II SA/Gl 1088/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-01-25

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Piotr Broda, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego (portierni) wybudowanego na działce obciążonej służebnością drogi koniecznej, która ogranicza korzystanie z tej służebności, jest zgodna z prawem, nawet jeśli strona podnosi zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę portierni jest zgodna z prawem, ponieważ obiekt ten został wybudowany w sposób ograniczający korzystanie ze służebności drogi koniecznej, co narusza uzasadnione interesy osób trzecich i przepisy Prawa budowlanego. Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym dotyczące braku czynnego udziału strony w postępowaniu, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące usytuowania obiektu i stanu prawnego nieruchomości nie budziły wątpliwości i były już przedmiotem wcześniejszych rozstrzygnięć sądowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę portierni wybudowanej na działce obciążonej służebnością drogi koniecznej. Inwestor wybudował portiernię na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona. Organy uznały, że obiekt ogranicza korzystanie ze służebności drogi koniecznej, co narusza interesy osoby trzeciej. Strony skarżące podnosiły zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym braku czynnego udziału w postępowaniu i wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi D. K. i R. W.-K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg D. K. i R. W.-K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bielska – B. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.) i art. 51 ust. 7 , art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. – dalej p.b.), po rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie zbadania zgodności z przepisami portierni wybudowanej przy hali produkcyjno-magazynowej w B. przy ul. [...] na działce nr 1 obręb K. nakazał D. K. prowadzącemu działalność pod nazwą "A" D. K. z siedzibą w B., ul. [...], jako inwestorowi, rozbiórkę portierni o wymiarach 3x6,30 wybudowanej na działce nr 1 - na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, uchylonej wyrokiem WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GI 1388/12, który w dniu 17 czerwca 2015 r. uprawomocnił się w związku z oddaleniem skargi kasacyjnej przez NSA, powodując w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji -umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podano m. in., że PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zbadania zgodności z przepisami wybudowanego obiektu budowlanego. Budynek portierni został wybudowany na działce 1. Według KW [...], służebnością drogi koniecznej obciążona jest cała działka nr 2 (obecnie 3 i 1). Jej zabudowa powinna więc uwzględniać ograniczenie wynikające z tej służebności. Budowa portierni została zakończona w [...]r., a więc przed wydaniem przez WSA w Gliwicach wyroku z dnia 17 maja 2013 r., którym uchylona została decyzja o pozwoleniu na budowę ww. portierni. Zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało złożone w PINB w dniu [...]r. W związku z tym, że inwestycja została zrealizowana w czasie, gdy w obiegu prawnym znajdowała się decyzja Prezydenta Miasta B. o pozwoleniu na budowę portierni (następnie uchylona, a postępowanie umorzone) - ocena naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich przez ograniczoną służebność drogi koniecznej należy do organu nadzoru budowlanego w ramach postępowania naprawczego określonego w art. 50-51 Prawa budowlanego. Do dnia wydania decyzji nie zostały organowi przedstawione dowody w postaci umowy cywilnej o zasadach korzystania ze służebności lub wniosków o zniesieniu służebności lub inne uregulowanie wykonywania służebności. W wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2766/13, oddalającym skargę kasacyjną, sąd zawarł konkluzję dotyczącą posadowienia portierni, która w przypadku usytuowania przy krawędzi drogi nie stwarzałaby większych utrudnień z korzystania ze służebności przejazdu. W myśl powyższego, celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, PINB miał obowiązek nakazać inwestorowi rozbiórkę obiektu wybudowanego z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., pozostawiając inwestorowi ewentualną możliwość wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie realizacji innego rozwiązania. Odwołanie od ww. decyzji złożył D. K., reprezentowany pełnomocnika, zarzucając zaskarżanej decyzji, iż naruszono art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; art. 78 § 1 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z dokumentów w postaci zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych do działki wnioskodawcy, tj. "B" Sp. z o.o., a także dowodu z opinii biegłego z zakresu przepisów Prawa ruchu drogowego, celem ustalenia, czy wybudowana portiernia faktycznie ogranicza widoczność; art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji; art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie zmiany treści i sposobu wykonywania bezpłatnej służebności drogi; art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Zawnioskowano o jej uchylenie i wydanie decyzji przez organ odwoławczy odmawiającej nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołanie od ww. decyzji złożyła także R. W.-K., która zarzuciła PINB naruszenie art. 10 w zw. z art. 79 i 80 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, niepowtórzenie postępowania dowodowego, art. 32 ust. 1 Konstytucji, a także art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu, które fakty organ uznał za udowodnione, na jakich się oparł oraz przyczyn, których innym dowodom odmówił wiarygodności. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB) decyzją z dnia [...]r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w wyniku rozpoznania odwołania D.K. reprezentowanego przez pełnomocnika oraz odwołania R. W. - K. od decyzji nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu podano m. in., że jest poza sporem, iż inwestor zrealizował roboty budowlane polegające na budowie portierni, przy hali produkcyjno - magazynowej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przed jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie na działce inwestora ustanowiona jest służebność drogi po całej działce, która notabene w całości jest drogą, a inwestor dokonał zabudowy w części działki uniemożliwiając, czy też ograniczając korzystanie z tej służebności. Ocena, czy nie doszło do nadmiernego ograniczenia służebności gruntowej nie może odbywać się bez uwzględnienia § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Nie może ujść uwadze, że charakter działalności prowadzonej przez Spółkę "B" wymaga transportu na teren zakładu linii produkcyjnych maszyn o wymiarach wielkogabarytowych. Nie jest zatem "odpowiednim dostępem" do drogi publicznej droga o szerokości 3,2 m. PINB prawidłowo orzekł o nakazaniu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Nie może ujść uwadze, że portiernia wykonana została pośrodku działki obciążonej na całej szerokości służebnością drogi koniecznej poprzez zawężenie całego pasa i stworzenie dwóch pasów szerokości 3,2 m, w tym ograniczenia widoczności, pola manewru mijających się samochodów, dłużyc, czy innego ciężkiego sprzętu, na okoliczność czego "B" Sp. z o.o. przedłożyła liczne opinie, którym organ dał wiarę i uznał za udowodnione okoliczności z nich wynikające. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut odnośnie naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zakresie niezawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny w sprawie o zmianę treści sposobu wykonywania bezpłatnej służebności drogi. Orzeczony nakaz rozbiórki jest precyzyjny i nie budzi wątpliwości WINB. Skargę na powyższą decyzję złożył przez pełnomocnika D. K., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie przez WINB skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym prowadzonym pod sygn. akt [...], w tym uniemożliwienie Skarżącemu przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; b) art. 81 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie przez organ II instancji, iż okoliczność wynikające m.in. z prywatnych opinii przedłożonych przez "B" Sp. z o.o. z siedzibą w M. oraz ustalone podczas wizji lokalnej można uznać za udowodnione, podczas gdy Skarżący oraz uczestnicy postępowania nie mieli możliwości wypowiedzenia się co do tych dowodów, z uwagi na to, że: - uczestnik R. W. - K. nie brała czynnego udziału w postępowaniu wszczętym i prowadzonym przez organ I instancji, albowiem o toczącym się postępowaniu administracyjnym została poinformowana przez PINB po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w całości, jak również nie była informowana przez organ I instancji o planowanych czynnościach, w tym o dowodzie z oględzin działki nr 1, - opinie prywatne dołączone do pism złożonych przez "B" Sp. z o.o. zostały wyłączone przez organ I instancji z akt sprawy do odrębnego skoroszytu (segregatora), z uwagi na stanowisko PINB prezentowane podczas postępowania wszczętego z urzędu na podstawie zawiadomienia z dnia [...] r. co do zbędności dowodu z opinii biegłego z zakresu prawa drogowego oraz bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które to stanowisko wprost zostało wyartykułowane przez organ I instancji w treści informacji Inspektoratu do odwołania od decyzji nr [...]; c) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez podjęcie przez WINB rozstrzygnięcia bez należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na materiale fragmentarycznym i dobranym tendencyjnie oraz na dowodach, co do których uniemożliwiono odniesienie się stronie Skarżącej, w szczególności na prywatnych opiniach przedłożonych przez "B" Sp. z o.o., w tym na całkowitym pominięciu zarówno przez PINB, jaki i WINB wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącego, które zostały powołane na okoliczności istotne w niniejszej sprawie, a także poprzez nienależyte uzasadnienie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji; d) art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 171 p.p.s.a. w z art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, iż ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1388/12 oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II OSK 2766/13 "zwalniały" zarówno w Organ I instancji jak i Organ II instancji z obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w niniejszej sprawie, jak również z dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: a) art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 3 pkt 11 p.b. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji w niniejszej sprawie, iż: - zachodzą przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę portierni wybudowanej na działce nr 1, - po stronie Skarżącego zachodzi brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż tylko tak według Organu II instancji należy ocenić wybudowanie portierni na działce obciążonej służebnością, co też według WINB uzasadnia nakazanie rozbiórki portierni. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również decyzji nr [...]z dnia [...]r. oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów procesów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skargę od decyzji WINB wniosła również R. W. – K., zaskarżając ją w całości. Zarzuciła rażące naruszenie następujących przepisów: a) art. 10 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Organ II instancji, iż Skarżąca nie została pozbawiona przez PINB czynnego udziału w postępowaniu, w każdej fazie tego postępowania, pomimo że nie brała udziału w postępowaniu dowodowym, które było przeprowadzone przez PINB, bowiem nie została powiadomiona przez PINB o czynnościach dowodowych podejmowanych przez Organ I instancji, jak również błędne i nieuprawnione przyjęcie przez WINB, że poprzez otrzymanie decyzji organu powiatowego oraz poprzez zaskarżenie tejże decyzji umożliwiono jej ochronę praw, w sytuacji niepowiadomienia przez WINB o możliwości skorzystania w postępowaniu prowadzonym przez Organ II instancji z uprawnień, o których mowa w art. 10 § 1 k.p.a.; b) art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Organ II instancji, iż brak zawiadomienia Skarżącej, jako strony postępowania, o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin działki nr 1, jak również zawiadomienie Skarżącej przez Organ I instancji pismem z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania z urzędu, które zostało odebrane przez Skarżącą w dniu [...] r., a zatem po przeprowadzeniu w całości postępowania dowodowego przez Organ I instancji nie stanowiło rażącego naruszenia przepisów postępowania przez PINB oraz nie pozbawiło Skarżącej obrony jej praw; c) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieuchylenie przez Organ II instancji decyzji nr [...] z dnia [...]r. pomimo wystąpienia istotnych i rażących uchybień w postępowaniu prowadzonym przez PINB i bezpodstawne uznanie przez Organ II instancji, że uchybienia te zostały "konwalidowane" poprzez doręczenie Skarżącej R. W. - K. decyzji nr [...] i umożliwienie obrony praw poprzez zaskarżenie przedmiotowej decyzji do organu odwoławczego, co doprowadziło w istocie do zredukowania całości prowadzonego w sprawie postępowania do działania w jednej instancji, d) art. 81 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie przez Organ II instancji, iż okoliczności faktyczne wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostały udowodnione, w sytuacji, gdy jako strona postępowania nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, z uwagi na to, że nie brała czynnego udziału w postępowaniu wszczętym i prowadzonym przez Organ I instancji, albowiem o toczącym się postępowaniu administracyjnym została poinformowana przez PINB już po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w całości, jak również nie została poinformowana o dowodzie z oględzin działki nr 1, e) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przez Organ II instancji, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również orzekanie na podstawie dowodów, co do których uniemożliwiono jej wypowiedzenie się w związku z pozbawieniem jej czynnego udziału w postępowaniu dowodowym, f) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie przez Organ II instancji zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również decyzji nr [...] PINB z [...] r., a także zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów procesu. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skargi nie są uzasadnione. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Skarżący powołują szereg uchybień procesowych, które ich zdaniem winny powodować uwzględnienie ich skarg. Tymczasem już nawet analiza okoliczności bezspornych, bądź w skargach niekwestionowanych, a dotyczących głównie usytuowania obiektu na trakcie komunikacyjnym i stanu prawnego nieruchomości obciążonej w całości służebnością, daje podstawy do przyjęcia, iż kwestionowana decyzja co do zasady była słuszna. Procedura ma służyć dochodzeniu praw materialnoprawnych, czy ochronie pewnych wartości materialnoprawnych, a zatem ma charakter służebny. Nawet faktyczne uchybienie pewnym zasadom proceduralnym nie może dawać podstaw do uwzględnienia skargi, jeśli tylko uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, tak jak w niniejszej sprawie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 19 sierpnia 2015 r., sygn. II SA/Gl 1567/14; wyrok NSA z 25 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 575/16). Faktem jest, że R. W. – K. została poinformowana o wszczęciu postępowania z urzędu i pouczona o jej uprawnieniach dopiero w dniu [...]r., a decyzja PINB została wydana [...]r. Skarżąca została zatem uznana za stronę jeszcze w toku postępowania I instancji i miała pełne prawo składania określonych oświadczeń i wniosków, z czego częściowo skorzystała, składając np. odwołanie, które podlegało rozpoznaniu. Również i pełnomocnik skarżącego, choć podnosi pomijanie go w toku postepowania, poprzez brak powiadomień o czynnościach, nie wykazał, by z tego powodu doznał realnego uszczerbku i by miało to mieć wpływ na zmianę ustaleń co do stanu faktycznego oraz prawnego. W szczególności brak powiadomienia o oględzinach nie mógł być taką okolicznością, skoro ów pełnomocnik T. K. w oględzinach z [...] r. brał udział i co zostało w protokole odnotowane. Nadto usytuowanie przestrzenne przedmiotowego obiektu pozostawało niezmienne od czasu jego wybudowania. Okoliczności te były więc znane stronom i weryfikowalne na każdym etapie postępowania. Celem tych czynności było przede wszystkim ustalenie stanu faktycznego przez organ, jako że same strony o istocie sprawy miały wiedzę od samego początku postępowania. W wyroku NSA z 13 listopada 2015 r., sygn. I OSK 1328/14, wskazano słusznie, że podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 k.p.a. strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale również, iż uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej strona nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. W świetle powyższych uwag w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79 §1 i 2 oraz 81 k.p.a. uznać należało za bezzasadny. Z tych samych przyczyn nie mógł również powodować uchylenia decyzji zarzut wyłączenia części materiałów do odrębnego segregatora, co miało uniemożliwić wypowiedzenie się do tychże dowodów, zarzut pominięcia wniosków dowodowych przez organy (w tym o powołanie biegłego z zakresu ruchu drogowego), a także niewyznaczenie rozprawy administracyjnej (art. 89 §1 i 2 k.p.a.). Naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym niewątpliwie będzie inaczej traktowane, kiedy okoliczności stanu faktycznego są wątpliwe i sporne (gdy np. zachodzi konieczność przesłuchiwania świadków i zadawania im pytań co do okoliczności faktycznych), a inaczej, kiedy kwestie najistotniejsze nie budzą wątpliwości. Ponownie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie ustalenia stanu faktycznego w najistotniejszych jego aspektach nie budziły żadnych wątpliwości i nie były kwestionowane. Dotyczy to posadowienia obiektu w przestrzeni drogi dojazdowej oraz stanu prawnego nieruchomości, obejmującego m. in. istnienie służebności na przedmiotowej działce. Dodatkowo, niektóre kwestie były już przedmiotem rozpoznania przez NSA w wyroku z 17 czerwca 2015 r., sygn. II OSK 2766/13 i Sąd w niniejszej sprawie je podziela. Uznano tam słusznie, że ocena, czy nie doszło do nadmiernego ograniczenia służebności gruntowej, nie może odbywać się bez uwzględnienia treści §14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Zgodnie z treścią tego przepisu do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. NSA stwierdził również, że charakter działalności prowadzonej przez Spółkę "B" wymaga transportu na teren zakładu maszyn o wymiarach wielkogabarytowych, przekraczających 3,2 m szerokości. Powyższe oznacza, że "przeznaczenie i sposób zagospodarowania" nieruchomości, o którym mowa w § 14 ww. rozporządzenia wymaga, aby odpowiedni dostęp do drogi publicznej umożliwiał poruszanie się pojazdów przewożących takie maszyny do terenu zakładu (i odwrotnie). Nie jest zatem "odpowiednim dostępem" do drogi publicznej droga o szerokości 3,2 m. NSA wskazał, że bez znaczenia pozostaje fakt, iż Spółka "B" posiada ustanowioną służebność również z drugiej strony swojej nieruchomości. Jeśli skarżący twierdzą, że służebność na działce inwestycyjnej jest zbędna, to w tym zakresie w drodze umowy lub powództwa cywilnego winni uregulować zakres wykonywania służebności lub w ogóle ją znieść. Zatem wg NSA nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane w zakresie, w jakim nakazano uwzględnić uzasadnione interesy osób trzecich co do służebności. Nie ma żadnych powodów, by nie uwzględniać powyższych ustaleń dokonanych poprzednio przez WSA oraz NSA, które dotyczą tożsamego obiektu budowlanego. Organy w niniejszej sprawie prawidłowo powołały się na okoliczności wynikające z prawomocnych orzeczeń, aczkolwiek czyniły przy tym także swoje ustalenia. Nie poprzestano jedynie na ustaleniach dokonanych w innym postępowaniu. Jakkolwiek poprzednie orzeczenia sygn. II SA/Gl 1388/12 oraz II OSK 2766/13 dotyczyły kwestii pozwolenia na budowę, a nie postępowania naprawczego, jednak to ostatnie jest konsekwencją ww. orzeczeń i tam zawartych poglądów prawnych. Nie można było więc uwzględnić zarzutu naruszenia art. 170 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a. W skardze wskazuje się, że faktyczna szerokość traktu drogowego jest większa niż 3,2m. Organy jednak ustaliły tu faktyczną szerokość pasa jezdni, a nie odległość do granic działki, obejmującą również chodnik, który nie służy do przejazdu pojazdów. Do tej problematyki szeroko nawiązuje również uczestnik postępowania "B" w odpowiedzi na skargę. Kwestie dotyczące zakresu i sposobu wykonywania służebności winny być uregulowane w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym. Stąd nie może być brana pod uwagę argumentacja, że mamy do czynienia ze służebnością drogi, a nie służebnością drogi koniecznej i że ta winna być wykonywana z jak najmniejszym obciążeniem nieruchomości. Z tych powodów nie ma znaczenia również w postępowaniu administracyjnym, że uczestnik ma zagwarantowany dojazd także z innej strony nieruchomości. Jest to argument do przedstawienia przed sądem cywilnym. W skardze kwestionuje się również fakt dołączenia opinii prywatnych oraz ich walor prawny. Faktem jest, że opinia prywatna nie ma waloru opinii biegłego w rozumieniu przepisów k.p.a. (tak np. wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2008 r., II SA/Gd 130/08), jednak w wyroku NSA z 20 stycznia 2015 r., II OSK 1481/13, stwierdzono: "Nie ulega wątpliwości, że przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (...)." Przy tym w wyroku NSA z 30 czerwca 2009 r., I GSK 888/08, wskazuje się, że zarówno opinia sporządzona na zlecenie strony, mająca moc dokumentu prywatnego, jak i opinia biegłego, podlegają ocenie, jak każdy inny dowód. Dlatego też spór o walory dowodowe opinii biegłego powołanego przez organy i stronę − w zasadzie traci na znaczeniu. Ostatnie orzeczenie opiera się na założeniu, że w świetle art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Toczące się pomiędzy stronami postępowanie o zmianę treści i sposobu wykonywania służebności drogi (wszczęte pozwem z dnia [...] r.), wbrew temu, co podnoszono już w odwołaniu, nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania administracyjnego. Na tej samej zasadzie brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 348/12, LEX nr 1374761, elementem zagadnienia wstępnego z jest istnienie zależności (związku przyczynowego) miedzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 7 marca 2014 r., II SA/Kr 1541/13, stwierdza się, że "warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego, jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć. (...) instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie >zależy od uprzedniego< wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc (...) zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego." Nie ma zatem żadnych powodów, by dokonywać interpretacji przepisów w ten sposób, by zwlekać z wydawaniem decyzji orzekającej co do istoty i to w sytuacji, kiedy winna być ona wydana możliwie najszybciej, z uwagi na problemy z przejazdem spowodowane posadowieniem przedmiotowego obiektu w sposób utrudniający, a niekiedy wręcz uniemożliwiający przejazd pojazdami wielkogabarytowymi. Tym samym nie ma powodów, by organ administracyjny miał tolerować przez ten czas stan rzeczy sprzeczny z prawem i interesami prawnymi uczestnika postępowania. Co więcej, zapadłe w przyszłości orzeczenie sądu cywilnego, o ile będzie uwzględniało żądanie strony inicjującej postępowanie, ukształtuje stosunki pomiędzy stronami od momentu prawomocności tego orzeczenia, a nie ze skutkiem wstecznym. Na tej podstawie, co można powtórzyć, brak też było podstaw do uwzględnienia wniosku i zawieszenia postępowania sądowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wystarczające do ustalenia motywów organu, a zebrany materiał dowodowy dawał podstawę do wydania rozstrzygnięcia (art. 107 §3 k.p.a., art. 80 k.p.a.). W tej sytuacji nie można zarzucić naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 3 pkt 11 p.b. Przedmiotowa inwestycja narusza interes prawny innego podmiotu (uczestnika – Spółki "B"), który nie może wykonywać przysługującego mu prawa służebności, a tym samym jest sprzeczna z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Jako taka nie może podlegać legalizacji. Wskazać należy dodatkowo, że D. K. nie może skutecznie podnosić zarzutów dotyczących uchybień związanych z interesem prawnym R. W. – K., bowiem wykracza to poza jego uprawnienia procesowe. Okoliczności te mogły być i były podnoszone przez skarżącą w jej skardze i jako takie podlegały rozpoznaniu. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 89 §1 i 2 k.p.a., art. 136 k.p.a., art. 138 §2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 140 k.p.a., art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 171 p.p.s.a. w z art. 153 p.p.s.a., art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 3 pkt 11 p.b., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skarg. Z powyższych względów skargi nie mogły odnieść skutku i jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło