II SA/Gl 1095/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu "A" S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprzeciw, uchylił zaskarżoną w sprawie decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jednocześnie umorzył postępowanie administracyjne. Nadto, Sąd w pkt 3 tego wyroku, w związku z zawartym w sprzeciwie wnioskiem, orzekł o kosztach postępowania sądowego, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych). W podstawie prawnej postanowienia zawartego w pkt 3 wyroku wskazano na regulację art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art.211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1804 ze zm.). Na skutek zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą od postanowienia zawartego w tym ostatnim punkcie wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OZ 350/18 uchylił rozstrzygnięcie Sądu w zakresie orzeczonych kosztów sądowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że sprawa sądowoadministracyjna, w której rozpoznano sprzeciw od decyzji kasatoryjnej w administracyjnej sprawie dotyczącej opłaty adiacenckiej nie jest sprawą w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, lecz innego rodzaju sprawą, o jakiej mowa w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c powyższego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Sąd drugiej instancji zwrócił jednak uwagę, że umarzając postępowanie administracyjne Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę merytorycznie, a zatem orzekł nie tyko o kwestii prawno-dowodowej związanej z decyzją kasatoryjną, lecz odniósł się do należności pieniężnej. Rozstrzygnięcie to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, determinuje zaś kwestię zwrotu kosztów. Zobowiązano wobec tego Sąd pierwszej instancji do rozważenia wpływu uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego na wysokość zasądzonego zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 209 Ppsa, wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę. W myśl art. 200 Ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnego do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a także koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 Ppsa). Stosownie do art. 211 i art. 212 § 1 Ppsa koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, przy czym do opłat sądowych zalicza się m.in. wpis. Zgodnie z treścią § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 2. Tymczasem § 14 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia określa, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie innej, (niż wymieniona w lit. a i b) 480 zł. W świetle powyższych przepisów Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, działając zgodnie z art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 Ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składają się kwoty: 100 zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od sprzeciwu od decyzji, 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. Wskazać wymaga, że zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji rozważył wpływ wydanego w sprawie rozstrzygnięcia na wysokość zasądzonego zwrotu kosztów postępowania. W ramach tych rozważań Sąd stwierdził, że zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców, wynagrodzenie przyznawane jest w oparciu o wartość przedmiotu zaskarżenia. Przepisy tego aktu nie zawierają żadnych unormowań pozwalających na przejęcie innego odniesienia co do podstawy ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego, w tym od treści orzeczenia sądowego (pomijając sam fakt prawa do zwrotu kosztów w zależności od wyniku sprawy). Tym samym w niniejszej sprawie brak jest podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia od wartości przedmiotu sprawy, która nie została przecież przez Sąd ustalona. Sąd nie orzekł bowiem, jaka powinna być wysokość opłaty adiacenckiej. Stwierdził jedynie, że doszło do przedawnienia możliwości jej wymierzenia. Wysokość opłaty nie została też ustalona w zaskarżonej decyzji. Powinna być ona, zdaniem organu odwoławczego, ustalona dopiero w toku ponownego rozpoznania sprawy. Zdaniem Sądu, w sprawie brak jest podstaw do zastosowania regulacji § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, tylko dlatego, że Sąd z korzyścią dla strony skarżącej umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne. W przeciwnym przypadku doszłoby też do dysonansu pomiędzy wartością przedmiotu sprawy (a w zasadzie jej braku), od której strona skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi (w kwocie stałej 100 zł - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a wartością od której miałoby być naliczone wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (gdyby takie zostało faktycznie ustalone, co w rozpatrywanej sprawie nie miało i tak miejsca). Zauważyć należy, że gdyby Sąd orzekł jedynie o uchyleniu zaskarżonej decyzji, wskazując, iż organ pierwszej instancji powinien umorzyć postępowanie administracyjne to niewątpliwie strona skarżąca nie miałby prawa do żądania przyznania jej kosztów zastępstwa ustalonego od wartości przedmiotu postępowania administracyjnego, bo taka wartość faktycznie nie została ustalona. Prawidłowość wydanego przez Sąd postanowienia w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej w oparciu o treść § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, potwierdza też prawomocny wyrok wydany przez WSA w Rzeszowie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 1/18 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).