II SA/Gl 1078/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-12-14
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podlega stwierdzeniu nieważności w części dotyczącej tej sprzeczności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, podlega stwierdzeniu nieważności w części dotyczącej tej sprzeczności. Naruszenie zasady zgodności planu miejscowego ze studium stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Skarżący T. i H. K. zakwestionowali uchwałę Rady Gminy Mierzęcice dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznaczyła ich działkę nr 1 częściowo na teren rolny (R5) i częściowo na teren usług rzemiosła (UR2), uniemożliwiając zabudowę mieszkaniową. Skarżący twierdzili, że sąsiednie działki są przeznaczone pod zabudowę zagrodową, a przed zakupem byli przekonani o możliwości zabudowy mieszkaniowej. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do sądu administracyjnego. Wójt Gminy przyznał rację skarżącym, wskazując na sprzeczność planu ze studium i możliwością zabudowy mieszkaniowej na sąsiednich działkach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym działki nr 1 w Mierzęcicach przy ul. Szkolnej - w części położonej na terenie obszaru oznaczonego w tej uchwale symbolem UR 2.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. K. i H. K. na uchwałę Rady Gminy Mierzęcice z dnia 29 lipca 2005 r. nr XXXII/214/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym działki nr [...] w Mierzęcicach przy ul. Szkolnej - w części położonej na terenie obszaru oznaczonego w tej uchwale symbolem UR 2.
W skardze do sądu administracyjnego z dnia 3 października 2016 r. T. i H. małżonkowie K. wnieśli "o uchylenie" ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mierzęcice dla obszaru [...] uchwalonego uchwałą Rady Gminy Mierzęcice Nr XXXII/214/2005 z dnia 29 lipca 2005 r. (dalej również jako zaskarżona uchwała), dla działki nr 1 położonej w M. przy ul. [...]. Uzasadniając żądanie podnieśli, że zgodnie z tym planem stanowiąca ich współwłasność działka nr 1 położona jest częściowo na terenie rolnym (symbol planu R5) i częściowo na terenie usług rzemiosła (symbol planu UR2), gdzie nie jest dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa. Podstawowym przeznaczeniem terenu o symbolu R5 są uprawy rolne w tym łąki i pastwiska, sadownictwo i ogrodnictwo bez prawa zabudowy. Natomiast na terenie usług rzemiosła możliwa jest wyłącznie lokalizacja budynków i obiektów usługowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym drobnej wytwórczości i warsztatów naprawczych z dopuszczeniem obiektów komunikacji i transportu, w tym stacje paliw, drogi wewnętrzne i parkingi oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej. Przed zakupem działki byli przekonani, że dopuszczalna jest na niej zabudowa mieszkaniowa. Z chwilą podjęcia decyzji o budowie budynku mieszkalnego uzyskali informację, że z uwagi na zapisy planu pozwolenia nie uzyskają. W dniu [...] r. wezwali Radę Gminy Mierzęcice do usunięcia naruszenia zaskarżoną uchwałą prawa przez zmianę w planie przeznaczenia działki nr 1 z terenu rolnego (symbol R5) oraz terenu zabudowy usług rzemiosła (symbol UR2) na teren zabudowy mieszkaniowej, na które to wezwanie nie uzyskali pisemnej odpowiedzi. Dalej stwierdzili, że podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Gminy Mierzęcice naruszyła prawo przez przekroczenie przysługującego jej władztwa planistycznego, w sytuacji gdy działki sąsiednie są przeznaczone pod zabudowę zagrodową umożliwiającą lokalizację budynków mieszkalnych.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. uznał rację skarżących przyznając, że zgodnie z aktualnymi przepisami objętego skargą planu zagospodarowania nie jest możliwe uzyskanie na działce skarżących pozwolenia na budowę domu mieszkalnego. Stwierdził, że zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mierzęcice przyjętym uchwałą Nr XLVII/282/2002 Rady Gminy Mierzęcice z dnia 10 października 2002 r. działka skarżących nr 1 zabudowana obiektem gospodarczo-garażowym znajduje się od strony drogi powiatowej (ul. [...]) na terenie potencjalnego rozwoju systemu osadniczego, natomiast jej pozostała część (północna) na terenie zachowania uzupełnień i intensyfikacji istniejącego systemu osadniczego, znajdującego się w obszarze o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Takie samo przeznaczenie mają działki sąsiednie zabudowane budynkami mieszkalnymi. Z ustaleń skarżonej uchwały wynika, że wyłącznie północna część działki skarżących została przeznaczona pod zabudowę usług rzemiosła, w sytuacji gdy działki obok to teren zabudowy zagrodowej. Nadto Wójt podniósł, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Mierzęcice obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. północna część działki nr 1 ujęta była w terenach zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej (symbol planu B13 MR MN).
W konsekwencji zdaniem Wójta zasadnym byłoby uchylenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania dla działki nr 1, gdyż wówczas skarżący mieliby możliwość zagospodarowania tej nieruchomości w sposób przez siebie zamierzony na podstawie indywidualnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co nie zburzy w żaden sposób istniejącego ładu przestrzennego.
Stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Mierzęcice podtrzymał następnie w piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2016 r.
Na rozprawie sądowej w dniu 14 grudnia skarżący sprecyzowali skargę w ten sposób, że wnieśli o wyeliminowanie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ich działki nr 1 położonej na terenie oznaczonym zgodnie z tą uchwałą symbolem UR2. Przyznali też, że południowa część tej działki (od strony ul. [...]) nie jest zabudowana i podobnie jak działki sąsiednie jest wykorzystywana rolniczo (jako łąka).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona w terminie po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy Mierzęcice w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1190 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym. Podlega też merytorycznemu rozpoznaniu. Skarżący jako współwłaściciele działki nr 1 objętej planem zagospodarowania uchwalonym skarżoną uchwałą mają bowiem w takiej sytuacji interes prawny we wniesieniu skargi. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego interes ten został też skarżoną uchwałą naruszony w rozumieniu art. 101 ust. 1 tej ustawy. Przeznaczenie w planie miejscowym działki skarżących uniemożliwia bowiem zgodnie z ich wolą jej zagospodarowanie pod zabudowę mieszkaniową.
Skarga w kształcie po jej sprecyzowaniu na rozprawie sądowej zasługuje na uwzględnienie. Interes prawny skarżących został bowiem naruszony z jednoczesnym naruszeniem obowiązującego prawa. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub. u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W konsekwencji zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 tej ustawy plan miejscowy uchwala rada gminy po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. W świetle treści tych przepisów zgodność planu miejscowego z obowiązującym w dacie jego uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy należy zaliczyć do jednej z zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 tego aktu prawego, której naruszenie powoduje zgodnie z tym przepisem nieważność uchwały rady gminy w przedmiocie planu miejscowego w całości lub w części.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego właśnie taka sytuacja zachodzi w odniesieniu do części działki skarżących nr 1 przy ul. [...] w M., położonej na terenie oznaczonym w części tekstowej i graficznej kwestionowanego planu symbolem UR2. Na terenie tym, jak wynika z treści zaskarżonej uchwały, możliwa jest jedynie lokalizacja budynków i obiektów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zgodnie z przeznaczeniem tego terenu, tj. dla potrzeb usług rzemiosła, drobnej wytwórczości i warsztatów naprawczych, obsługi komunikacji i transportu, w tym stacji paliw. Niedopuszczalna jest zatem lokalizacja budynków mieszkalnych i mieszkalno-usługowych. Taki zapis planu pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią obowiązującego dla tego terenu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Mierzęcice przyjętego uchwałą Rady Gminy Mierzęcice z dnia 10 października 2002 r. zgodnie, z którą ta część działki skarżących położona jest na terenie zachowania uzupełnień i intensyfikacji istniejącego systemu osadniczego w obszarze o funkcji mieszkalno-usługowej.
Ze wskazanej funkcji wynika wprost dopuszczalność realizacji na tym terenie budownictwa mieszkalnego jak i mieszkalno-usługowego, czego zapisy skarżonej uchwały nie przewidują.
Oznacza to, że odnośnie tej części działki skarżących zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem zasady zgodności planu zagospodarowania z ustaleniami obowiązującego w dacie jej podjęcia studium.
Skutkuje to stwierdzeniem w tej części nieważności skarżonej uchwały na podstawie art. 147 ust. 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) oraz w zw. z treścią art. 28 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 u.p.z.p. oraz art. 94 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło