II SA/Gl 1110/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-11-14

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd za granicę w celu odwiedzin, połączony z pogarszającym się stanem zdrowia uniemożliwiającym powrót, stanowi "opuszczenie miejsca pobytu stałego" w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że wyjazd za granicę w celu odwiedzin, nawet jeśli przedłuża się z powodu pogarszającego się stanu zdrowia uniemożliwiającego powrót, nie stanowi "opuszczenia miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kluczową przesłanką wymeldowania jest dobrowolne i trwałe wyprowadzenie się z miejsca pobytu, a nie wyjazd o charakterze tymczasowym, nawet jeśli jest on przedłużony z przyczyn niezależnych od osoby.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wymeldowania A. B. z lokalu, twierdząc, że od lat nie zamieszkuje ona pod tym adresem, lecz przebywa u córki za granicą. Organy administracji obu instancji odmówiły wymeldowania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a wyjazd za granicę miał charakter odwiedzin, a brak powrotu wynikał ze stanu zdrowia. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i twierdząc, że A. B. faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. B. i H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie wymeldowania A. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w K. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 roku nr 139, poz. 993 ze zm.), a w uzasadnieniu stwierdzono, że nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania określone w tym przepisie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył H. B. (autor wniosku o wymeldowanie z 8 czerwca 2012 roku) oraz K. B. (oboje są współwłaścicielami budynku przy ul. [...]). W odwołaniu twierdzili, że A. B. od kilku lat mieszka u swojej córki w [...]. Zarówno ona, jak i jej syn M. B. (zamieszkały w trzypokojowym lokalu na piętrze budynku przy ul. [...], a A. B. z jednego z pomieszczeń w tym lokalu korzysta) nie uiszczają czynszu, ani podatków związanych z przedmiotowym lokalem. Twierdzili, że wyjaśnienia M. B. dotyczące leczenia jakie jego matka A. B. przechodzi za granicą, a po zakończeniu którego powróci ona do spornego lokalu, są niezgodne z twierdzeniami M. B. wypowiedzianymi do pracownika Urzędu Miasta K. (jego matka nie może wrócić do kraju, ponieważ jest chora, chyba że "w skrzynce"). Kwestionowali także zeznania J. U. z dnia 9 listopada 2012 roku, twierdząc że osoba ta już wielokrotnie składała fałszywe zeznania. Odwołujący się wnieśli o wymeldowanie A. B. z miejsca jej stałego pobytu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania (przesłuchani świadkowie, oględziny, wyjaśnienia pisemne M. B. i B. O. (córki A. B.), karty informacyjne z polskich szpitali dotyczące okresu od 2009-2011 r., zaświadczenie z dnia 20 listopada 2012 r, z którego wynika, że A. B. przebywa na odwiedzinach u córki B. O., ale z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie może zostać przetransportowana do Polski), uznał je za prawidłowe, a w konsekwencji także decyzję organu I instancji za odpowiadającą prawu. Skargę na decyzję ostateczną złożyli H. B. i K. B.. Jak wynika z treści skargi domagali się uchylenia decyzji ostatecznej, bowiem w ich ocenie A. B. od kilku lat nie zamieszkuje przy ul. [...], ale u swojej córki B. O. w [...]. A. B. wyjechała do córki w odwiedziny, ale z zamiarem stałego pobytu bez związku z leczeniem. Zarzucali, że zeznania świadków nie potwierdzają faktu zamieszkania przez A. B. w spornym lokalu, natomiast świadek J. Z. potwierdził jedynie, że widział A. B. na przełomie czerwca i lipca 2012 roku. Jednakże A. B. w tej dacie jedynie odwiedzała syna M., bowiem faktycznie do 27 marca 2009 roku nie przebywała w lokalu przy ul. [...] (brak odgłosów jej pobytu) i prawdopodobnie przebywała u syna D. S., który posiada dom w K. Kwestionowali także przeprowadzone oględziny i ustalenia podjęte w ich następstwie. Podnieśli w tym zakresie, że widzieli M. B. w przeddzień oględzin, jak wnosił do mieszkania na piętrze ubrania, które następnie (po oględzinach) wyniósł do samochodu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie wymeldowania A. B. z pobytu stałego przy ul. [...] w K., czyli w istocie orzeczono o odmowie wymeldowania A. B. z pobytu stałego pod wskazanym adresem. Jak wynika z uzasadnienia organów obu instancji odmowa wymeldowania stanowiła następstwo braku stwierdzenia przesłanek do wymeldowania określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd podziela ustalenia postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji i przyjmuje je za własne. Przy ustaleniach poczynionych w postępowaniu dowodowym należy także uznać za prawidłową – odpowiadającą wymogom prawa – decyzję o odmowie wymeldowania z pobytu stałego A. B. Artykuł 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi "organ gminy wydaje na wniosek lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Z przepisu tego wynika, że jedyną i wystarczającą przesłanką decydującą o wymeldowaniu osoby jest opuszczenie przez nią stałego miejsca pobytu i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania. Poczynając od wyroku TK z dnia 27 maja 2002 roku, K 20/01 wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania jej w tymże lokalu, co oznacza, że przesłanką wymeldowania jest fakt braku przebywania w danym lokalu. Z orzecznictwa natomiast wynika, że przesłanka w postaci "opuszczenia miejsca stałego pobytu", warunkująca wymeldowanie, powinna być rozumiana jako dobrowolne i trwałe wyprowadzenie się (opuszczenie) wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej. W aktualnym stanie prawnym należy przyjąć, że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały w przypadku, gdy osoba której to dotyczy ześrodkowała swoją aktywność życiową poza swoim dotychczasowym miejscem pobytu i w najbliższym okresie sytuacja ta nie ulegnie zmianie. Zdaniem składu orzekającego A. B. wyjechała za granicę (prawdopodobnie) w lipcu 2012 roku, z zamiarem odwiedzenia córki. Jej wyjazd nie łączył się z zamiarem przeniesienia do córki swojego centrum życiowego. Natomiast brak powrotu w przewidywanym terminie z [...] stanowi następstwo złego aktualnie i pogarszającego się stanu zdrowia A. B., co biorąc pod uwagę jej wiek i udokumentowane schorzenia należy uznać za uzasadnione. Odnosząc się do samego wyjazdu A. B. do [...] (do córki w ramach odwiedzin) należy stwierdzić, że sam wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego (wyrok NSA z 7.12.2005 r., sygn. II OSK 302/05). Twierdzenia skarżących, że A. B. nie zamieszkiwała w spornym lokalu już od 27 marca 2009 roku nie zostały w żaden sposób potwierdzone, tak samo jak ich zastrzeżenia w stosunku do przeprowadzonych oględzin. Skoro zatem organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez A. B. dotychczasowego miejsca pobytu, a to twierdzenie znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaskarżoną decyzję Sąd uznał za zgodną z prawem, a w konsekwencji oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło