II SA/Gl 1123/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w Z. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Rada Gminy Z. w dniu [...] r. podjęła uchwałę nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obowiązujących na obszarze działania Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z. Podstawę prawną uchwały, jak wynika z jej treści, stanowiły przepisy: art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142, poz. 1591 z zm.) oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 123, poz. 858 z zm., dalej powoływana jako ustawa). Zatwierdzona taryfa (§ 1 uchwały) stanowiąca załącznik nr 1 do uchwały miała obowiązywać w okresie od [...] r. do [...] r., jej wykonanie powierzono Wójtowi Gminy Z. oraz określono datę wejścia w życie przedmiotowej uchwały na dzień [...] r. Skargę na powyższą uchwałę na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym złożył Wojewoda [...], wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Organ nadzoru podał, że uchwała jest niezgodna z § 4 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 127, poz. 886 z zm., dalej powoływane jako "rozporządzenie") w związku z art. 2 pkt 12 ustawy. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru wskazał na załącznik do przedmiotowej uchwały, który w jego ocenie nie zawiera wszystkich elementów, wymaganych przepisem § 4 rozporządzenia. W załączniku nie określono prawidłowo – zarówno w zakresie zaopatrzenia w wodę, jak i odprowadzania ścieków taryfowych grup odbiorców usług. Przyjęte unormowania w punkcie IV taryfy odnoszą się wyłącznie do sposobu rozliczenia za wodę oraz ilości odprowadzanych ścieków. Nadto stawki opłaty abonamentowej zastosowano tylko do niektórych odbiorców w sytuacji gdy powinny one dotyczyć wszystkich, a różnić się jedynie wysokością w poszczególnych grupach taryfowych. Wymaganiom rozporządzenia nie odpowiada także pkt VI taryfy bowiem nie określa tytułowych "warunków rozliczeń". Z kolei w punkcie VII taryfy Rada pominęła opis działań przedsiębiorstwa ukierunkowanych na zapewnienie standardów obsługi odbiorców usług (§ 4 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Wójt Gminy Z. reprezentujący Gminę Z. w odpowiedzi na skargę uznał ją za zasadną. Poinformował, że dotychczas nie został wyznaczony termin sesji, na której może zostać podjęta uchwała samokontrolna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na podstawie ustawy wodociągowej należy do zadań własnych gminy. Z zadaniem tym ściśle wiąże się sprawa ustalania cen za wodę i odprowadzanie ścieków w formie taryf w trybie określonym tą ustawą. Aby umożliwić organom gminy realną kontrolę wysokości stosowanych cen i opłat za usługi świadczone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne na terenie gminy, ustawodawca powierzył tym organom kompetencje do zatwierdzania taryf stosowanych przez te przedsiębiorstwa. Kompetencje rady do zajęcia się sprawą taryf wynikają z art. 24 ust. 1 ustawy. Taryfy przedstawione przez przedsiębiorstwo wodociągowe podlegają kontroli organu wykonawczego gminy pod względem zgodności z przepisami, a następnie zatwierdzeniu taryfy przez radę gminy co oznacza, że rada w sposób ostateczny rozstrzygła o prawidłowości (zgodności z przepisami) opracowanej przed przedsiębiorstwo taryfy. Pod pojęciem przepisów, z którymi powinna być zgodna przedstawiona do zatwierdzenia taryfa należy rozumieć samą ustawę wodociągową i przepisy wykonawcze do tej ustawy, w tym wskazane na wstępie rozporządzenie z dnia 26 czerwca 2006 r. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga zagadnienie czy zatwierdzona zaskarżoną uchwałą taryfa została sporządzona zgodnie z przepisami, czy też, jak twierdzi organ nadzoru jest ona niezgodna z § 4 rozporządzenia w związku z art. 2 pkt 12 ustawy. Taryfa to zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki jej stosowania (art. 2 pkt 12 ustawy). Tak zdefiniowaną taryfę tworzą elementy wymienione w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Niewątpliwie obligatoryjnym elementem taryfy są taryfowe grupy odbiorców usług. Wyodrębnienie taryfowej grupy odbiorców następuje na podstawie charakterystyki zużycia wody lub odprowadzanych ścieków, warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także na podstawie sposobu rozliczeń za świadczone usługi (art. 2 pkt 13 ustawy). W załączniku do uchwały (zatwierdzonej taryfie) pkt 4 taryfowe grupy odbiorców w zakresie zaopatrzenia w wodę zostały wyodrębnione jedynie w oparciu o sposób rozliczania. Także nieprawidłowo określono grupy taryfowe w zakresie odprowadzania ścieków – w zależności od ilości odprowadzanych ścieków. Wyodrębnienie taryfowych grup odbiorców usług nastąpiło zatem z naruszeniem art. 2 pkt 13 ustawy w związku z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Punkt VI taryfy narusza § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia bowiem wbrew tytułowi – warunki rozliczeń z uwzględnieniem wyposażenia nieruchomości w przyrządy i urządzenia pomiarowe – materii tej nie reguluje. Natomiast w punkcie VII i VIII – Warunki stosowania cen i stawek opłat – nie wskazano zakresu świadczonych usług dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców, a określając standardy jakościowe obsługi odbiorców usług odwołano się do przepisów prawnych, które zostały określone w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków przy braku opisu w jaki sposób przedsiębiorstwo realizuje powyższe zadania. Zapisami pkt VII i VIII załącznika naruszono więc § 4 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w związku z art. 2 pkt 12 uchwały. Mając na uwadze powyższe naruszenia, które w istocie polegają na podjęciu uchwały – w zakresie regulowanym § 4 rozporządzenia w związku z art. 2 pkt 12 ustawy – o treści nie przewidzianej w normie prawnej będącej podstawą jej podjęcia, co uprawnia do zaliczenia tego naruszenia do kategorii istotnych (art. 91 ust. 1 i 4 ustawy samorządowej), Sąd stwierdził na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) nieważność tej uchwały w całości. Objęcie nieważnością całości uchwały stanowi następstwo ustalenia przez Sąd istotnych naruszeń prawa dotyczących § 4 rozporządzenia i art. 2 pkt 12 ustawy, a więc pojęcie taryfy, które jest zasadnicze dla kontrolowanej uchwały, bowiem dotyczy ona właśnie zatwierdzenia taryfy. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ppsa. SJ/