II SA/Gl 114/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2012 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na druku urzędowego formularza PPF R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada jakiegokolwiek majątku i nie osiąga żądnych dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego, obejmujący okres od dnia 1 marca 2011 r. do dnia 13 kwietnia 2012 r. oraz oświadczenie swojej matki dotyczące użytkowania należącego do niej lokalu mieszkalnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2012 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie jego prawa do sądu. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że jego sytuacja życiowa nie uległa poprawie oraz przedłożył kserokopię zeznania podatkowego za 2011 r., gdzie zadeklarowano stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 554,97 zł. Dodatkowo oświadczył, że zarejestrował w Sądzie Rejestrowym w C. Fundację "A", gdzie został całkowicie zwolniony od kosztów sądowych. Na dowód powyższego przedłożył kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To strona ma wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek skarżącego w świetle przedstawionych przez niego dokumentów, należało uznać, że nie wykazał on istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Treść złożonych dokumentów ujawnia bowiem zasadnicze wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia o sytuacji majątkowej skarżącego. Z treści formularza wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności, samochodu oraz nie osiąga żadnego dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Mimo jednakże wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a., wnioskodawca nie przedstawił dokumentów, które w sposób wystarczający potwierdzałyby jego trudną sytuację materialną i wyjaśniałyby uzasadnione wątpliwości w tym zakresie. Wątpliwości te dotyczą oświadczeń złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w toku postępowania dotyczącego tego wniosku. W oświadczeniu skarżący ograniczył się do przedstawienia informacji świadczących o złym stanie majątkowym i braku dochodów, nie podał jednakże żadnych informacji pozwalających wyjaśnić nietypową sytuację, w której nie ma on stałego źródła utrzymania, a otrzymuje jedynie wsparcie finansowe od matki. Skarżący nie podaje informacji jakiej wysokości jest uzyskiwane wsparcie i czy pozwalałaby na pokrycie kosztów sądowych. Przede wszystkim mimo wezwania nie nadesłał do Sądu żadnych dokumentów obrazujących poziom jego wydatków lub też zadłużenia u dostawców mediów. Nie bez znaczenia w ocenie Sądu jest również fakt, że nadal prowadzi on działalność gospodarczą i mimo, że w roku 2011 r. nie uzyskał żadnego dochodu, wręcz poniósł stratę, nie zawiesił jej ani też nie zamknął, co może świadczyć o jej rentowności. Powyższe okoliczności nie pozwalają zdaniem Sądu na ustalenie ponad wszelką wątpliwość, że skarżący spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co pozwalałoby obciążyć budżet państwa kosztami sądowymi. Jeżeli zaś zachodzą poważne wątpliwości dotyczące pełnej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy, powoduje to, że Sąd nie ma wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy (zob. np. postanowienia NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 674/09 i z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 651/09). Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący nie spełnia określonych w art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanek przyznania mu prawa pomocy, nie uzasadnił bowiem dostatecznie swego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.