, poz. 32) w zw. z obwieszczeniem z dnia 7 kwietnia 1969 r. Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. w sprawie założenia ewidencji gruntów (Dziennik Urzędowy z sierpnia 1969 r.) poprzez ich niezastosowanie, które to uchybienie miało znaczenie dla rozstrzygnięcia, co skutkowało pominięciem faktu, że grunty objęte identyfikacją będące przedmiotem postępowania powinny już w 1963 r. zostać uznane z mocy samego prawa i zakwalifikowane jako wspólnota gruntowa, przez organ, w którego kompetencjach było ustalenie gruntów stanowiących wspólnotę gruntową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Rozprawa została przeprowadzona w trybie zdalnym odmiejcowionym. Pomimo podjętych prób połączenia się w trybie zdalnym ze zgłaszającą zamiar udziału w taki sposób w rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. Przewodniczącą Zarządu skarżącej Spółki A.N. , do połączenia tego przyczyn niezależnych od Sądu nie doszło.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach wynikających z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325 tj., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy administracyjnego prawa materialnego oraz treść wniosku skarżącej Spółki z dnia 15 lutego 2021 r. (data wpływu do organu dnia 16 lutego 2021 r. ) nie może ulegać wątpliwości, że wniosek ten podlegał rozpoznaniu w oparciu o treść art. 136 ust. 3 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji, jak to prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, należało w pierwszej kolejności odpowiedzieć na pytanie, czy w sprawie mamy do czynienia z nieruchomością wywłaszczoną w rozumieniu art. 136 ust. 3 tej ustawy, względnie z nieruchomością przejętą lub nabytą przez Skarb Państwa w trybie przepisów wymienionych w wyczerpujący sposób w jej art. 216.
W tym względzie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stanowisko organów obu instancji co do braku podstaw do zastosowania tych przepisów nie budzi wątpliwości i zasługuje na pełną akceptację. Pomimo podjętych przez organy starań nie zostało w żaden sposób wykazane, aby do przejęcia objętych zaskarżoną decyzją działek doszło w drodze wywłaszczenia.
Zgodnie z art. 112 ust. 2 u.g.n. - wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób, niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Wywłaszczenie w rozumieniu tego przepisu i w konsekwencji w rozumieniu art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n. ma zatem znacznie węższą treść, niż pojęcie wywłaszczenia zawarte w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Wywłaszczenie dokonywane na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami przeprowadzane jest w postępowaniu administracyjnym, w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, przez wydanie decyzji (art. 112 ust. 2).
Niewątpliwie zatem wywłaszczeniem w rozumieniu tych przepisów nie jest nacjonalizacja dokonana w trybie przepisów Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82), na który to m.in. fakt jako podstawę wywłaszczenia wskazuje skarżąca Spółka, i który jako podstawę wpisu własności objętych zaskarżoną decyzją działek na rzecz Skarbu Państwa wskazany jest w prowadzonych dla nich przez Sąd Rejonowy w Z. księgach wieczystych Kw nr [...]i nr [...]. Nie może budzić też wątpliwości, że w/w Dekret PKWN nie został wymieniony w art. 216 u.g.n.
W konsekwencji prawidłowo uznał Wojewoda, że na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami brak było podstaw do prowadzenia merytorycznego postępowania w przedmiocie wniosku skarżącej Wspólnoty o zwrot objętych jej żądaniem działek skoro nie zostało nawet uprawdopodobnione, aby doszło do ich wywłaszczenia w rozumieniu art. 136 ust. 1 i 3 tego aktu prawnego, względnie aby zostały one przejęte lub nabyte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustaw wymienionych enumeratywnie w art. 216 omawianej ustawy. Biorąc pod uwagę kompetencje orzekających w niniejszej sprawie organów nie były one upoważnione do badania legalności wydania w/w Dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. i wynikających z tego aktu w odniesieniu do objętych postępowaniem działek skutków prawnych gdy chodzi o przejście ich własności na rzecz Skarbu Państwa, czego faktycznie domaga się skarżąca Wspólnota. Nawet gdyby hipotetycznie przyznać tym organom takie kompetencje, to brak byłoby podstaw prawnych do przyjęcia, że mogłyby one być realizowane w niniejszej sprawie.
Nadto, na co zasadnie zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji Wojewoda, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że objęte żądaniem zwrotu działki objęte są hipotezą art. 136 ust. 1 i 3 lub art. 216 u.g.n., to i tak zgodnie z treścią art. 136 ust. 7 tej ustawy uprawnienie do zwrotu wygasłoby z dniem 7 lipca 2020 r., co też w sposób niebudzący zastrzeżeń zostało w zaskarżonej decyzji wskazane. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i twierdzeń skarżącej nie może bowiem ulegać wątpliwości, że do ewentualnego nabycia przez Skarb Państwa przedmiotowych działek mogłoby dojść najpóźniej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (obecnie Dz. U. 2022.140 tj., zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych lub u.z.w.g.), t.j. przed 5 lipca 1963 r. Z treści skargi wynika bowiem w jednoznaczny sposób, iż w tej dacie działki nie były już we władaniu Wspólnoty i w konsekwencji nie zostały ujęte w wydanej w oparciu o tą ustawę dnia 31 marca 1965 r. decyzji wskazującej nieruchomości stanowiące wspólnotę w rozumieniu tego aktu prawnego.
W tym względzie należy zwrócić uwagę na niekonsekwencję w twierdzeniach i żądaniach skarżącej zarówno co do tego kto jest właścicielem przedmiotowych działek, jak i co do rzeczywistych oczekiwań gdy chodzi o treść satysfakcjonującego skarżącą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Żądając zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (działek) skarżąca m.in. twierdzi bowiem jednocześnie, że jest i była w dniu wejścia w życie u.z.w.g. ich właścicielem. W tym zakresie kwestionuje bowiem legalność i prawidłowość ujawnienia ich na rzecz Skarbu Państwa w prowadzonych dla nich księgach wieczystych, które to ewentualne nieprawidłowości nie podlegają wyeliminowaniu w postępowaniu administracyjnym. Biorąc pod uwagę treść sformułowanych w skardze zarzutów odnoszących się do naruszenia wskazanych tam przepisów prawa materialnego można też dojść do przekonania, że faktycznie skarżąca domaga się uregulowania różnych jej spraw jako Spółki "A" . , w tym do wydania przez Starostę na podstawie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych decyzji o ustaleniu, że działki te stanowią wspólnotę gruntową, co również wykracza poza ramy niniejszego postępowania.
Z tych wszystkich względów należało przyjąć, że wbrew sformułowanym w skardze zarzutom sprawa została dostatecznie wyjaśniona i rozważona do końcowego jej załatwienia w kontekście mających w niej zastosowanie przepisów prawa materialnego. Tym samym nie doszło ani do mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, ani do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym przepisów wskazanych w skardze.
Wobec powyższego, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło