II SA/Gl 1138/20

WyrokWSA w Gliwicach2020-10-20

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 KPA), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności nie ustalono jednoznacznie daty rozpoczęcia budowy tymczasowego obiektu budowlanego, co jest kluczowe dla oceny legalności zgłoszenia i okresu jego istnienia. Ponadto, strony nie miały możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o umorzeniu postępowania dotyczącego legalności wzniesienia hali namiotowej. Strona skarżąca (wnioskująca) wniosła o nakazanie rozbiórki hali, twierdząc, że nie jest to obiekt tymczasowy i narusza przepisy prawa budowlanego oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając obiekt za legalnie wybudowany na podstawie zgłoszenia. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność dalszego wyjaśnienia stanu faktycznego. Strony postępowania (inwestorzy) wniosły sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, kwestionując zasadność jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze sprzeciwu B. S. i R. S. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności wzniesienia obiektu tymczasowego oddala sprzeciw. Pismem z dnia 28 października 2019 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. K. L. (dalej: strona, wnioskująca) wniosła o podjęcie stosownych czynności w związku z przywróceniem na nieruchomości zlokalizowanej przy ulicy [...] budowli w postaci namiotu, w stosunku do którego wydany został nakaz rozbiórki. W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny wskazanej nieruchomości przy ulicy [...] w M., a z oględzin tych sporządzony został protokół. Pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. wnioskująca złożyła sprzeciw - kategorycznie nie zgadzając się na lokalizację hali magazynowej na działce należącej do R. S. (dalej: inwestor, skarżący). W nawiązaniu do przeprowadzonych oględzin na działkach nr 1 i nr 2 wnioskująca, działając przez fachowego pełnomocnika, wniosła o nakazanie rozbiórki przedmiotowej hali namiotowej. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności hali namiotowej - tymczasowego obiektu budowlanego na działce nr 1 w M., a następnie decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 1186), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności hali namiotowej - tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni wybudowanego na działce nr 1 położonej w M. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że w związku z pismem wnioskującej ustalił, że w dniu [...] r. do Wydziału Administracji Architektoniczno- Budowlanej Starostwa Powiatowego w M. wpłynęło zgłoszenie budowy hali namiotowej - tymczasowego obiektu budowlanego na działkach nr 1 i nr 2 w M. Zgłoszenie zostało zarejestrowane i nie wniesiono do niego sprzeciwu. W zgłoszeniu podano wymiary przedmiotowej hali tj. 15m x 15m, a jej wysokość to 3,05m. Dołączonym do zgłoszenia projekcie doprecyzowano, że jest to namiotowa konstrukcja aluminiowa o wymiarach 15m x 15m, wysokość okapu 3,05m, a wysokość kalenicy - 5,60m. Ustalono też odległość od najbliższej granicy jako 3m, a w sposobie wykonania wpisano: pokrycie plandekowe z blachy trapezowej, dach dwuspadowy. W trakcie dalszych czynności kontrolnych ustalenia te potwierdził inwestor R. S. Jednocześnie według wykonanych pomiarów ustalono: szerokość wewnętrzna obiektu 14,04m, długość wewnętrzna 15,12m, długość zewnętrzna 15,14m, wysokość wewnętrzna w najniższym punkcie 2,95 do konstrukcji i 3,03m do plandeki, zaś wysokość zewnętrzna w najwyższym punkcie 5,77m do konstrukcji i 5,84m do plandeki. Odległość od ogrodzenia z działką wnioskującej (nr 3) wyniosła od 3,07 do 3,14m. Natomiast odległość od ogrodzenia z działką nr 4 - to od 3,13 do 3,31m. W dniu [...] r. w siedzibie organu stawił się E. K., potwierdzając, iż był projektantem przedmiotowej hali. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ego, umarza się postępowanie. W niniejszym przypadku organ stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonej w zgłoszeniu. Budowa taka wymaga zgłoszenia - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy. W toku postępowania ustalono, że inwestor dokonał w dniu [...] r. zgłoszenia "budowy hali namiotowej - tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni" na wymienionej działce. W związku z powyższym organ uznał, że wymieniony obiekt wybudowany został legalnie w oparciu o dokonane zgłoszenie. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z treścią 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia, a także załączyć m.in. odpowiednie szkice, rysunki, uzgodnienia. Stwierdzone podczas oględzin odstępstwo w wymiarze przedmiotowego obiektu (tzn. 14m zamiast 15m) trudno uznać za odstępstwo istotne od projektu budowlanego. Wątpliwości może budzić także wysokość obiektu, którą w zgłoszeniu określono na 3m. Z dokonanych pomiarów wynika, że wysokość ta wynosi w najniższym punkcie 2,95 do 3,23m, a w najwyższym punkcie od 5,74 do 5,84m. W związku z poczynionymi ustaleniami organ uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, a w przypadku takiego stwierdzenia organ wydaje decyzję o umorzeniu tego postępowania. Pismem z dnia 20 maja 2020 r., odwołanie od powyższej decyzji złożyła, reprezentowana przez pełnomocnika, K. L. (wnioskująca, odwołująca). Zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania: tj. - art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zrealizowany obiekt na podstawie jedynie zgłoszenia budowy hali namiotowej, nie stanowi obiektu tymczasowego w rozumieniu art. 29 ust. pkt 12 wskazanej ustawy z uwagi na podnoszone w odwołaniu okoliczności, a w konsekwencji nienakazanie rozbiórki tej hali, pomimo, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami nie mogła być ona wzniesiona jedynie w oparciu o zgłoszenie, - art. 29 w związku z art. 30 oraz art. 36a tej ustawy poprzez niezastosowanie w sytuacji, w której odstępstwa pomiędzy obiektem zgłoszonym a obiektem rzeczywiście zrealizowanym przekraczają 2% szerokości i wysokości, co należy traktować jako odstępstwa istotne, - art. 156 oraz art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że znajdują one zastosowanie do zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5aa ustawy, pomimo iż zaświadczenie to nie stanowi decyzji, dla której wskazane środki zaskarżenia zostały przewidziane, a w konsekwencji uznanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest uprawniony do nakazania rozbiórki tego obiektu, pomimo, iż nie spełnia on przewidzianych prawem przesłanek uznania za obiekt tymczasowy, - art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 81 ust. 1 lit.a do lit.c. omawianej ustawy poprzez niewykonanie zadań należących do organu nadzoru poprzez nienakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu, - art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość upatrywaną w wydanym przez organ administracji architektoniczno- budowlanej zaświadczeniu o braku sprzeciwu do zgłoszenia, w sytuacji, gdy organem uprawnionym i zobowiązanym do nakazania rozbiórki tego obiektu jako niespełniającego przesłanek obiektu tymczasowego jest powiatowy organ nadzoru budowanego, - art. 30 ust. 6 pkt 2 oraz pkt 3 Prawa budowanego poprzez nienakazanie rozbiórki obiektu naruszającego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - art. 30 ust. 6 pkt 3 i ust. 7 pkt 4 tej ustawy poprzez nienakazanie rozbiórki w sytuacji w której zgłoszenie dotyczy budowy obiektu tymczasowego, podczas gdy przedmiotowy obiekt takim nie jest, a nadto jego wzniesienie powoduje i utrwala ograniczenia i uciążliwości dla trenerów sąsiednich - art. 107 § 1 pkt 6 i ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieodniesienie się w treści uzasadnienia decyzji do stanowiska wnioskodawczyni prezentowanego w toku postępowania. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu - hali namiotowej na działce nr 2 i nr 1. W uzasadnieniu odwołująca stwierdziła, iż sporny obiekt - w ocenie organu pierwszej instancji- powstały na podstawie dokonanego w dniu [...] r. zgłoszenia - w rzeczywistości stanowi kontynuację obiektu, który późnym latem lub jesienią [...] r. został na krótko i nietrwale rozebrany na skutek wykonania decyzji o rozbiórce wydanej w [...] r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Stąd też nie może być on zakwalifikowany jako obiekt tymczasowy, gdyż hala została wzniesiona już w [...] r. (bez uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia) i była użytkowana przez okres [...] lat. Z informacji projektanta cytowanych w decyzji organu pierwszej instancji wynika, że do postawienia obiektu wykorzystane zostały wszystkie materiały starej hali czyli aktualnie posadowiona hala jest dokładnie taką samą halą, jak powstała w [...] r. Zaliczenie jej do obiektów tymczasowych stanowiłoby całkowite wypaczenie sensu przepisów Prawa budowlanego. Odwołująca podniosła, że przedmiotowego obiektu nie można uznać za obiekt tymczasowy. Sporna hala wprowadza ograniczenia i uciążliwości dla jej nieruchomości, nie zachowując odpowiedniego odstępu od granicy działki, mając na uwadze jej gabaryty. Powoduje całkowite zacienienie jej działki, a także powoduje podwyższenie wilgotności terenu i znaczny rozwój mchów na działce. Także z uwagi na podwyższenie terenu inwestora oraz wyłożenie go kostką brukową następuje odpływ wody z tej działki na jej działkę. Uciążliwe są także hałas i drgania, oraz wzmożony ruch samochodów osobowych i dostawczych w godzinach, gdy [...] jest czynna. Zatem w sytuacji, w której przedmiotowy obiekt jest de facto tym samym obiektem, w stosunku do którego odnosiła się poprzednia decyzja o rozbiórce, jedyną konsekwencją powinno być nakazanie rozbiórki. Uznanie tego obiektu za nowy, a w dodatku za tymczasowy, pozostawałoby w rażącej sprzeczności z treścią art. 30 ust 6 pkt 3 Prawa budowlanego. Podkreśliła też, że obiekt o tej wielkości (212m²) powinien być trwale połączony z gruntem, aby zapewnić stabilność konstrukcji, a to jednocześnie eliminuje go z możliwości zakwalifikowania go jako obiekt tymczasowy, stąd też nie można uznać, że taki obiekt spełnia przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy. Odwołująca wskazała też, że wzniesiony obiekt i prowadzona w nim działalność jest niezgodna z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zostało to stwierdzone w decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] r. ([...] i w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. ([...]). Prowadzona przez inwestora działalność hurtowa (zgodnie z treścią wypisu z CEIDG) nie jest zgodna z zapisami planu, który dotyczy działalności drobnych usług. Dodatkowo odwołująca podniosła, że sporna hala namiotowa została wzniesiona z istotnym przekroczeniem ram wynikających z dokonanego zgłoszenia, posiadając inne wymiary niż te podane w zgłoszeniu. Nie zgodziła się tez z twierdzeniem organu, że nie jest możliwa w niniejszej sprawie jego interwencja w postaci wydania nakazu rozbiórki. Rozpatrując złożone odwołanie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w pierwszej kolejności organ odniósł się do treści art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, kiedy postępowanie staje się bezprzedmiotowe, podkreślając, iż na gruncie prawa budowlanego, co do zasady postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy organ nadzoru budowlanego nie znajduje podstaw do wydania nakazów lub zakazów, po uprzednim, dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (z uwzględnieniem art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przedmiotem kontrowanego postępowania jest stwierdzenie legalności hali namiotowej - tymczasowego obiektu budowlanego na 180 dni, wybudowanego na działce nr 1 w M. przy ulicy [...]. Inwestor wykonał ją na podstawie dokonanego zgłoszenia z dnia [...] r., w stosunku do którego uzyskał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Organ przypomniał, że uprzednio na nieruchomości znajdowała się hala namiotowa, wobec której wydano nakaz rozbiórki, ostatecznie wykonany, co potwierdził organ powiatowy podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. Stąd też - sporny obiekt należy uznać jako nowy obiekt budowlany. Dalej organ odniósł się do definicji obiektu tymczasowego, podnosząc, iż jest to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, a także obiekt nie połączony trwale z gruntem. Przykładowo są to strzelnice, kolski uliczne, pawilony uliczne i wystawowe, obiekty kontenerowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, itp. Art. 3 pkt 5 Prawa budowanego zawierając definicję legalną obiektu tymczasowego zwiera tylko przykładowe wyliczenie tego typu obiektów. Stąd też przy ocenie innych obiektów konieczna jest każdoczesna analiza w konkretnej sytuacji. W ocenie organu odwoławczego sporny obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany, do którego zastosowanie znajdą przepisy art. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 12 pozowania na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. Z30 ust. 1 nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy organ stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez wyczerpującego ustalenia okoliczności stanu faktycznego sprawy. W pierwszej kolejności organ stwierdził, iż nie może na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalić początkowej daty budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a okoliczność ta ma kluczowe znaczenie do określania prawidłowego terminu dokonania zawiadomienia o planowanej inwestycji, legalności obiektu oraz okresu, przez który obiekt ten może znajdować się na przedmiotowej nieruchomości. Według przedłożonej dokumentacji zgłoszenie zarejestrowano w dniu [...] r. i w tym samym dniu wydano zaświadczenie o niezgłoszeniu sprzeciwu wobec planowanej inwestycji. W samym zgłoszeniu inwestor nie określił przewidywanego terminu rozpoczęcia robót budowlanych. Z kolei jak wynika z treści decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. znak: [...], w dniu [...] r. przeprowadzona została przez upoważnionych przedstawicieli kontrola obiektu budowlanego – [...] położonej w M. przy ulicy [...]. Zasadnym zatem jest ustalenie daty powstania przedmiotowego obiektu i prawidłowości dokonania zgłoszenia budowy hali namiotowej – tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni. Podkreślił przy tym organ, że obiekt wykonany przed dokonaniem zgłoszenia planowanej inwestycji stanowi samowolę budowlaną. W wyniku ustalenia daty budowy przedmiotowego obiektu oraz prawidłowości zawiadomienia Starosty [...] o planowanej inwestycji, organ powiatowy powinien określić legalny okres, przez który obiekt ten mógł znajdować się na wskazanej nieruchomości. Równocześnie organ powiatowy powinien przeprowadzić ponowne oględziny nieruchomości celem stwierdzenia, czy hala namiotowa dalej znajduje się w miejscu określonym w zgłoszeniu z dnia [...] r. W przypadku ustalenia pozytywnego oraz stwierdzenia braku wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego. Organ winien też dokładnie zbadać wymiary planowane i rzeczywiste przedmiotowego obiektu, w przypadku ustalenia legalności przedmiotowego obiektu rozważyć ewentualną konieczność zastosowania trybu z art. 50- 51 Prawa budowlanego. Wobec podnoszonych wątpliwości zwianych ze sposobem użytkowania przedmiotowego obiektu, organ winien też sprawdzić i w sposób jednoznaczny określić czy zachodzi zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod względem zgłoszonego sposobu użytkowania hali magazynowej. Organ zwrócił też uwagę na fakt zawiadomienia przez organ powiatowy o wszczęciu postępowania w sprawie w dacie wydania decyzji pierwszoinstnacyjnej, uniemożliwiając w ten sposób stronom możliwość wypowiedzenia się w sprawie. Uwzględniając powyższe rozważania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Aby organ mógł wydać rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie, to obowiązany jest kierować się zasadami procedury administracyjnej a zwłaszcza wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą prawdy obiektywnej. Wymienionych wątpliwości, w ocenie organu odwoławczego, nie da się usunąć w drodze postępowania uzupełniającego według art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez narażenia się na zarzut naruszenia art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego w myśl art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego należało orzec jak na wstępie. Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, R. S. i B. S. złożyli sprzeciw od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona wskazanymi przez organ odwoławczy uchyleniami. W ocenie skarżących organ odwoławczy nie tylko nienależycie ocenił stan faktyczny sprawy ale pominął też obowiązujące przepisy Prawa budowlanego. Podkreślili, że działalność gospodarczą polegająca na [...] prowadzona jest w tym miejscu, w sąsiedztwie działki zajmowanej przez wnioskującą o wszczęcie przedmiotowego postępowania, już od początku lat [...]. Miało to więc miejsce na wiele lat przed uchwaleniem Planu miejscowego, który dopuszcza kontynuację prowadzenia działalności gospodarczej. Pokreślili, że wnioskująca wprowadziła się do swego obecnego domu, znając swoje sąsiedztwo oraz mając świadomość, iż działalność gospodarcza jest w tym miejscu prowadzona, a działka na której znajduje się obiekt tymczasowy jest tylko wycinkiem tej działalności. Dodali przy tym, że powodem zacieniania działki wnioskującej jest ogromne rozłożyste drzewo, które rzuca cień, a nie namiot na ich działce. Stwierdzili, że brak jest także nadmiernych oddziaływań w zakresie dźwięku, chyba, że z pobliskiej drogi krajowej tzw. [...], z której przez całą dobę docierają dużo głośniejsze dźwięki. Dodali też, że decyzja stwierdzająca niezgodność działalności z planem zagospodarowania przestrzennego został uchylona i nie obowiązuje w obrocie prawnym. W końcu wskazali, iż rozebrali wcześniejszy obiekt budowlany zgodnie z nakazem rozbiórki, co zostało stwierdzone w odrębnym postępowaniu. Następnie w sposób formalny dokonali zgłoszenia, wydane zostało zaświadczenie o braku wniesienia sprzeciwu i dopiero wówczas przystąpiono do wzniesienia obecnego tymczasowego obiektu budowlanego. Dalej skarżący złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, które jeszcze nie zostało wydane. Tym samym organ drugiej instancji pominął całkowicie przepis art. 37a Prawa budowlanego. O wszystkich faktach wiedziała wnioskująca o wszczęcie przedmiotowego postępowania. Wyjaśnili też, że kontrola Państwowej Stacji Sanitarnej miała miejsce co do całości prowadzonej działalności gospodarczej i odbywała się na działce sąsiadującej z działką będącą przedmiotem niniejszego postępowania, stąd nieporozumienie wskazane w zaskarżonej decyzji. W oczach skarżących organ powiatowy prawidłowo ocenił sytuację faktyczną i stan prawny a wydana decyzja była w pełni prawidłowa. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie wykazał by decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów prawa a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, czyli podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w zakresie określonym w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. 2018r., poz. 1302 ze zm.) nakazującym ocenę jedynie przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wykazało, że rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowy sprzeciw, zdaniem tut. Sądu, musiał zostać oddalony. W myśl art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy w wyniku rozpoznania skutecznie wniesionego odwołania wydaje albo decyzję kończącą postępowanie w sprawie - utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, albo decyzję uchylającą zaskarżoną doń decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzekającą co do istoty sprawy, bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie pierwszej instancji albo też decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze. Zasadą jest zatem, że organ drugoinstancyjny w sposób ostateczny załatwia sprawę administracyjną, która została mu przedłożona w wyniku wniesionego odwołania. Jako wyjątek traktować należy przewidziane w § 2 przywołanego artykułu prawo i jednocześnie obowiązek organu drugiej instancji nie orzekania w sposób kończący sprawę i wydania jedynie decyzji kasacyjnej uchylającej rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Podjęcie takiego orzeczenia przez organ drugiej instancji ma zastosowanie jedynie w ściśle określonej sytuacji, a mianowicie gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. A contrario w sytuacji gdy materiał dowodowy został zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący, bądź możliwy do uzupełnienia w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylenie zaskarżonej w wyniku odwołania decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi temu do ponownego rozpoznania nie jest dopuszczalne. Należy podkreślić, że stosownie do przywołanego przepisu, organ drugiej instancji przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia te wymogi. Wykazuje bowiem w sposób dostateczny konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, wskazuje też organowi jakie okoliczności faktyczne sprawy, istotne dla przedmiotu prowadzonego postępowania wymagają wyjaśnienia. Organ drugiej instancji uzasadniając konieczność uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej wskazał, że na gruncie prawa budowlanego postępowanie co do zasady staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie nie znajduje podstaw do wydania nakazów lub zakazów. Dalej stwierdził, że aby organ mógł zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne to obowiązany jest kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym w szczególności wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą prawdy obiektywnej. Zobowiązany jest więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu winien przeprowadzić z urzędu wszelkie dowody dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. W realiach kontrolowanej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji jest co najmniej przedwczesne. Przedmiotowa sprawa nie została bowiem w sposób jednoznaczny i wyczerpujący wyjaśniona. Wprawdzie organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu w dniu [...] r. czynności kontrolnych w sprawie, przyjęciu oświadczenia projektanta przedmiotowej hali oraz zgromadzeniu niezbędnych dowodów i dokumentów stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie legalności hali namiotowej – tymczasowego obiektu budowlanego na okres 180 dni na działce nr 1 w M. jest bezprzedmiotowe, gdyż sporny obiekt wybudowany został w oparciu o legalnie dokonane do Wydziału Administracji Architektoniczno- Budowlanej zgłoszenia, ale należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że stwierdzenie takie podjęte zostało przynajmniej przedwcześnie. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje też fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w jednym dniu zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie i w tym samym dniu wydał decyzję kończącą– umarzającą postępowanie w sprawie, uniemożliwiając tym samym stronom zajęcie stanowiska w sprawie. . Zasadnie organ odwoławczy podniósł, iż nie tylko nie ustalono w sposób dokładny i jednoznaczny daty rozpoczęcia budowy przedmiotowego obiektu tymczasowego - hali namiotowej, ale także pozbawiono strony możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika jedynie, że zgłoszenie datowane na [...] r. – wpłynęło do Wydziału Administracji Architektoniczno- Budowlanej Starostwa Powiatowego w M. w dniu [...] r. i w tym też dniu Naczelnik Wydziału działający w imieniu Starosty zaświadczył, iż brak jest podstaw do wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Brak jest natomiast ustalenia daty budowy przedmiotowego obiektu tymczasowego na okres 180 dni- hali namiotowej. Wprawdzie pismem z dnia [...] r. wnioskująca o wszczęcie przedmiotowego postępowania K. L. informowała o przywróceniu na sąsiedniej działce budowli w postaci namiotu, w stosunku do którego wydany został nakaz rozbiórki, a nadto z treści decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. znak:[...] wynikało, że w dniu [...] r. przeprowadzona została kontrola obiektu budowlanego – [...] położonej przy ulicy [...] w M., ale wprost nie wynika z tych danych data budowy przedmiotowego obiektu. Stąd też dla oceny prawidłowości dokonanego zgłoszenia konieczne jest ustalenie daty powstania przedmiotowego obiektu tymczasowego. Zasadnie przy tym organ odwoławczy wskazał, że wykonanie przedmiotowego obiektu przed dokonaniem przedmiotowego zgłoszenia należy potraktować jako samowolę budowlaną. Z kolei po ustaleniu dokładnej daty budowy przedmiotowego obiektu oraz stwierdzeniu prawidłowości dokonanego zgłoszenia powiatowy organ nadzoru będzie mógł określić legalny okres istnienia tego obiektu na wskazanej nieruchomości. Jednocześnie jednak organ nadzoru pierwszej instancji winien przeprowadzić ponownie dokładne postępowanie tak w zakresie wybudowania obiektu w miejscu wskazanym w zgłoszeniu, jak i w zakresie wybudowania obiektu opisanego w tym zgłoszeniu. Przeprowadzone bowiem oględziny nie dały w tym zakresie jednoznacznych odpowiedzi, czy nie doszło do naruszenia zapisów zgłoszenia w zakresie wymiarów przedmiotowego obiektu oraz jego lokalizacji. Nadto istotną sprawą jest także sposób wykorzystania tej hali oraz zgodność tego sposobu użytkowania z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo należy bowiem podnieść, że przedmiotowa sprawa dotycząca obiektu tymczasowego – hali namiotowej na działce nr 1 w M. nie jest jedyną prowadzoną pomiędzy stronami. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1528/19 Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach oddalił sprzeciw skarżących od kasatoryjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości. Tak więc uwzględniając powyższe, zasadnie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja organu powiatowego wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a wobec braku możliwości usunięcia dostrzeżonych wątpliwości w trybie art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego,) zaskarżona decyzją jest zasadna i nie narusza zapisów art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawidłowo zatem w tych okolicznościach organ odwoławczy podkreślił, iż na tym etapie postępowania nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało oddalić wniesiony sprzeciw i na podstawie art. 151a § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło