II SA/Gl 1140/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skarg Z. B., R. D. i M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargi. Starosta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3, art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm. – dalej u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku Z. B., R. D. i M. J. odmówił zwrotu na rzecz wnioskodawców wywłaszczonej nieruchomości położonej w O. przy ulicy K, oznaczonej dawnym numerem geodezyjnym 1 o pow. 1414 m2 k.m. [...], obecnie wchodzącej w skład działki nr 2, objętej Księgą Wieczystą Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z., wg której nieruchomość jest własnością Gminy O. W uzasadnieniu podano m. in., że Z. B. jako była współwłaścicielka, a zarazem spadkobierczyni wraz z R. D. i M. J. po byłym właścicielu A. B. zwróciły się z wnioskiem w dniu [...]r. o zwrot powyższej nieruchomości. Przedmiotową nieruchomość wykupiono na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...]r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (j.t. Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), w celu budowy przedszkola w O.. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w [...] roku Gmina O nie posiadała planu zagospodarowania przestrzennego. Ogólny plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony został dn. 20 czerwca 1979 r. przez Miejsko-Gminną Radę Narodową uchwałą Nr X/30/79 ogłoszony w Dz. Urz. Woj. Kat. Nr 6 poz. 53, w którym działka ozn. nr ewid. 1 położona w O. przy ul. K przeznaczona była pod teren zieleni parkowej. Z kolei w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miasta O, zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dn. [...] r., przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest pod teren usług oświaty. W uzasadnieniu wskazano również na przebieg dotychczasowego postępowania. W konkluzji decyzji z [...]r., stwierdzono, że sporna działka oznaczona jako działka nr 1 o pow. 1414 m2 w całości została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia tj. pod budowę przedszkola w O.. Przedszkole funkcjonowało w latach [...]-[...]. Po przeanalizowaniu dokumentacji, w tym fotografii lotniczych oraz mapy ewidencyjnej terenu, na którym zlokalizowane było przedszkole stwierdzono, że na działce nr 1 znajdowała się infrastruktura przedszkola, w skład której wchodziły: alejka, ławeczki, drzewa rosnące wzdłuż alejki - po obydwóch stronach, plac zabaw dla dzieci oraz huśtawki. Wobec powyższego brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, nawet w przypadku rozbiórki spalonego budynku przedszkola. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to niezależnie od terminu realizacji, brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości, a co za tym idzie również stosowania art. 137 ust. 1 u.g.n. Od w/w decyzji R. D., M. J. i Z. B. złożyły odwołania, zarzucając jej naruszenie przepisów m. in. art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Skarżące podniosły m. in., iż wadliwie przeprowadzono dowód z zeznań świadków, gdyż oświadczenia osób nie zostały wskazane w uzasadnieniu decyzji z imienia i nazwiska, lecz oznaczone cyframi. Zarzuciły ponadto naruszenie art. 84 §1 k.p.a., przez niedopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego geodety, celem wskazania wyraźnego oznaczenia w terenie co najmniej działek oznaczonych dawnymi numerami, co winno poprzedzać przesłuchanie świadków oraz stron na gruncie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 9a, art. 136, art. 137 u.g.n., po rozpatrzeniu odwołań R. D., M. J. oraz Z. B., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano m. in., że działka nr 1, będąca przedmiotem postępowania o zwrot, została nabyta pod budowę przedszkola w O., które funkcjonowało w latach [...]-[...], a zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany. W kontrolowanym postępowaniu, z uwagi na brak dokumentacji potwierdzającej, czy na spornym gruncie usytuowany był budynek przedszkola (który w [...]r. uległ pożarowi), a także dowodów wskazujących na położenie towarzyszącej mu infrastruktury, Starosta [...] jako dowody w sprawie przyjął m. in. zeznania świadków. Także uprawniony geodeta brał udział w oględzinach nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] r., co potwierdza protokół zdeponowany w aktach i wyznaczył palikami granice działki nr 1. W ocenie organu nadzoru podjęte czynności były prawidłowe. Dokonane ustalenia zostały potwierdzone również na podstawie analizy fotografii lotniczych oraz mapy ewidencyjnej terenu, na którym zlokalizowane było przedszkole. Działka nr 1 wchodziła zatem w skład nieruchomości obejmującej teren przedszkola - dokładniej infrastruktury przedszkola, obejmującej: asfaltową ścieżkę z ławkami, plac zabaw dla dzieci z piaskownicami i huśtawkami oraz drewniane domki. Powyższy stan zagospodarowania terenu udokumentowany został dodatkowo w załączniku graficznym do protokołu z oględzin w postaci mapy z naniesionymi granicami działki nr 1, na której zaznaczona została infrastruktura obok budynku przedszkola (budowle i urządzenia) oraz sam jego budynek. Tym samym wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n. Skargę na powyższą decyzję złożyła Z. B. reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżono tam wskazaną decyzję zarzucając: 1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to a) art. 107 §3 k.p.a. w związku z art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a. i art. 136 k.p.a., przez: - wybiórczą ocenę zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego bez dostrzeżenia, że stanowisko Gminy O co do usytuowania budynku przedszkola, jego infrastruktury, było w toku postępowania sprzeczne i niejednolite, w przeciwieństwie do tego, jakie prezentowała skarżąca, a budynek przedszkola został wzniesiony na innej działce, oznaczonej uprzednio nr. geodezyjnym 3, - niedostrzeżenie sprzeczności w zeznaniach przesłuchanych w charakterze świadków osób co do sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki oznaczonej uprzednio nr. geodezyjnym 1, jak również nierozważenie, iż w dniu jej sprzedaży ([...] r.) stanowiła ona łąkę częściowo ogrodzoną, a usytuowanie na niej alejki z ławeczkami stanowi o realizacji innego celu publicznego aniżeli pod budowę przedszkola, wyraźnie stwierdzonego w uchwalonym po wzniesieniu w [...] roku przedszkola, planie ogólnym z dnia 20 czerwca 1979 roku co do przeznaczenia w/w działki jako terenu zieleni parkowej, a więc ogólnodostępnej, nie zaś z przeznaczeniem jako teren infrastruktury przedszkolnej, którą bezspornie usytuowano na dawnych działkach 4 oraz 5, - nierozważenie, że nie ustalono podczas wielokrotnych oględzin, by nieruchomość przedszkolna była ogrodzona, w jaki sposób, albowiem same oświadczenia stron w tym zakresie nie są wystarczające, -nierozważenie, że załączone do akt sprawy fotogrametryczne zdjęcia lotnicze nie zawierają oznaczeń co do nr. geodezyjnych przedmiotowych działek, co rodzi trudności w ich rzeczowej i obiektywnej ocenie, a wątpliwości tych nie wyjaśnił organ drugiej instancji, 2. naruszenie przepisu art. 86 k.p.a. oraz art. 89 §1 i 2 k.p.a. przez nieprzesłuchanie szczegółowo stron postępowania co do sposobu wykorzystywania działki oznaczonej nr. geodezyjnym 1 przed dniem [...] rokiem, następnie po tej dacie, a poprzestanie li tylko na odebraniu od nich oświadczeń, który to dowód w okolicznościach niniejszej sprawy, przy braku dokumentacji na budowę przedszkola, posiada istotne znaczenie. 3. niewyjaśnienie roli S. S. w toku niniejszego postępowania, nieprzesłuchanie Tegoż w charakterze biegłego bądź świadka, jakkolwiek organy kierowały się jego wskazaniami w terenie. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] roku. W uzasadnieniu podano m. in., że ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest wybiórcza i niepełna. Działka ta nie stanowiła części infrastruktury przedszkolnej lecz teren ogólnodostępny w postaci zieleni parkowej, co podkreślono po wybudowaniu w [...] roku przedszkola w planie ogólnym Gminy uchwalonym w dniu [...] roku. Realizacja innego celu publicznego niż ten, który wskazano nabywając nieruchomość w dniu [...] roku ("pod budowę przedszkola") nie zwalnia od obowiązku zwrotu nieruchomości na rzecz skarżących. Infrastruktura przedszkolna była zlokalizowana bowiem na działkach dawniej oznaczonych nr. 5, 4, zaś budynek przedszkola został wzniesiony na działce oznaczonej nr. geodezyjnym 6. Zeznania przywołanych w decyzji Wojewody [...] świadków nie są jednolite co do sposobu wykorzystywania przejętej nieruchomości, a to wynika z ich uważnej analizy. W okolicznościach sprawy, przy braku dokumentacji na budowę przedszkola, niezbędnym było szczegółowe przesłuchanie stron, nie zaś jedynie odebranie od nich podczas oględzin oświadczeń. Skarżące, a zwłaszcza Z. B., mogłyby opisać stan działki w chwili jej sprzedaży w dniu [...] roku oraz sposób jej wykorzystywania po wzniesieniu na innej nieruchomości przedszkola. Tej samej treści skargę złożyły R. D. oraz M. J.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 136 ust.3 u.g.n. warunkiem skutecznej realizacji roszczenia o zwrot jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei zgodnie z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79) oraz innych wskazanych tam ustaw. "W art. 216 ust. 1 u.g.n. mowa jest o nieruchomościach przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa, a w art. 216 ust. 2 u.g.n. o nieruchomościach nabytych na rzecz Skarbu Państwa lub gminy. Należy wobec tego przyjąć, że gdy mowa jest o przejęciu, chodzi o nabycie z mocy prawa. Natomiast gdy mowa o nabyciu, chodzi o nabycie na podstawie czynności prawnej (E. Bończak – Kucharczyk, Komentarz do art. 216 u.g.n., Lex-el.). Zatem przepis art. 216 u.g.n. dotyczy regulacji prawnych innych niż wywłaszczenie i ustawy wywłaszczeniowe – stąd potrzeba takiej dodatkowej regulacji, gdyż inaczej przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości dotyczyłyby tylko nieruchomości wywłaszczonych na podstawie decyzji administracyjnej i według ustaw (przepisów) wywłaszczeniowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 listopada 2009 r., II SA/Po 206/09, LEX nr 589199). Bezsporne jest, że działka nr 1, będąca przedmiotem postępowania o zwrot, została nabyta pod budowę przedszkola w O., które funkcjonowało w latach [...] – [...]. Nie ma zatem wątpliwości, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. W przeprowadzonym postępowaniu, z uwagi na brak dokumentacji potwierdzającej, czy na spornym gruncie usytuowany był budynek przedszkola (który w [...] r. spalił się w wyniku pożaru), a także dowodów wskazujących na położenie towarzyszącej mu infrastruktury, Starosta [...] jako dowody w sprawie przyjął m. in. zeznania świadków – osoby zatrudnione w Przedszkolu. Także uprawniony geodeta brał udział w oględzinach nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] r., co potwierdza protokół zdeponowany w aktach i wyznaczył palikami granice działki nr 1. Protokół został podpisany przez osoby biorące udział w czynności i stanowi dowód w sprawie. Czynność tą przeprowadzono wg wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dn. 28 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/GI 161/11, w którym to stwierdzono: "W oględzinach tych powinien wziąć też udział geodeta zatrudniony w Gminie O celem wskazania granic działki objętej postępowaniem." Taka była rola S. S., o którym mowa w skargach. Jeśli ten sposób przeprowadzenia dowodu wskazany przez WSA nie odpowiadał stronom, miały możliwość zaskarżenia wyroku. Na tej samej zasadzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dn. 28 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/GI 161/11, przesądził w niniejszej sprawie, że "(...) przez realizację celu wywłaszczenia należy rozumieć nie tylko wzniesienie samego budynku przedszkola ale też wykorzystanie nieruchomości na realizację jego infrastruktury. Do niej należy zaś zaliczyć niewątpliwie plac zabaw dla dzieci i ewentualny zieleniec, jeżeli faktycznie był zrealizowany i wykorzystywany w związku z funkcjonowaniem przedszkola np. jako teren spacerowy czy wypoczynkowy dla użytkowników przedszkola oraz ewentualnie inną infrastrukturę (np. warzywnik lub kwietnik)." Przy tym zgodnie z art. 153 p.p.s.a. (w brzmieniu do 15 sierpnia 2015 r.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Obecnie przepis ten stwierdza, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999, z. 5, poz. 101, wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA, wyjaśnił, że oznacza to, że "ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy". Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 czerwca 1999 r., OPS 4/99, ONSA 1999, nr 4, poz. 118. Wykładnia zawarta w przytoczonych wyżej orzeczeniach SN i NSA jest aktualna również na gruncie art. 153 p.p.s.a. (tak A. Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex-el). Nie zaszły przy tym okoliczności w postaci zmiany stanu prawnego powodujące, że pogląd Sądu poprzednio rozpoznającego sprawę stałby się w tym zakresie nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000/3/129). Nie zmieniły się również istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz nie nastąpiło tu wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Orzeczenie WSA nie zostało bowiem zaskarżone i stało się prawomocne. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Z kolei niezastosowanie się przez Sąd ponownie rozpoznający sprawę do oceny prawnej przewidzianej w podanym przepisie, byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 p.p.s.a.). Dodać również należy, że dokonane ustalenia zostały potwierdzone m. in. na podstawie analizy fotografii lotniczych oraz mapy ewidencyjnej terenu, na którym zlokalizowane było przedszkole. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Kr 390/15, zdjęcia lotnicze mogą być pomocniczym materiałem dowodowym w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie może być to jednak materiał jedyny; jest to dowód jedynie posiłkowy. W niniejszej sprawie organy nie wywodziły swoich ustaleń wyłącznie na jego podstawie. Zgromadzona została bowiem szeroka dokumentacja w postaci dokumentów i dowodów osobowych, którą organy oceniły, a argumentacja skarg stanowi jedynie polemikę stron niezadowolonych z ustaleń organów, a te mają swe odzwierciedlenie w aktach sprawy. Z uwagi na upływ czasu w zeznaniach przesłuchiwanych osób mogą występować pewne niespójności, jednak jest to naturalne i fakt ten nie może powodować dyskwalifikacji takich zeznań, jeśli – co do istoty – mają one pokrycie w innych dowodach. Prawidłowo tu zastosowano art. 7, 8, 10 §1, 12, 77 §1 oraz 80 k.p.a. Nie ma zatem wątpliwości, że działka nr 1 wchodziła w skład nieruchomości obejmującej teren przedszkola, gdzie znajdowała się infrastruktura przedszkola, służąca dzieciom. Nie ma znaczenia, że sam budynek znajdował się na innej działce. Przedszkole obejmowało jednak nie sam budynek, ale i przyległy teren służący działalności placówki. Nadto zasady logiki i doświadczenia wskazują, że tego rodzaju placówki są ogrodzone, by dzieci mogły bezpiecznie tam bawić się i by nie wybiegły poza dany teren, narażając np. na wypadek drogowy. Przy tym działka będąca przedmiotem postępowania nie była działką narożną, a usytuowaną pomiędzy innymi działkami stanowiącymi teren przedszkola. Fragmenty ogrodzenia zachowały się, co świadczy o tym, że było ono wykonane, a potwierdza to także archiwalna dokumentacja fotograficzna (np. k. 204). Stan zagospodarowania terenu udokumentowany został dodatkowo w załączniku graficznym do protokołu z oględzin w postaci mapy z naniesionymi granicami działki nr 1. Ustaleń tych nie mogą przekreślać argumenty dotyczące przeznaczenia terenu w dokumentacji planistycznej. Organ oceniał bowiem faktyczną realizację celu wywłaszczenia. Tym samym wywłaszczona nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 1584/13, nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Późniejsze bowiem wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości, czy też rozporządzanie nią, mające miejsce już po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, nie mają znaczenia dla sprawy zwrotu nieruchomości. Podobnie orzeczono w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. P 12/11, OTK-A 2012/11/135: "Nie można (...) mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość wywłaszczona została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, najem, dzierżawę lub w trwały zarząd)." Przy tym zgodnie z 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Dowód z przesłuchania stron jest więc dowodem posiłkowym (subsydiarnym). W niniejszej sprawie, z powyższych względów, brak było podstaw do skorzystania z tego przepisu, tym bardziej, że stanowiska stron były przedstawiane w pismach procesowych. Z podobnych powodów nie było potrzeby stosowania art. 89 §1 i 2 k.p.a. Przeprowadzone dowody były wystarczające do wyciągnięcia wniosków, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 86, 89 §1 i 2, 107 §3, 136, 140, k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.