II SA/Gl 1122/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. O. O. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o zbadanie legalności usytuowania trzech przyczep campingowych na działkach nr "1" i "2" w M. przy ul. [...], podając że jest właścicielem tych działek, a obiekt powstał bez jego zgody i jest systematycznie przystosowywany przez H. S. do celów mieszkalnych poprzez jego obudowę, ocieplenie, montaż kolektorów słonecznych, ogrodzenie i utwardzenie terenu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał H. S. i W. S. : 1) wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu budowy, 2) przedstawienie w terminie do dnia [...]r.: - zaświadczenia Wójta Gminy M. a o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi wymaganymi dokumentami, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu [...] r. H. S. zwróciła się o przedłużenie terminu złożenia dokumentów z uwagi na toczącą się sprawę spadkową po rodzicach. Z kolei O. O. powołując się na wykaz właścicieli i władających gruntów z dnia [...] r., pismem z dnia [...]r. podał, że przedmiotowe działki stanowią jego własność i są objęte księgą wieczystą KW nr [...]. W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego I instancji decyzją nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo budowlane, nakazał H. S. i W. S. jako inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działkach nr "1" i "2" przy ul. [...] w M., powstałego w wyniku połączenia trzech przyczep kampingowych, przeznaczonych na cele mieszkalne. Powołując się na wynik oględzin z dnia [...]r. i oświadczenie H. S., organ podał, że obiekt o wym. [...]m x [...]m, posadowiony jest na gruncie z użyciem stalowych elementów, z zewnątrz obity deskami, dach jednospadowy, kryty blachą z zamontowanymi ogniwami fotowoltaicznymi. Obiekt ten powstał w [...] r. Wewnątrz obiekt jest wykończony i użytkowany przez trzy miesiące w roku w okresie letnim na cele letniskowe. Na jego realizację inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Mimo nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów na podstawie postanowienia z dnia [...]r., inwestorzy nie złożyli zaś wymaganych dokumentów, co obligowało organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. W odwołaniu od decyzji H. S. i W. S. domagali się jej uchylenia z powodu błędnego zakwalifikowania przedmiotowego obiektu do kategorii obiektów budowlanych, wymienionych w art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Z uwagi na brak fundamentów, jest to bowiem tymczasowy obiekt budowlany ( art. 3 pkt 5 ustawy ) i nie ma znaczenia sposób jego użytkowania. Ich zdaniem, nie można zatem wydać nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Nadto, zarzucono że decyzja organu I instancji nie została doręczona W. S., który mieszka w N., nigdy nie mieszkał i nie podawał adresu w P. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że obiekt budowlany powstały z połączenia i obudowania deskami trzech przyczep kempingowych stanowi budynek, a więc obiekt spełniający warunki z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W tym względzie organ odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku WSA w B. sygn. akt II SA/Bk 506/07. W szczególności, zdaniem organu odwoławczego za fundament należy uznać stalowe elementy, gdyż konstrukcja ta zapobiega osiadaniu obiektu w gruncie i powoduje trwałe związanie z gruntem. Skoro zaś przepisy art. 29 i 30 ustawy, nie wyłączyły budowy domku letniskowego, zaliczonego do III kategorii obiektów budowlanych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 tej ustawy, zastosowanie miał tryb z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec niewypełnienia nałożonych obowiązków należało zatem orzec jego rozbiórkę. Nadto zdaniem organu II instancji, tymczasowe obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem, są również obiektami budowlanymi, a ich wznoszenie stanowi budowę ( wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 28/08). O ile zaś obiekt taki nie zostanie rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, określonego w zgłoszeniu z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, należy go uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę ( wyrok WSA w P. sygn. akt II SA/Po 503/07). Wreszcie, nie podzielono zarzutu niedoręczenia decyzji W. S., bowiem wskazał on w toku postępowania adres dla doręczeń w P., na który wysłano decyzję organu I instancji, co potwierdza notatka z dnia [...]r. W skardze do sądu administracyjnego H. S. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego z powodu przyjęcia, że przyczepy kampingowe są trwale związane z gruntem, podczas gdy są posadowione na kołach, a zatem nie stanowią obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżąca wyjaśniła, że po dokonaniu zewnętrznych oględzin nie można stwierdzić faktu posadowienia przyczep na kołach, gdyż ze względu na drewnianą obudowę i metalową listwę, nie ma do nich dostępu. Zatem przywołane przez organ odwoławczy orzecznictwo nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Nadto, funkcja mieszkaniowa jest zasadniczą cechą "domów na kółkach", stąd też w przypadku każdorazowego przemieszczenia przyczepy nie może być mowy o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podkreślając że z twierdzeń skarżącej wynika, że chodzi o obiekt budowlany, bowiem bez konieczności wykonania określonych robót budowlanych nie ma możliwości przemieszczenia przyczep. Uczestnik postępowania O. O. pismem z dnia [...]r, wniósł o oddalenie skargi. Podał, że faktycznie przyczepy postawione są na kołach, ale zostały obudowane zewnętrzną konstrukcją, która jest trwale związana z gruntem, gdyż jej elementy konstrukcyjne ( słupy) kotwione są w betonowych fundamentach, co uniemożliwia ich przemieszczenie i ustawienie w innym miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego ani też organy nadzoru budowlanego nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wbrew zarzutom skarżącej, organy administracji należycie zebrały i oceniły materiał dowodowy, w takim zakresie, jaki był niezbędny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W szczególności, wskazać przyjdzie, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie podnosiła, że sporny obiekt powstał z połączenia i obudowania przyczep kempingowych z kołami, aczkolwiek brała udział w oględzinach, przeprowadzonych w dniu [...]r., których wynik utrwalono w protokole i sporządzonym materiale fotograficznym ( k. 1 – 4, 17 – 19). Jednakże w świetle przedłożonych w toku rozprawy zdjęć wnętrza obiektu, a także pisma uczestnika postępowania O. O. z dnia [...]r. nie sposób negować twierdzeń skarżącej, że przyczepy posiadają koła. Zdaniem składu orzekającego, nie ma to jednak żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Przedmiotowe przyczepy kampingowe nie mają bowiem cech i funkcji przyczepy, o której mowa w art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Nie jest to bowiem pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. Z mocy art. 71 ust. 1 tej ustawy, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie przyczepy do ruchu jest dowód rejestrujący albo pozwolenie czasowe. Takim dokumentem skarżąca się jednak nie legitymuje, zaś w świetle złożonego przez nią oświadczenia w toku oględzin, przyczepy te pełnią funkcje letniskowe i zostały ustawione na spornych działkach w roku [...]. Oczywiste jest w świetle przedłożonego przez samą skarżącą materiału fotograficznego, że nie jest możliwe jakiekolwiek przemieszczenie przedmiotowych przyczep, gdyż koła zostały obudowane metalową osłoną, a całość obudowana z zewnątrz deskami i przykryta dachem dwuspadowym z blachy, na którym zamontowano kolektory słoneczne. Co więcej, na dachu tym zamontowano rynny i wykonano okna z roletami. Materiał fotograficzny niezbicie dokumentuje też trwałe połączenie z gruntem za pomocą stalowej konstrukcji. Nie jest zatem możliwe przemieszczenie przyczep bez rozbiórki ( demontażu ) obudowy. Nawet jeżeli przy użyciu specjalistycznego sprzętu możliwe jest podniesienie całości i przeniesienie w inne miejsce, to i tak nie ma to znaczenia dla kwalifikacji prawnej wykonanych robót. Trybowi z art. 48 ustawy - Prawo budowlane podlegają bowiem nie tylko budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy, lecz wszelkie inne obiekty budowlane będące w budowie albo wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sankcja rozbiórki dotyczy więc nie tylko budynków, lecz także tymczasowych obiektów budowlanych zdefiniowanych i przykładowo wymienionych w art. 3 pkt 5 ustawy. Podstawowymi cechami takich obiektów jest ich bądź jedynie czasowe użytkowanie ( w okresie krótszym od ich trwałości technicznej ) bądź brak trwałego połączenia z gruntem. Prawo budowlane nie definiuje jednak ani pojęcia fundamentów, ani też trwałego połączenia z gruntem. Kategoriami tymi operuje też art. 46 § 1 i art. 48 kodeksu cywilnego, gdy idzie o pojęcie nieruchomości i części składowych gruntu. O ile jednak części składowe gruntu stanowią przedmiot jednej własności, to obiekty niepołączone trwale z gruntem są odrębnym przedmiotem własności. Jednakże na użytek niniejszego postępowania nieistotne jest, czy sporny obiekt jest trwale połączony z gruntem i posiada fundamenty zagłębione w gruncie, czy też jest jedynie posadowiony na gruncie, jak barakowóz czy obiekt kontenerowy. Z uwagi na fakt jego realizacji przed 10 latami, nie budzi żadnych wątpliwości, że na jego posadowienie wymagane było pozwolenie na budowę w świetle art. 29 pkt 5a ustawy – Prawo budowlane ( w brzmieniu z daty realizacji robót ). W przypadku tymczasowych obiektów budowlanych, ich budowa wymaga jedynie zgłoszenia, gdy obiekty te są przewidziane do rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy. W innym przypadku tymczasowe obiekty wymagają pozwolenia na budowę zgodnie z regułą z art. 28 Prawa budowlanego. Wreszcie, wskazać przyjdzie, że w przypadku tymczasowych obiektów ustawodawca wprost posługuje się pojęciem "budowa" zdefiniowanym w art. 3 pkt 6 ustawy jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Stąd też tymczasowe obiekty budowlane są jedynie kategorią obiektów budowlanych jako pojęcia szerszego na gruncie art. 48 Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniom skargi, istotna jest też funkcja obiektu, bowiem innemu reżimowi w zakresie wymogu uzyskania pozwolenia na budowę podlegają obiekty czasowo użytkowane w trakcie realizacji robót budowlanych położone na terenie budowy, obiekty gospodarcze , czy też wreszcie eksponaty wystawowe bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych. Zatem obiekt o funkcji mieszkalnej ( letniskowej ), niezależnie od faktu, czy jest jedynie posadowiony na gruncie, czy też trwale z nim powiązany i niezależnie od technologii robót budowlanych, niezbędnych do jego wykonania, w sytuacji jego realizacji przed wieloma laty w tym samym miejscu, wymagał pozwolenia na budowę z mocy art. 28 Prawa budowlanego. Sankcją braku pozwolenia na budowę jest zaś wdrożenie trybu z art. 48 ustawy. Wobec nieprzedłożenia dokumentacji, wymienionej w postanowieniu organu I instancji z dnia [...]r. musiał być zatem wydany nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego jest bowiem obligatoryjne. Organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Podniesione w skardze kwestie co do potrzeby posiadania spornego obiektu są zatem bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, jako że sądowa kontrola decyzji administracyjnych sprawowana jest w aspekcie legalności, czyli zgodności z prawem. Tymczasem zaskarżona decyzja nie narusza prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy. Su.