II SA/Gl 1095/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-11-18

Skład orzekający: Renata Siudyka, Bonifacy Bronkowski, Edyta Kędzierska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, na podstawie zarządzenia burmistrza, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z KPA i czy organ gminy samodzielnie ocenia walory zabytkowe nieruchomości?
Ratio decidendi
Włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków na podstawie zarządzenia burmistrza nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z KPA, ponieważ nie jest to postępowanie administracyjne zakończone decyzją. Ocena walorów zabytkowych nieruchomości, zwłaszcza tych nieujętych w rejestrze ani wojewódzkiej ewidencji, wymaga porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, który posiada szczególne uprawnienia w tym zakresie. Organ gminy nie musi samodzielnie przeprowadzać analiz architektonicznych czy zlecać opinii biegłym, jeśli istnieje porozumienie z konserwatorem.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta L. włączające ich nieruchomość do Gminnej Ewidencji Zabytków. Zarzucili naruszenie przepisów KPA poprzez brak wyczerpującego postępowania dowodowego i dowolną ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków. Argumentowali, że nieruchomość nie posiada walorów zabytkowych, a jej włączenie do ewidencji istotnie ogranicza ich prawa właścicielskie, w tym możliwość instalacji fotowoltaicznej. Podkreślili, że budynek był wielokrotnie przebudowywany i remontowany, co zatraciło jego pierwotne cechy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. Z., D. Z., I. Z. na zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie włączenia nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków. oddala skargę. Skarżący; B. Z., I. Z., D.Z. – reprezentowani przez pełnomocnika – wnieśli skargę na zarządzenie nr [...] Burmistrza Miasta L. z dnia [...] roku w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] w zakresie, w jakim nieruchomość przy ul. [...] w L. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] w załączniku nr [...]pod poz. [...]. Strona skarżąca podniosła zarzut, że przy wydaniu zaskarżonego zarządzenia doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie oraz dowolną ocenę materiału dowodowego w zakresie uznania, pomimo braku przesłanek, że nieruchomość skarżących położona w L. , przy ul. [...] stanowi zabytek w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w konsekwencji tego poprzez błędne włączenie nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przez organ prawa materialnego, to jest przepisu art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że ich nieruchomość stanowi zabytek zgodnie z powyższymi normami prawnymi i w efekcie powinna zostać uwzględniona w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...], w sytuacji gdy nieruchomość skarżących nie posiada walorów właściwych dla zabytku, a w sposób istotny ogranicza to prawa skarżących w realizacji uprawnień właścicielskich. W związku z powyższymi zarzutami wnieśli o stwierdzenie nieważności § 2 wymienionego Zarządzenia Burmistrza Miasta [...] w zakresie, w jakim nieruchomość przy ul. [...] w L. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] w załączniku nr 1 pod poz. [...] oraz stwierdzenie nieważności przedmiotowego załącznika w zakresie ujęcia budynku przy ul. [...] w L. pod poz. [...] Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]; ewentualnie o stwierdzenie niezgodności w/w aktów z prawem oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że włączenie powyższego budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków w sposób istotny wpływa na ich prawa jako właścicieli nieruchomości, tym samym mają oni interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia. Podnieśli, że postanowili założyć instalację fotowoltaiczną na dachu przedmiotowego budynku. Jednakże okazało się, że niezbędne będzie uzyskanie zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wykonanie inwestycji, albowiem budynek przy ul. [...] w L. został wpisany do GEZ. Po konsultacji z Inspektorem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. okazało się, że instalacja może zostać założona na dachu powyższego budynku, jednakże wyłącznie od strony północnej i zachodniej, co czyni ją bezużyteczną. Wobec powyższego niezbędne stało się złożenie przedmiotowej skargi, tak by budynek został wykreślony z GEZ, a skarżący mogli przeprowadzić montaż instalacji fotowoltaicznej zgodnie z jej celem w sposób swobodny i niezależny od stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Skarżący podnieśli, że ich nieruchomość nie została wprowadzona do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a zatem Burmistrz Miasta [...] powinien poczynić własne ustalenia, w tym dokonać analizy architektonicznej, czy też zlecić wykonanie opinii przez biegłego z dziedziny historii sztuki, który mógłby ocenić walory architektoniczne i historyczne budynku. Opinii takiej nie stanowi sama karta adresowa obiektu, gdyż z wyjątkiem adresu oraz ogólnikowego opisu budynku, nic z niej nie wynika. Strona skarżąca podniosła, że jedyną dokumentacją w sprawie jest zdjęcie, na którym utrwalono front budynku, co nie wskazuje, jakimi przesłankami kierował się Burmistrz Miasta [...], wpisując budynek do GEZ. Strona dodała, że budynek nie ma żadnych cech obiektu uzasadniających konieczność jego zachowania, nie stanowi obiektu "stanowiącego świadectwo minionej epoki" i nie wyróżnia się wśród innych obiektów wzniesionych w tym czasie, ani nie posiada szczególnej wartości historycznej, artystycznej czy naukowej. Podkreśliła, że budynek ten był przebudowywany, w tym dobudowano część ściany frontowej oraz zachodniej na piętrze, a także część ściany północnej i zachodniej na parterze, wymienione zostały niemal wszystkie okna, budynek został w całości ocieplony styropianem i następnie położony został nowy tynk, jak również w całości został wymieniony dach. Tym samym nawet bryła budynku nie odpowiada jego pierwotnej konstrukcji. Strona skarżąca podniosła, że ze względu na dokonane remonty i przebudowy, przedmiotowy budynek nie ma wartości historycznej, artystycznej ani naukowej, tym samym traktowanie go jako zabytku jest niezasadne. Ponadto zarzuciła, że nie została sporządzona jakakolwiek opinia, ekspertyza, badanie, czy konsultacja, które uzasadniałyby przyjęcie poglądu przeciwnego, nawet fotografia zawarta na karcie stanowi utrwalenie tylko części budynku, a nie zawiera ujęć pozostałych ścian budynku. W związku z tym zarzuciła, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób należyty, a uznanie, iż przedmiotowy budynek jest zabytkiem stanowi dowolną ocenę Burmistrza Miasta [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zawartych w niej zarzutów wskazał, że postępowanie w sprawie ujęcia zabytku w ewidencji zabytków nie jest postępowaniem uregulowanym przepisami ustawy kodeks postępowania administracyjnego, w którym organ administracji wydawałby decyzję lub postanowienie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. W kwestii zarzutów naruszenia prawa materialnego, organ podniósł, że do gminnej ewidencji nie można włączyć obiektów, których nie zaaprobował i nie zaakceptował wojewódzki konserwator zabytków. Podkreślił, że organy ochrony zabytków posiadają szczególne uprawnienie w zakresie badania wartości artystycznych, historycznych lub zabytkowych obiektów podlegających wpisowi do rejestru zabytków. Wobec tego w sytuacji, gdy stan faktyczny nie wymaga ekspertyzy, poprzedzonej oględzinami obiektu, ale jedynie oceny w świetle posiadanej wiedzy w zakresie właściwości organu, zbędne jest przeprowadzanie jakichkolwiek ekspertyz i wizji. Wskazał, że według definicji legalnej, określenie zabytek nieruchomy oznacza nieruchomość, jej część lub zespoły nieruchomości, stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z.). Podkreślił, że ustawodawca definiuje zabytek za pomocą nieostrych pojęć, jak "świadectwo minionej epoki" czy "wartość historyczna", które wymagają oceny. Oceny tej dokonują służby konserwatorskie wojewódzkiego konserwatora zabytków na etapie uzgadniania dokumentacji. Są to organy posiadające szczególne uprawnienia w zakresie badania walorów historycznych obiektów podlegających różnym formom ochrony i opieki, przewidzianej w ustawie. Organ podniósł, że pierwsze wytyczne konserwatorskie dla potrzeb sporządzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania miasta [...] sporządzone zostały przez Wojewódzkie Biuro Projektów w C. , jest to opracowanie z dnia [...] r. Opracowanie to zawiera zarówno wytyczne i postulaty konserwatorskie do wyznaczonych stref ochrony konserwatorskiej, jak i wykaz obiektów zabytkowych i o wartościach kulturowych wymagających zachowania i ochrony, który zawiera [...] pozycji, m.in. pod poz. [...] znajduje się willa przy ul. [...] , pocz. XX w. Kolejnym dokumentem, mającym na celu aktualizację zasobu obiektów zabytkowych na terenie miasta [...] jest opracowanie "Miasto L. -materiały wyjściowe do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - wytyczne konserwatorskie sporządzone w styczniu 1999r. przez [...] Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków Oddział Zamiejscowy w C. . W opracowaniu tym wyznaczone zostały strefy ochrony historycznego obrazu kulturowego z rygorami i postulatami oraz obiekty zabytkowe w ilości [...] pozycji, m.in. pod poz. [...] - Willa, ul. [...] , które znalazły odzwierciedlenie w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...]r. oraz w kolejno sporządzonych na jego podstawie w roku 2006 miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Następnie organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego Śródmieście i południową część miasta przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. (publ. w Dz. Urz. Nr [...] Woj. [...] z [...] r., poz. [...]) a budynek willowy przy ul. [...] znajduje się na liście obiektów i terenów zabytkowych chronionych na podstawie ustaleń niniejszego planu. Ponadto wymieniony budynek znajduje się w strefie [...] pośredniej ochrony konserwatorskiej stanowiącej otulinę (od strony północno-wschodniej, południowej i zachodniej) średniowiecznego układu urbanistycznego (strefy [...]) wpisanego do rejestru zabytków. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 Nr 75 poz. 474) nałożony został obowiązek założenia gminnej ewidencji zabytków w terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Podniósł, że wykaz obiektów zabytkowych ustalony w wytycznych konserwatorskich, mający odzwierciedlenie w zapisach obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta [...] stał się podstawą do sporządzenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z. w związku z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę. Na etapie jej sporządzania (rok 2014, aktualizację przeprowadzono w roku 2020) ponownej ocenie podlegały budynki włączone do wykazu oraz ich wartość zabytkowa. W wyniku tej oceny stwierdzono, że częściowo przebudowany obiekt przy ul. [...] posiada wartości historyczne i architektoniczne charakterystyczne dla zabudowy willowej przełomu XIX/XX wieku, jaką jest zabudowa po północnej stronie ul. [...] . Jego wartość dotyczy bryły, podziałów w elewacjach, kształtu otworów okiennych oraz podziałów stolarki okiennej. W związku z powyższym stwierdzono, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go formą ochrony z uwagi na konieczność zachowania formy, kompozycji i detali architektonicznych. Organ podkreślił, że wszelkie działania od sporządzenia wytycznych konserwatorskich w roku [...] poprzez uchwalenie planów zagospodarowania przestrzennego w [...]r. po założenie Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu miasta [...] w roku [...] (Zarządzenie NR [...] Burmistrza Miasta [...] z dnia [...]r.) zaktualizowanej w [...]roku (Zarządzenie NR [...] Burmistrza Miasta [...] z dnia [...]r.) sporządzone zostały przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i wiedzę merytoryczną oraz konsultowane były z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K. . Uzyskały również stosowne uzgodnienia. Wobec powyższego spełniony został obowiązek ustawowy wskazany w art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z., który wskazuje, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] roku w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] w zakresie, w jakim nieruchomość skarżących przy ul. [...] w L. została ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Podkreślenia wymaga, że poza sporem pozostaje to, iż przedmiotowa nieruchomość nie została wpisana do rejestru zabytków i nie znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Kwestie dotyczące gminnej ewidencji zabytków zostały uregulowane w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2021r. poz. 710, zwanej również u.o.z.), która w art. 22 ust. 4 stanowi, że Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Natomiast przepis art. 22 ust. 5 tej ustawy określa, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte : 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przepis art. 3 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 1 u.o.z. definiuje zabytek nieruchomy jako nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Według § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2021r. poz.56), w przypadku zabytku nieruchomego innego niż zabytki określone w ust. 1 wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową tego zabytku do gminnej ewidencji zabytków po osiągnięciu porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków co do zasadności ujęcia tego zabytku w gminnej ewidencji zabytków oraz najpilniejszych postulatów konserwatorskich. Przepisy powyższe określają, jakie czynności są podejmowane przez organ gminy w kwestii włączenia zabytku do gminnej ewidencji zabytków i wynika z nich, że w przypadku zabytków, o których mowa w art. 22 ust. 5 pkt 3 cytowanej ustawy, warunkiem wpisu do tej ewidencji jest osiągnięcie porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków co do zasadności ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Włączenie zabytku do ewidencji zabytków nie jest zatem poprzedzone przeprowadzeniem postępowania uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego i w związku z tym, nie znajdują w tym zakresie zastosowania, wymienione w skardze przepisy art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. Bezpodstawny był zatem zarzut skargi, według którego przy wydaniu zaskarżonego zarządzenia doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania. Jak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, ustawodawca zdefiniował zabytek za pomocą nieostrych pojęć, jak "świadectwo minionej epoki" czy "wartość historyczna", a oceny w tym zakresie dokonują służby konserwatorskie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Organy ochrony zabytków posiadają bowiem szczególne uprawnienia w zakresie badania wartości artystycznych, historycznych lub zabytkowych obiektów podlegających wpisowi do rejestru zabytków. Wobec tego do gminnej ewidencji nie można włączyć obiektów, których nie zaaprobował i nie zaakceptował wojewódzki konserwator zabytków. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie twierdzenia zawarte w skardze, według których Burmistrz Miasta [...] powinien poczynić własne ustalenia, w tym dokonać analizy architektonicznej, czy też zlecić wykonanie opinii przez biegłego z dziedziny historii sztuki, który mógłby ocenić walory architektoniczne i historyczne budynku. Jak już bowiem była o tym mowa wyżej, oceny tej dokonują służby konserwatorskie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Są to organy posiadające szczególne uprawnienia w zakresie ustalania cech obiektów podlegających różnym formom ochrony przewidzianej w ustawie. Podejmowane w tej kwestii działania pozostają zatem w zakresie właściwości organu ochrony zabytków. Poza tym wynika to z cytowanych wyżej przepisów, wprowadzających warunek osiągnięcia porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Włączenie przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków, zostało zatem poprzedzone dokonaniem czynności, które stanowiły potwierdzenie istnienia wartości zabytkowych obiektu. Ocena prawna wyrażona w niniejszej sprawie nie jest sprzeczna z twierdzeniami zawartymi w wymienionym w skardze wyroku WSA w Warszawie, w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 325/18. Według treści tego wyroku "Sąd nie podziela prezentowanego niekiedy stanowiska, że włączenie sporządzonej karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków ma charakter czynności materialno-technicznej, niepoprzedzonej wszechstronnym badaniem i analizą okoliczności faktycznych dotyczących wartości zabytkowych obiektu. Pogląd ten opiera się na błędnym założeniu, że niestosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie wskazania obiektu do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków znosi obowiązek dokonania przez organ ustaleń odnoszących się do powyższej kwestii oraz ich prawidłowego udokumentowania [...] "(wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 325/18). W niniejszej sprawie podkreślenia bowiem wymagało, że – jak podniósł organ w odpowiedzi na skargę - w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...]. oraz w sporządzonych na jego podstawie w roku [...] miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego znalazły odzwierciedlenie wytyczne konserwatorskie sporządzone w styczniu [...]r. przez [...] Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków Oddział Zamiejscowy w C. . W opracowaniu tym wyznaczone zostały strefy ochrony historycznego obrazu kulturowego z rygorami i postulatami oraz obiekty zabytkowe w ilości [...] pozycji, m.in. pod poz. [...] – została wymieniona Willa przy ul. [...] . Natomiast kolejny cytowany w skardze wyrok WSA w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2653/12) został wydany w innym stanie sprawy, gdyż – jak podniesiono w jego uzasadnieniu – "z odpowiedzi na skargę oraz przesłanych do sądu przez organ dokumentów [...] nie wynika aby przed wydaniem zaskarżonego Zarządzenia Prezydent W. współdziałał z wojewódzkim konserwatorem zabytków [...]". W przedmiotowej zaś sprawie, wykaz obiektów zabytkowych ustalony w wytycznych konserwatorskich, mający odzwierciedlenie w zapisach obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego miasta [...], stał się podstawą do sporządzenia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Jak wskazał organ – na etapie jej sporządzania [...]., aktualizację przeprowadzono w roku [...]) ponownej ocenie podlegały budynki włączone do wykazu oraz ich wartość zabytkowa. W wyniku tej oceny stwierdzono, że częściowo przebudowany obiekt przy ul. [...] ma wartości historyczne i architektoniczne charakterystyczne dla zabudowy willowej przełomu XIX i XX wieku, jaką jest zabudowa po północnej stronie ul. [...] . Jego wartość dotyczy bryły, podziałów w elewacjach, kształtu otworów okiennych oraz podziałów stolarki okiennej. W związku z powyższym stwierdzono, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go formą ochrony z uwagi na konieczność zachowania formy, kompozycji i detali architektonicznych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zabytek i powinna zostać uwzględniona w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Natomiast zawarte w rozpoznawanej skardze twierdzenia, że budynek skarżących nie ma żadnych cech uzasadniających konieczność jego zachowania, gdyż nie stanowi obiektu "stanowiącego świadectwo minionej epoki" i nie posiada szczególnej wartości historycznej, artystycznej czy naukowej - mają wyłącznie charakter ich subiektywnej oceny i nie sposób odnosić ich do kwestii z zakresu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia. Nie dotyczą również zagadnień z zakresu zgodności z prawem tego aktu, podniesione w skardze argumenty, że włączenie powyższego budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków w sposób istotny wpływa na prawa skarżących jako właścicieli nieruchomości. Argumenty te odnoszą się bowiem do skutków prawnych, jakie wynikają z włączenia nieruchomości do tej ewidencji, a nie do kwestii zgodności z prawem zarządzenia w tym przedmiocie. Na marginesie dodać należało, że wymieniona nieruchomość objęta jest obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego [...] i południową część miasta przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...]r. (publ. w Dz. Urz. Nr [...] Woj. [...] z [...] r., poz. [...]), a budynek willowy przy ul. [...] znajduje się na liście obiektów i terenów zabytkowych chronionych na podstawie ustaleń niniejszego planu, dla których obowiązują następujące wytyczne konserwatorskie: - wymóg utrzymania obiektów z zachowaniem ich formy, kompozycji i detali architektonicznych oraz ich bezpośredniego otoczenia, - zakaz przekształcania obiektów i ich bezpośredniego otoczenia w sposób mogący obniżyć ich wartość historyczną i architektoniczną, - dopuszcza się modernizację, przebudowę i rozbudowę oraz zmianę funkcji obiektów z zachowaniem ich cech stylowych, skali i wystroju architektonicznego elewacji, po uzyskaniu opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, - dopuszcza się ewentualną wymianę kubatury lub rozbiórkę obiektów w przypadkach szczególnie uzasadnionych stanem technicznym, po uzyskaniu opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz po uprzednim przygotowaniu dokumentacji architektoniczno - konserwatorskiej. W podsumowaniu podkreślenia wymagało, że bezpodstawny był, podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość stanowi zabytek i powinna zostać uwzględniona w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia stwierdzić więc należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego – na podstawie art. 151 P.p.s.a. - podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło