VII SA/Wa 2653/12

WyrokWSA w Warszawie2013-07-03

Skład orzekający: Renata Nawrot, Paweł Groński, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpisanie obiektu do gminnej ewidencji zabytków, bez uprzedniego wykazania jego wartości zabytkowych i bez porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, narusza prawo własności i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zarządzenia organu gminy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta w części dotyczącej ujęcia konkretnego obiektu w gminnej ewidencji zabytków, uznając, że wpis ten narusza prawo własności skarżącej spółki. Brak wykazania wartości zabytkowych obiektu oraz brak udokumentowanego porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków stanowiło podstawę do stwierdzenia niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta dotyczące założenia gminnej ewidencji zabytków, w części dotyczącej ujęcia w niej budynku będącego jej własnością. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków, Konstytucji RP oraz brak wyważenia interesów. Podniosła, że wpisanie obiektu do ewidencji nastąpiło bez analizy jego wartości zabytkowych i bez wymaganego porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, co narusza jej prawo własności. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, kwestionując interes prawny skarżącej i twierdząc, że nie jest wymagane badanie wartości zabytkowych przed wpisem do ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] pod nr [...] w załączniku do zarządzenia obiektu [...]. Ponadto orzekł, że zaskarżone zarządzenie w tej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Prezydenta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków I. stwierdza nieważność zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] w dnia [...] lipca 2012r. w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] pod nr [...] w załączniku do zarządzenia obiektu [...], ul. [...], II. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie w części określone w punkcie I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej skarżąca, Spółka) na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, dalej u.s.g.), wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków Miasta [...] w części dotyczącej ujęcia w tej ewidencji (pod numerem [...] w załączniku) budynku przy ul. [...] w [...]. Zaskarżyła również czynność w postaci sporządzenia karty ujęcia w tej ewidencji i przyjęcia jej do zbioru. Zaskarżonemu Zarządzeniu skarżąca zarzucając : -) naruszenie art. 3 pkt 1 i pkt 2, art. 22 ust.4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568, dalej ustawa o ochronie zabytków) poprzez ujęcie obiektu będącego własnością Spółki w gminnej zabytków utworzonej Zarządzeniem, -) naruszenie art. 64 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego Spółki jako właściciela obiektu z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności, a tym samym arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, -) naruszenie art. 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji, -) naruszenie art. 6 i 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 75, poz. 474, dalej ustawa nowelizacyjna) poprzez pozbawione podstawy prawnej rozszerzenie zakresu gminnej ewidencji zabytków w stosunku do przekazanego wykazu zabytków, wniosła o stwierdzenie nieważności Zarządzenia w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] budynku przy ul. [...], nr [...] w załączniku "Gminna Ewidencja Zabytków" do Zarządzenia oraz wyłączenie ze zbioru karty adresowej budynku przy ul. [...] oraz jej uchylenia. Skarżąca wywiodła, że Spółka powzięła wiadomość o dokonanym wpisie w gminnej ewidencji zabytków w dniu [...] lipca 2012 r. – eksplorując zasoby internetowe. W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2012 r. po zapoznaniu się z Zarządzeniem Spółka wezwała Prezydenta [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie przedmiotowej nieruchomości z gminnej ewidencji zabytków, przy czym Prezydent [...] nie odpowiedział na wezwanie. Dalej wskazała, iż zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt i pkt 2 ustawy o ochronie zabytków, przez zabytek nieruchomy należy rozumieć jako nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość : historyczną, artystyczną lub naukową. Zaznaczyła, że na gruncie jednej z form ochrony zabytków jaką jest wpis do rejestru zabytków, doktryna i orzecznictwo wskazują, że decyzja o wpisie powinna być bezwzględnie poprzedzona wnikliwą analizą zasadności takiego wpisu, a oceny wartości obiektu jako zabytku powinna dokonać osoba posiadająca odpowiednie, oficjalne poświadczone kwalifikacje oraz urzędowo uznana za eksperta w danej specjalności. Skarżąca podkreśliła, iż objęcie ochroną konserwatorską oznacza władcze wkroczenie w zespół uprawnień właściciela, kolidując z podstawowymi atrybutami prawa własności, nadto ochrona zabytków wymaga od organów podejścia kompromisowego, uwzględniającego nie tylko interes ogólnospołeczny ale także interes indywidualny. Konflikt wartości pomiędzy interesem indywidualnym a interesem publicznym powinien być rozstrzygany przede wszystkim w granicach zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W dalszej części skargi podniesiono zarzut naruszenia art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków, wskazując, iż nieruchomość nie spełnia żadnego z warunków określonych w przepisie art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków. W szczególności skarżąca wyjaśniła, że przedmiotowa nieruchomość nie zawiera się również w zakresie art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków, zgodnie z którym w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W skardze podkreślono, że przed wpisaniem obiektu do gminnej ewidencji zabytków oba organy powinny osiągnąć w tym zakresie porozumienie. Nadto fakt osiągnięcia takiego porozumienia powinien być przez organ należycie udokumentowany. Zaznaczono również, iż tryb "wyznaczania w porozumieniu" budzi poważne wątpliwości natury prawnej, stanowi on bowiem o kwalifikacji obiektów do objęcia istotnymi instrumentami nadzoru konserwatorskiego, a zatem w jego wyniku dochodzi do nakładania ograniczeń na dysponentów tych obiektów, a mimo to nie stosuje się do niego przepisów K.p.a. Jednocześnie Skarżąca zauważyła, że w wykazie dostępnym do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków [...] zamieszczonych było 6364 obiektów, natomiast na mocy skarżonego Zarządzenia w gminnej ewidencji zabytków ujętych zostało 10 350 obiektów, a więc istnieje wątpliwość na jakiej podstawie prawnej, w jakim trybie i procedurze zadecydowano o zmieszczeniu w gminnej ewidencji zabytków dodatkowych 4 tysięcy obiektów. Spółka zakwestionowała brak dokumentacji dotyczącej wpisu do gminnej ewidencji zabytków m.in. budynku przy ul. [...], w szczególności map, zdjęć, opisów, opinii uzasadniających ich zamieszczenie w ewidencji. Jedynym dokumentem stanowiącym akta okazała się karta adresowa obiektu, co oznacza, że organ nie zgromadził żadnej dokumentacji dotyczącej obiektu. Okoliczność powyższa w ocenie skarżącego powoduje ignorowanie podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa i narusza zasady dobrej administracji. Decyzja o objęciu formą ochrony konserwatorskiej powinna być poprzedzona "wnikliwą analizą zasadności takiego wpisu, przy uwzględnieniu konstytucyjnego zakazu naruszania istoty prawa własności oraz wynikać z niekwestionowanych wartości obiektu jako zabytku". W konkluzji skarżąca wskazała, że Zarządzenie ma wszelkie cechy przypadkowości, arbitralności i zbyteczności, zaś te okoliczności dyskwalifikują Zarządzenie. Zaskarżone Zarządzenie według Spółki podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o oddalenie skargi w części dotyczącej ujęcia nieruchomości przy ul. [...] w [...] w gminnej ewidencji zabytków oraz o odrzucenie skargi w części dotyczącej sporządzenia karty ujęcia w tej ewidencji. Gminna ewidencja zabytków (GEZ) według organu, została utworzona i jest prowadzona przez Prezydenta Miasta [...] w formie zbioru kart adresowych. Wyjaśnił, że nieruchomość została wyznaczona do ujęcia w GEZ, zatem należy do kategorii wymienionej w art. 22 ust. 5 tiret trzecie ustawy o ochronie zabytków. Wskazał również, że jako organ stoi na stanowisku, iż ramach niniejszej ustawy nie jest dopuszczalne badanie przez sąd administracyjny przesłanek materialnych do zakwalifikowania obiektu jako zabytku w rozumieniu powołanej ustawy, czyli kwestii posiadania przez obiekt wartości zabytkowych. Podkreślił, że nie podziela poglądów co do konieczności przeprowadzenia wszechstronnych badań w celu ustalenia tych wartości przed ujęciem obiektu w GEZ, gdyż taki obowiązek nie wynika z przepisów prawa. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała ani swego interesu prawnego w kwestionowaniu Zarządzenia nr [...] w kontekście podstawy skargi przewidzianej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz w kontekście alternatywnej podstawy skargi, tj. art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. W tym zakresie organ w szczególności zaakcentował, iż skutek włączenia do GEZ przewidziany w art. 19 ust. 1 a pkt 2) ustawy o ochronie zabytków nie może być uznany za godzący w sferę prawną właściciela obiektu. Nie stanowi on sam w sobie władczej ingerencji w sytuację prawną właściciela obiektu zabytkowego. Zaznaczył, że zakres kompetencji organu ochrony zabytków w odniesieniu do zabytków rejestrowych jest dużo szerszy, niż w odniesieniu do zabytków, które są ujęte wyłącznie w GEZ. W podsumowaniu odpowiedzi na skargę zaznaczono, że Spółka wobec braku wykazania interesu prawnego, nie posiada legitymacji na gruncie art. 50 § 1 p.p.s.a. Jako kompletne akta administracyjne Prezydent Miasta [...] nadesłał odpis zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] oraz kartę adresową obiektu, wyjaśniając przy tym, że załącznik do powyższego zarządzenia został umieszczony w formie elektronicznej na płycie CD ze względu na swoją objętość (661 stron dokumentu papierowego). W piśmie procesowym (replice na odpowiedź na skargę) skarżąca zanegowała wywody organu, wyjaśniając przede wszystkim, iż zarzuty skargi nie zostały właściwie zrozumiane przez organ, który konsekwentnie opiera się na przepisie art. 22 ust. 5 tiret trzecie ustawy o ochronie zabytków. Wobec powyższego Spółka ponownie podniosła, że ujęcie w GEZ powinno mieć miejsce po analizie charakteru obiektu, która pozwoli ocenić jego wartość historyczną i w jakikolwiek sposób uzasadnić wpis. Ponadto w ocenie skarżącej nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu dokonania uzgodnienia czy porozumienia z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w kwestii ujęcia obiektu w GEZ, co skłania do zadania pytania czy czynność taka w ogóle miała miejsce i tym samym czy spełniona została przesłanka formalna zawarta w art. 22 ustawy o ochronie zabytków. Skarżąca podkreśliła również, iż wbrew stanowisku organu, skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Odniosła się także do zarzutu braku interesu prawnego, który jest chybiony w jej ocenie. Wreszcie skarżąca uznała w piśmie, że poważnym zarzutem przeciwko przepisom ustawy o ochronie zabytków dotyczącym GEZ, jest ich niezgodność z Konstytucją. W zakresie tej przesłanki Spółka powołała się na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), które skierował do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wskazując szereg wątpliwości dotyczących przepisów ustawy o ochronie zabytków. Otóż w powołanym piśmie RPO miał wskazywać, że przepisy ustawy naruszają przepisy Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga wniesiona przez [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] dotyczyła działania Prezydenta Miasta [...] jako wydanego Zarządzenia, którego treścią było założenie ewidencji zabytków Miasta [...]. Lista zawierająca gminną ewidencję zabytków stanowi załącznik do zarządzenia. Na wstępie stwierdzić należy, że Zarządzenie Prezydenta [...] stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej, o czym świadczy art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków, stanowiący o możliwości wyznaczenia przez organ gminy w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków obiektu zabytkowego do włączenia go do gminnej ewidencji zabytków. Akt ten władczo wkracza w zespól uprawnień właściciela zabytku objętego takim wpisem. Z takim przedmiotem postępowania mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wpis do GEZ (załącznik do zarządzenia Nr [...]), pod nr [...] dotyczy obiektu, wskazanego jako dwór nazwanego jako obiekt "[...]" pod adresem [...], stanowiącej własność skarżącej Spółki. Zaznaczyć należy, że wpis ten powoduje powstanie określonej ochrony konserwatorskiej tzn. w określonych sprawach potrzebne są uzgodnienia konserwatorskie, stanowi o tym pkt 1 a ustawy o ochronie zabytków, według treści którego w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w decyzji o warunkach zabudowy, w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego uwzględnia się ochronę innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie natomiast z treścią art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków wymaga pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego znajdującego się w gminnej ewidencji zabytków lub na obszarze wpisanym do tej ewidencji. Niewątpliwie są to działania wkraczające w prawo własności. W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka wykazując swój interes prawny podnosiła właśnie, że objęcie ochroną konserwatorską oznacza władcze wkroczenie w zespół uprawnień właściciela, kolidując z podstawowymi atrybutami prawa własności. Podzielając wywód skarżącej stwierdzić należy, że poza sporem jest, iż wpis do Wykazu wkracza w uprawnienia właścicielskie Spółki, przez co w ocenie sądu istnieje wykazany interes prawny skarżącej wymagany art. 101 ust, 1 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Spółka co w tym miejscu zaznaczyć należy, wypełniła też przesłankę legitymacji procesowej odnoszącą się do bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa z art. 101 ust. 1 tej ustawy. Wezwanie to może być złożone w każdym czasie. Musi ono jednak być bezskuteczne. W sprawie niniejszej Spółka wezwała Prezydenta Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie mniej nie uzyskała odpowiedzi na złożone pismo. Spełnienie przez Spółkę przesłanek do skutecznego wniesienia skargi dało podstawę do merytorycznego rozpoznania tej skargi. W rezultacie sąd przyjął, że Zarządzenie Prezydenta Miasta [...], stanowiło akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.), tym samym do zaskarżonego zarządzenia nie znajdował zastosowania przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II OSK 1950/12, postanowienie z dnia 14 września 2012 r., które sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, co w rezultacie skutkowało stwierdzeniem nieważności zarządzenia nr [...]. Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] pod nr [...] w załączniku do zarządzenia obiektu [...]. Po pierwsze co wskazano już powyżej, sąd nie podziela stanowiska organu, iż strona skarżąca nie wykazała interesu prawnego do zaskarżenia Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] Jeszcze raz należy zwrócić uwagę, że wpis do gminnej ewidencji zabytków powoduje powstanie określonej ochrony konserwatorskiej tzn. w określonych sprawach potrzebne są uzgodnienia konserwatorskie, wynikające z przepisów prawa budowlanego. Po drugie wydanie Zarządzenia w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków w załączniku - wpisu obiektu [...] ( pod nr [...]), było niezgodne z przepisem art. 3 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków. Ewidencja zabytków jest zbiorem przeznaczonym dla zabytków, co jednoznacznie wynika z jej nazwy, co wydaje się całkowicie pominął organ powołując się na zastosowany przepis art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków. Przy prowadzeniu ewidencji m.in. gminnych należy mieć na uwadze przepis art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, zawierający ustawową definicję zabytku. Zabytkiem co podkreślić należy, jest rzecz ruchoma lub nieruchoma, której wartości historyczne, naukowe lub artystyczne są wyższe niż przeciętne. Zatem słusznie wskazuje skarżąca, że do ewidencji powinny zostać wpisane jedynie te obiekty, które ze względu na posiadane wartości historyczne, naukowe lub artystyczne zasługują na zachowanie, przy czym nie ulega wątpliwości, że posiadanie takich walorów nie może być z góry zakładane, lecz winno być poprzedzone ekspertyzą czy badaniami. Tym samym nieuprawnione jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę wskazujące, iż w ramach ustawy o ochronie zabytków w zakresie wpisu do GEZ, nie jest dopuszczalne badanie kwestii posiadania przez obiekt wartości zabytkowych. Przepis art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków nieruchomych z terenu gminy. Zgodnie zaś z zapisem art. 22 ust. 5 , w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte : 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; i pkt. 3) ustawy o ochronie zabytków wskazuje, że w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (zabytki nieruchome wpisane do rejestru ujęte są w pkt 1 ust. 5 art. 22 tej ustawy). Niewątpliwie oznacza to działanie organu jednostki samorządu gminnego w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków oznacza uzyskanie zgodnego stanowiska organu prowadzącego ewidencję gminną oraz organu współdziałającego. Stanowisko organu współdziałającego, powinno być wyrażone w piśmie urzędowym. Oznacza to, że do ewidencji gminnej nie można włączyć obiektów, których nie zaaprobował i nie zaakceptował wojewódzki konserwator zabytków. Z odpowiedzi na skargę oraz przesłanych do sądu przez organ dokumentów (karty adresowej oraz odpisu Zarządzenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], pisma k-31 oraz płyty CD), nie wynika aby przed wydaniem zaskarżonego Zarządzenia Prezydent [...] współdziałał z wojewódzkim konserwatorem zabytków np. prowadził jakąkolwiek korespondencję, a nawet czy występował do wojewódzkiego konserwatora zabytków o zajęcie stanowiska. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Spółki, że Prezydent [...] nie wykazał w sposób uprawniony porozumienia, o którym mowa w treści art. 22 ust. 5 tiret trzeci ustawy o ochronie zabytków, co wskazuje tym samym, że takie porozumienie nie zostało zawarte. Wobec powyższego za pozbawione argumentów należy uznać stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że nieruchomość przy ul. [...], została wyznaczona do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków w porozumieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zatem należy do kategorii wymienionej w art. 22 ust. 5 tiret trzecie ustawy o ochronie zabytków. Również skład orzekający nie podziela stanowiska organu, że w zaistniałym stanie faktycznym można było dokonać wpisu obiektu, który nie został zakwalifikowany jako zabytek, bez ustalenia : analiz czy badań w tym przedmiocie. Takie stanowisko organu jest niezgodne z treścią art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Dokonanie wpisu do ewidencji zabytków obiektu przy ul. [...] stanowiło dowolne działanie organu. Działanie to miało miejsce po zamianie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dokonanej w dniu [...] czerwca 2010r. na mocy ustawy z dnia 18 marca 2010r. (Dz. U. nr 75, poz. 474), gdzie gminna ewidencja zabytków otrzymała inne, mocniejsze znaczenie prawne. Ewidencja ta służy do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy (art. 21 ustawy). Wpisy uskutecznione w niej prowadzą do ograniczenia uprawnień właścicielskich o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia, zatem nie może być dowolności w dokonywaniu tych wpisów w oparciu podstawę prawną z art. 22 ust. 5 pkt. 3 ustawy. Jednocześnie zarzut skargi odnośnie sporządzenia karty ujęcia (strona pierwsza skargi) w tej ewidencji i przyjęcia jej do zbioru dokumentów jest niezasadny. W tym zakresie organ wyjaśnił, że Gminna ewidencja zabytków prowadzona jest w formie zbioru kart adresowych. Jest to stanowisko prawidłowe. Prawdopodobnie Spółce podnoszącej powyższą kwestię chodziło o kartę adresową zabytku nieruchomego. Odnosząc się do powyższej kwestii zaznaczyć trzeba, że karta adresowa obiektu przy ul. [...] została włączona do gminnej ewidencji zabytków, nie mniej rozstrzygnięcie sądu w pkt 1) wyroku, powinno skutkować wyłączeniem tej karty adresowej z gminnej ewidencji zabytków. Jest to w ocenie sądu wyłącznie czynność techniczna, będąca skutkiem zapadłego wyroku w pkt 1). W tych warunkach należało stwierdzić, że doszło do naruszenia prawa przez organ wydający Zarządzenie w części dotyczącej wpisu pod nr [...] w załączniku do Zarządzenia, zaś skarga okazała się uzasadniona. Wobec tego uznając, że doszło do naruszenia prawa zaskarżonym Zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] pod nr [...] w załączniku do Zarządzenia obiektu [...], Sąd wydał wyrok stwierdzający nieważność aktu, jak w pkt 1) wyroku na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. W pkt 2 sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczenie oparto o przepis z art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło