II SA/Gl 1141/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-05-28
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy diagnosta, który wydał dwa zaświadczenia o tym samym numerze i dacie, ale potwierdzające diametralnie różny stan faktyczny pojazdu, a także nie przeprowadził wszystkich wymaganych czynności kontrolnych, podlega obligatoryjnemu cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że diagnosta R. S. dopuścił się naruszeń przepisów Prawa o ruchu drogowym, które obligują starostę do cofnięcia uprawnień. Wydanie dwóch zaświadczeń o tym samym numerze i dacie, ale z odmiennym stanem faktycznym pojazdu, wyczerpuje przesłankę z art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, a nieprzeprowadzenie wszystkich wymaganych czynności kontrolnych wyczerpuje przesłankę z art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy. Ustawa nie przewiduje uznaniowości w tym zakresie, a cofnięcie uprawnień jest obowiązkiem organu.Stan faktyczny
Diagnosta R. S. przeprowadził badanie techniczne pojazdu, wydając dwa zaświadczenia o tym samym numerze i dacie, ale z różnymi danymi dotyczącymi rodzaju pojazdu (osobowy vs. ciężarowy) i liczby miejsc. Ponadto, nie przeprowadził wszystkich wymaganych czynności kontrolnych, takich jak sprawdzenie spryskiwaczy, świateł drogowych czy fotela pasażera, a także omyłkowo potwierdził przystosowanie pojazdu do ciągnięcia przyczepy. Starosta cofnął diagnoście uprawnienia, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Diagnosta wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Referent-stażysta Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. przy udziale Prokuratura Prokuratury Okręgowej w Gliwicach Haliny Pełki sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych oddala skargę
Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. poinformował Starostwo Powiatowe w [...], że organ celny posiada dwa zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu marki [...], które noszą ten sam numer [...], natomiast różnią się one treścią. Z jednego z nich wynika bowiem, iż badany pojazd jest samochodem osobowym, z drugiego zaś, że badaniu poddany został samochód ciężarowy. Z uwagi na to, że w myśl prawa wspólnotowego samochody osobowe są obciążone podatkiem akcyzowym poproszono Starostwo o stosowne wyjaśnienia.
W świetle powyższej informacji przeprowadzona została kontrola Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów nr [...] mieszczącej się w R. przy ul. [...], a prowadzonej przez Przedsiębiorstwo "A" S.A. z siedzibą w R. przy ul. [...]. Na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzono w dniu [...]r. protokół z kontroli. Stwierdzono w nim, że zatrudniony w stacji kontroli pojazdów diagnosta R. S. przeprowadził badanie techniczne pojazdu marki [...] o nr rej. [...] niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. Badanie okresowe nie uwzględniało zakresu i sposobu wykonania określonego w § 4 i załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Diagnosta pominął bowiem identyfikację pojazdu w zakresie liczby miejsc (czynność określona w § 4 pkt. 1 oraz w pkt. 1.1. załącznika nr 1 do rozporządzenia), kontrolę światłości świateł drogowych (czynność określona w § 4 pkt. 3 oraz w pkt 3 1.3. załącznika nr 1 do rozporządzenia), kontrolę spryskiwaczy (czynność określona w pkt. 8.1.10 załącznika nr 1 do rozporządzenia), kontrolę łożysk kół tylnych w zakresie obracania kołem dookoła zwrotnic (czynność określona w § 4 pkt. 8 oraz w pkt. 5.5.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia), sprawdzenie siedzenia dla pasażera mieszczącego się obok kierowcy (czynność określona w § 4 pkt. 9 oraz w pkt 8.1.7 załącznika nr 1 do rozporządzenia), sprawdzenie zabezpieczenia złącza elektrycznego z przyczepą przed samoczynnym rozłączeniem (czynność określona w pkt 7.3. załącznika nr 1 do rozporządzenia). W wyniku badania wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzając, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom przewidzianym dla pojazdu przystosowanego do ciągnięcia przyczepy (wpis HAK) oraz, że liczba miejsc wynosi 4. Tymczasem w dniu kontroli pojazd ten nie spełniał warunków dla pojazdu przystosowanego do ciągnięcia przyczepy oraz posiadał liczbę miejsc dla 3 osób. Ponadto w protokole stwierdzono szereg nieprawidłowości w wydawanych zaświadczeniach i w sposobie prowadzenia rejestru badań technicznych. Stwierdzono, że w dniu [...]r. R. S. wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające, że wykonał okresowe badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem podlegającym dozorowi technicznemu bez sprawdzenia dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego. Nadto w dniu [...]r. wydał zaświadczenie z datą [...]r. nr [...] potwierdzające, że wykonał pierwsze badanie techniczne samochodu ciężarowego marki [...], podczas gdy, zgodnie ze stanem faktycznym, w dniu badania pojazd był samochodem osobowym. Potwierdził to we wcześniej wydanym zaświadczeniu o tym samym numerze i tej samej dacie wystawienia.
Z uwagi na powyższe ustalenia Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia diagnoście uprawnień. O fakcie tym zawiadomiono stronę pismem z dnia [...] r. informując ją jednocześnie o prawie do czynnego brania udziału w postępowaniu oraz o możliwości wglądu do akt sprawy (art. 10 k.p.a.). Strona korzystając z tego prawa w dniu [...]r. złożyła pisemne wyjaśnienia, w których podała, odnosząc się do zaświadczenia [...], że nieprzeprowadzenie czynności kontrolnych spryskiwaczy, światłości świateł drogowych, jak i fotela pasażera nie ma bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo ruchu oraz nie stwarza większego zagrożenia. Ponadto diagnosta wyjaśnił, że kontrola łożysk tylnych nie została wykonana ponieważ podnośnik kanałowy ma ograniczony zasięg boczny, a złącze elektryczne z przyczepą było ogólnie niesprawne, omyłkowo także potwierdził przystosowanie pojazdu do ciągnięcia przyczepy. W sprawie wydania zaświadczenia nr [...] wyjaśnił, że zostało ono wydane na podstawie zapewnienia klienta, że niezbędny dokument potwierdzający sprawność urządzenia technicznego podlegającemu dozorowi technicznemu zostanie dostarczony w późniejszym terminie bowiem dotyczy rocznego auta. Z kolei zaświadczenie nr [...] zostało skorygowane ponieważ belgijski dokument potwierdzający rejestrację posiada tylko nr VIN oraz datę pierwszej rejestracji, a samochód był tak przygotowany, że diagnosta miał problemy z klasyfikacją rodzaju tego pojazdu w dniu badania. Wyjaśnienia te w tym przypadku były uzupełnieniem pisma z dnia [...]r., w którym, w trakcie przeprowadzanej kontroli, diagnosta szczegółowo opisał okoliczności badania, w szczególności motywy wystawienia zaświadczenia ze zmienionym rodzajem pojazdu. Określił dokonane w dniu [...]r. czynności jako korektę badania z dnia [...]r.
Organ I instancji uznał na postawie art. 183 k.p.a. za zasadne zawiadomienie prokuratora o toczącym się postępowaniu i w dniu [...]r. powiadomił pismem Prokuraturę Rejonową w W. Prokurator zgłosił się do udziału w postępowaniu. W dniu [...]r. poinformowano R.S. o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego, z prawa tego diagnosta jednak nie skorzystał.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając jako organ I instancji, cofnął diagnoście R. S. uprawnienia do wykonywania badań technicznych. W uzasadnieniu opisał wskazany wyżej przebieg postępowania, przywołał treść art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a następnie wskazał, że przeprowadzona w dniu [...]r. kontrola wykazała, że diagnosta R. S. wielokrotnie rażąco naruszył przepisy prawa, do których przestrzegania został zobowiązany. Od kwalifikacji i rzetelności diagnosty w ogromnej mierze zależy stan techniczny pojazdów znajdujących się w ruchu. Diagnosta wykonując swoje czynności pełni funkcję publiczną przekazaną imiennym upoważnieniem starosty. Dlatego wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz znajomość i przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ dokonał analizy zebranych materiałów dowodowych. Przy ocenie wzięto pod uwagę, w jakim stopniu zarzuty mają wpływ na bezpieczeństwo kierujących pojazdem oraz bezpieczeństwo innych uczestników ruchu. W kwestii przeprowadzonego badania technicznego potwierdzonego zaświadczeniem [...]- organ nie znalazł żadnych okoliczności (przepisów prawa), w których diagnosta zostałby zwolniony z obowiązku wykonania badania technicznego w pełnym zakresie. Nadto nie działający spryskiwacz w czasie zachlapania szyby przedniej lub słaba światłość świateł drogowych podczas jazdy mogłyby być przyczyną nie zauważenia przez kierującego nagłej przeszkody bądź maszerującego po jezdni pieszego, co może być powodem wypadku drogowego. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem, że podnośnik kanałowy jest tak skonstruowany, że nie istniała możliwość podniesienia osi tylnej w samochodzie marki [...]. W sytuacji, gdy diagnosta nie mógł lub nie umiał wykonać tej czynności winien był zaniechać wykonywania badania. Odnosząc się do kontroli złącza elektrycznego z przyczepą, organ wskazał, że nie kwestionował sposobu przeprowadzenia badania i stwierdzonej usterki, lecz dokonanie wpisu, że pojazd odpowiada warunkom do ciągnięcia przyczepy. Diagnosta R. S. nie zauważył przy tym, że brak jest zabezpieczenia złącza elektrycznego z przyczepą przed samoczynnym rozłączeniem (czynność określona w pkt 7.3. załącznika do ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów). Wpisu tego zarówno w zaświadczeniu jak i rejestrze badań technicznych nie można uznać za omyłkę. Wykonując badania techniczne diagnosta winien w pierwszej kolejności przestrzegać zapisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym przypadku jeżeli diagnosta zdecydował się zezwolić na użytkowanie pojazdu, powinien w pierwszej kolejności zastosować art. 132 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nakazuje określenie warunków jego używania oraz § 12 ust 4 rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych, który precyzuje jakie ograniczenia lub warunki należy zastosować. Każda tak istotna decyzja o warunkowym używaniu pojazdu musi być podjęta z należytą starannością. Jeżeli pojazd w dniu badania miał niesprawną instalację elektryczną na złączu z przyczepą oraz posiadał tylko 3 miejsca, diagnosta powinien wydając zaświadczenie wpisać w nim zakaz ciągnięcia przyczepy, a także ograniczyć liczbę przewożonych osób do 3. W kwestii wydanego zaświadczenia [...]- nie stosowanie art. 81 ust 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również pkt. 8.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów w żadnym przypadku nie może być spowodowane wiekiem pojazdu. Taka argumentacja nie jest dozwolona podczas procesu diagnostycznego. Organ I instancji podkreślił, że podczas ubiegłorocznej kontroli stacji kontroli pojazdów na której jest zatrudniony diagnosta (Protokół nr [...]z dnia [...]r.) zostały wydane zalecenia pokontrolne, w których zobowiązano diagnostów, aby badania techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu zostały zaniechane w przypadku braku przedstawienia dokumentu wydanego przez organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność tego urządzenia. W kwestii wydanego zaświadczenia [...] organ nie zgodził się z twierdzeniem diagnosty, że przyczyną wydania dwóch zaświadczeń o tym samym numerze i określenia w nich różnego rodzaju pojazdu był fakt, że belgijski dowód posiada tylko nr VIN i datę I rejestracji. W przypadku powstania trudności w określeniu podstawowych parametrów pojazdu diagnosta winien wykonać badanie po przedstawieniu opinii rzeczoznawcy samochodowego do czego obliguje go art. 81 ust. 9a. ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie można również zgodzić się, że badanie wykonane w dniu [...]r. dla samochodu ciężarowego było korektą badania wykonanego w dniu [...]r. dla samochodu osobowego. Pojazd ten w dniu[...] r. był samochodem osobowym i nie spełniał warunków technicznych samochodu ciężarowego, jak choćby nie posiadał trwałej przegrody oddzielającej przestrzeń ładunkową od pomieszczenia przeznaczonego do przewozu osób (§8 ust. 4 pkt. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia) oraz posiadał zbyt dużą liczbę miejsc (§ 9a ww. rozporządzenia). Nie można także uznać, że badanie techniczne przeprowadzone w dniu [...]r. było wykonane w myśl § 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych, tj. było sprostowaniem oczywistej omyłki. W paragrafie tym dopuszcza się "korektę" wykonanego badania, pod warunkiem złożenia odpowiednich wyjaśnień w tym dokumencie. Należy uznać, że w dniu [...]r. diagnosta wykonał badanie techniczne nie przestrzegając § 11 rozporządzenia w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych, który nakłada obowiązek zamieszczenia w rejestrze badań technicznych pojazdów informacji o wykonanych badaniach technicznych i innych czynnościach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu. Ponadto należy stwierdzić, że diagnosta dokonał rażącego zamazania danych w rejestrze badań technicznych poprzez naniesienie na wpis z dnia [...]r. "rodzaj pojazdu - osobowy" wpisu "ciężarowy". Zdaniem organu diagnosta w dniu [...]r. winien wpisać w kolejnej rubryce rejestru przeprowadzone badanie techniczne oraz wydać nowe zaświadczenie. Wydanie zaświadczenia w dniu [...]r., które potwierdza, że w dniu [...]r. badany pojazd był samochodem ciężarowym, a także, że badanie zostało wykonane 2 marca, a nie jak to miało miejsce 22 marca, ma skutki prawne takie jak wydanie zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym. Nie ma dla niniejszej sprawy znaczenia, że pojazd został zarejestrowany przez Starostę [...] jako pojazd ciężarowy na podstawie badania technicznego wykonanego przez zupełnie inną stację. Zdaniem organu wykazane podczas kontroli liczne uchybienia nie pozwalają na wykonywanie przez R. S. zawodu diagnosty, a zebrane materiały dowodowe w całości wyczerpują znamiona art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t,j,: Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 908 z późn. zm.).
Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniósł reprezentowany przez fachowego pełnomocnika adw. W. W. R. S. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i domagając się uchylenia go w całości. Pełnomocnik zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nie spełnienie wymogu należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, naruszenie art. 83 ust 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię wynikającą z zaniechania ustaleń czy waga ewentualnego uchybienia diagnosty uzasadnia cofnięcie uprawnień, sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wynikająca z przyjęcia, iż wydanie korekty zaświadczenia [...] dotyczącego badania technicznego samochodu [...] stanowiło wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami prawa podczas gdy pojazd miał właściwości samochodu ciężarowego o czym świadczy zarejestrowanie tego pojazdu w Wydziale Komunikacji w M. jako pojazdu ciężarowego przy jednoczesnym dowolnym przyjęciu przez organ, iż pojazd ten w dniu [...]r. był samochodem osobowym przy braku dowodu w tym zakresie. Wskazał nadto, iż odwołujący w zaświadczeniu nr [...]potwierdził, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom przewidzianym dla pojazdu przystosowania do ciągnięcia przyczepy, podczas gdy w uwagach odwołujący wyraźnie zaznaczył, iż niesprawne jest gniazdo do łączenia z przyczepą oraz nieczytelna jest tabliczka znamionowa haku oraz w treści zaświadczenia brak zapisu dotyczącego liczby miejsc. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych wydanie zaświadczenia przez diagnostę lub dokonanie przezeń wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnych ze stanem faktycznym lub wymogami prawnymi, zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień, bez konieczności wnikania, czy naruszenie prawa było znaczące, czy też nie. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 prawa o ruchu drogowym nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Tymczasem na gruncie pkt 1 ust. 3 art. 84 Prawa o ruchu drogowym sytuacja jest odmienna. Już z samej treści tego przepisu wynika, że istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy. Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji organ winien szczególnie wnikliwe zbadać zakres ewentualnych nieprawidłowości w wykonywaniu przez danego diagnostę funkcji i rozważyć, czy ciężar popełnionego przez niego uchybienia jest istotnie na tyle duży, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień. Pełnomocnik podkreślił w tej mierze, że ze względu na sankcje wynikające z zaskarżonej decyzji organ wszelkie wątpliwości faktyczne i prawne powinien tłumaczyć na korzyść osoby, której postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty dotyczy.
W wyniku rozpoznania wniesionego odwołaniu decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W obszernym uzasadnieniu opisało przebieg kontroli stacji diagnostycznej oraz stanowiącego konsekwencję ustaleń kontrolnych postępowania przed organem I instancji, wyszczególniając uchybienia jakich dopuścił się diagnosta. W konkluzji stwierdziło że zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zdaniem SKO w przypadku R. S. uznać należy, że diagnosta złamał obie normy skutkujące koniecznością cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Kolegium podkreśliło także, że z akt sprawy wynika, że już w przeszłości R. S. dopuścił się nieprawidłowości w wykonywaniu czynności diagnostycznych, co stwierdzono w trakcie kontroli w dniu [...]r. Wówczas jednak organ I instancji, badając wagę naruszeń, decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia diagnoście R. S. uprawnień do wykonywania badań technicznych. Oznacza to, że kolejna kontrola, stanowiąca przyczynę wszczęcia obecnie prowadzonego postępowania, wykazała zwiększenie zakresu nieprawidłowości, których dopuszcza się diagnosta R. S. w trakcie przeprowadzanych badań oraz wystawiania zaświadczeń.
Pismem z dnia [...]r. reprezentowany przez adw. W. W. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił
1. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie :
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na treść orzeczenia - poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,
- art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, w szczególności dopuszczenie dowodu z akt sprawy z dnia [...] i decyzji z dnia [...]r. po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji a więc dokonywanie ustaleń na podstawie dowodów nieujawnionych stronie;
- naruszenie art. 9 k.p.a poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 83 ust 3 pkt 1 prawa o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię wynikającą z zaniechania ustaleń czy waga ewentualnego uchybienia diagnosty uzasadnia cofnięcie uprawnień;
3. sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wynikającą z przyjęcia, iż :
-wydanie korekty zaświadczenia [...] dotyczącego badania technicznego samochodu [...] stanowiło wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami prawa podczas gdy pojazd miał właściwości samochodu ciężarowego o czym świadczy zarejestrowanie tego pojazdu w Wydziale Komunikacji w M. jako pojazdu ciężarowego przy jednoczesnym dowolnym przyjęciu przez organ, iż pojazd ten w dniu [...]r. był samochodem osobowym przy braku przeprowadzenia dowodu w tym zakresie;
- odwołujący w zaświadczeniu nr [...] potwierdził, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom przewidzianym dla pojazdu przystosowania do ciągnięcia przyczepy oraz, że wskazał, iż liczba miejsc wynosi cztery, podczas gdy w uwagach odwołujący wyraźnie zaznaczył, iż niesprawne jest gniazdo do łączenia z przyczepą oraz nieczytelna jest tabliczka znamionowa haku oraz w treści zaświadczenia brak zapisu dotyczącego liczby miejsc;
- dokonanie ustaleń w oparciu o decyzję Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...]r. sygn. akt [...], która jako korzystna dla skarżącego nie była przez niego zaskarżona, a treść ustaleń uzasadnienia decyzji nie jest wiążąca w innej sprawie.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ II instancji oparł swoje ustalenia o nowy dowód w postaci akt oraz decyzji Starostwa Powiatowego [...] z dnia [...]r. w przedmiocie umorzenia postępowania. Akta te Starosta [...] dołączył do akt niniejszej sprawy wysyłając wraz z odwołaniem skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powiadomiło skarżącego przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Powtórzył nadto zawarte w odwołaniu twierdzenia, iż zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych wydanie zaświadczenia przez diagnostę lub dokonanie przezeń wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnych ze stanem faktycznym lub wymogami prawnymi, zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień, bez konieczności wnikania, czy naruszenie prawa było znaczące, czy też nie. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 prawa o ruchu drogowym nie daje organowi prawa do miarkowania konsekwencji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Jednak na gruncie pkt 1 ust. 3 art. 84 Prawa o ruchu drogowym sytuacja jest odmienna. Już z samej treści tego przepisu wynika bowiem, że istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy. Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji organ winien szczególnie wnikliwe zbadać zakres ewentualnych nieprawidłowości w wykonywaniu przez danego diagnostę funkcji i rozważenie, czy ciężar popełnionego przez niego uchybienia jest istotnie na tyle duży, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień. Zdaniem skarżącego sytuacja faktyczna nie mieści się w hipotezie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Zaniechanie bowiem przeprowadzenia wykazanych badań spryskiwaczy, łożysk, światłości świateł, liczby miejsc jest uchybieniem relatywnie nieistotnym dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym i nieadekwatne jest do pozbawienia skarżącego uprawnień diagnosty. Nadto przy badaniu [...] dotyczącego samochodu [...] diagnosta dokonał sprawdzenia na tabliczce znamionowej zbiornika LPG ważność przeglądu instalacji. Organy obu instancji dokonały też błędnych ustaleń faktycznych uznając, iż wydanie korekty zaświadczenia [...] dotyczącego badania technicznego samochodu [...] stanowiło dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami prawa. Istotnym jest bowiem, czy podczas pierwszych badań pojazd miał właściwości samochodu ciężarowego. Z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności bazy Cepik wynika, że z uwagi na swoje właściwości techniczne pojazd został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji w M. jako pojazd ciężarowy. Brak jakichkolwiek dowodów dla wykazania, iż później dokonano zmian technicznych pojazdu oraz jego konstrukcji oraz, że przy pierwszym badaniu pojazd nie dysponował właściwościami pojazdu ciężarowego. Organy obu instancji popełniły nadto błąd w ramach ustaleń faktycznych przyjmując, iż odwołujący w zaświadczeniu nr [...] potwierdził, że pojazd odpowiada dodatkowym warunkom przewidzianym dla pojazdu przystosowania do ciągnięcia przyczepy oraz, że wskazał iż liczba miejsc wynosi cztery Tymczasem odwołujący wyraźnie zaznaczył, iż niesprawne jest gniazdo do łączenia z przyczepą oraz nieczytelna jest tabliczka znamionowa haku. W takim przypadku zarzut dotyczy jedynie redakcji zaświadczenia nie zaś jego treści. Zupełnie dowolne jest też ustalenie, iż w zaświadczeniu skarżący podał liczbę miejsc 4 podczas gdy w treści zaświadczenia brak takiej informacji.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, pozostaje w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie może zostać uwzględniona.
Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. Stosownie z kolei do pkt 2 przywołanego ustępu starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku tejże kontroli stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Przywołany przepis, poprzez użycie zwrotu "starosta cofa" czyni obligatoryjnym cofnięcie uprawnień w razie stwierdzenia okoliczności, o których mowa powyżej. Zwłaszcza w odniesieniu do wystawienia niezgodnego ze stanem faktycznym zaświadczenia podkreśla się i w orzecznictwie i literaturze, iż przepis nie ma charakteru uznaniowego, a cofnięcie przez starostę uprawnień stanowi jego prawny obowiązek – por. np. wyrok z dnia 5 marca 2009 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 385/08. Ustawa nie dopuszcza bowiem żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie takiej decyzji. W szczególności decyzja nie jest uzależniona od motywów, którymi się kierował diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż bezspornym w sprawie jest, że diagnosta R. S. wydał dwa załączniki do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu [...], oba potwierdzające wykonanie badania w dniu [...]r., oba opatrzone pieczątką i własnoręcznym podpisem diagnosty. Każde z zaświadczeń potwierdza jednak odmienny stan faktyczny. W jednym z nich diagnosta zaświadczył bowiem, że w dniu [...]r. przeprowadził badanie techniczne samochodu osobowego o liczbie miejsc siedzących 7, w drugim potwierdził natomiast, iż badanie w tym dniu dotyczyło samochodu ciężarowego o 2 miejscach siedzących. Jak wyjaśnił R. S. w piśmie z dnia [...]r., złożonym w trakcie postępowania kontrolnego, oględziny dokonane przez niego w dniu [...]r. wskazały, iż badaniu podlega samochód osobowy i takież zaświadczenie klientowi wystawił. Po kilkunastu dniach klient przyjechał jednak ponownie prosząc by pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy. Tego dnia część siedzeń była zdemontowana, a krata opuszczona, co nie wymagało żadnych przeróbek. W konsekwencji R. S. postanowił dokonać cyt. "korekty" badania i wydał kolejne zaświadczenie opatrując je tą samą wsteczną datą. Diagnosta wskazał, że wie obecnie iż źle uczynił, poprosił też o łagodne potraktowanie.
Z kolei pismem z dnia [...]r. R. S. odnosząc się do zarzutu w protokole kontroli, że w trakcie badania samochodu [...] nie skontrolował spryskiwaczy, światłości świateł i fotela stwierdził, że uchybienie to nie ma bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo. Wskazał też, że nie przeprowadził kontroli łożysk tylnych z uwagi na podnośnik kanałowy o ograniczonym zasięgu, przyznał nadto, że omyłkowo w jednej z rubryk zaznaczył HAK.
Wobec faktu jednoznacznego przyznania przez skarżącego wydania z datą wsteczną zaświadczenia potwierdzającego inny przebieg badania samochodu [...] niż miał miejsce w dacie [...] r., niezrozumiałym jest podniesienie przez pełnomocnika skarżącego, zarówno w odwołaniu jak też skardze, zarzutu niewyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym nieuzasadnionego, zdaniem pełnomocnika, przyjęcia przez organ, iż samochód ten w dacie [...]r. stanowił samochód osobowy. Zarzut ten sprzeczny jest bowiem z oświadczeniem skarżącego wyjaśniającym wygląd i charakter pojazdu w dniu kontroli, potwierdzającym w konsekwencji, że wówczas uznał, iż pojazd ten jest samochodem osobowym. Zgłoszony przez pełnomocnika zarzut wymierzony jest zresztą de facto przeciwko skarżącemu, gdyby bowiem, w myśl wywodów pełnomocnika uznać, że w dniu [...]r. samochód nie był samochodem osobowym to w konsekwencji oznaczałoby to, że także zaświadczenie wystawione przez R. S. tegoż dnia potwierdzało nieprawdę albowiem skarżący jednoznacznie potwierdził w nim, że kontroli poddał samochód osobowy nie zaś pojazd o innym charakterze. Zdaniem Sądu nie ma jednak podstaw by odmówić wiarygodności oświadczeniu skarżącemu z dnia [...]r. i tym samym należy uznać, iż pierwsze wydane zaświadczenie odpowiadało prawdzie, a dopiero drugie, poprzez fakt antydatowania i potwierdzenia innych wyników badania niż w rzeczywistości w dacie [...]r. miały miejsce potwierdzało stan niezgodny z rzeczywistością. Ustalenie, które spośród wydanych przez diagnostę zaświadczeń potwierdzało rzeczywisty wynik przeprowadzonego w dniu [...]r. badania czy to potwierdzające, iż w dacie tej samochód był samochodem osobowym czy też to potwierdzające, że w dacie tej diagnosta kontrolował samochód ciężarowy nie ma zresztą w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. Sam bowiem fakt wprowadzenia przez diagnostę do obrotu dwóch opatrzonych tą samą datą i tym samym numerem zaświadczeń potwierdzających diametralnie różny stan faktyczny czyni bowiem niewątpliwym wyczerpanie przesłanek z art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym co w konsekwencji obliguje starostę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty.
Bezspornym jest także, co również skarżący przyznał w trakcie postępowania przed organem I instancji, iż kontrolując pojazd [...] nie przeprowadził wszystkich nakazanych prawem czynności. Nie do przyjęcia jest w tej mierze argumentacja skarżącego, iż jego zdaniem zaniechanie to nie ma wpływu na bezpieczeństwo. Wymóg przeprowadzenia stosownych badań i ich rodzaj wynikał bowiem wprost z wyliczenia zawartego w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 227, poz. 2250 z późn. zm.), a tym samym, niezależnie od osobistych poglądów, diagnosta obowiązany był wymogów tych dochować. Notabene zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skarżącego w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego i twierdzeniom jego pełnomocnika zawartym w odwołaniu i skardze stan spryskiwaczy i świateł ma oczywisty związek z bezpieczeństwem zarówno kierowcy jak i innych użytkowników drogi. Skarżący przyznał także omyłkę w wypełnieniu zaświadczenia odnośnie przystosowania pojazdu do holowania.
Okoliczności te niewątpliwie wyczerpują z kolei znamiona z art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy. Nietrafne są w tej mierze wywody pełnomocnika skarżącego, iż organy nie zbadały wagi naruszeń. Po pierwsze bowiem ustalenia takie zostały przez organy dokonane (w obydwu decyzjach organy szczegółowo odniosły się do powstałych uchybień). Po drugie, niezależnie od wagi uchybień w trakcie kontroli samochodu [...], jednoznacznie przesądzającym o obowiązku cofnięcia diagnoście uprawnień jest bowiem fakt wydania dwóch zaświadczeń dotyczących samochodu [...] spośród których jedno, opatrzone wsteczną datą, potwierdzało stan niezgodny z przeprowadzonym w dacie tej badaniem.
Nietrafnym jest także zarzut poczynienia ustaleń na podstawie akt z poprzedniego postępowania administracyjnego, które prowadzone w wyniku ujawnienia w poprzedniej kontroli uchybień w pracy diagnosty skończyło się, z uwagi na ocenę dokonanych uchybień i zachowania R.S. po ich ujawnieniu, umorzeniem postępowania. Podniesienie przez Kolegium okoliczności tej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podawało bowiem żadnych cyt. "ustaleń" a jedynie wskazywało, że obecnie prowadzone postępowanie nie jest pierwszym, w którym ujawniono dopuszczanie się przez diagnostę uchybień. Wobec faktu wyczerpania przesłanek z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wzmianka ta nie miała zresztą znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Trudno też decyzję wydaną w przeszłości i doręczoną R. S. uznać, jak twierdzi skarga za cyt. "dowód nieujawniony stronie", a jej dołączenie do akt sprawy za naruszenie art. 10 k.p.a. Odnośnie z kolei zarzutu zaniechania umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów Sąd zauważa, że profesjonalny pełnomocnik został pismem organu I instancji z dnia [...]r. powiadomiony o przekazaniu akt do Kolegium, a postępowanie drugoinstancyjne, z nieznanych Sądowi przyczyn, zakończyło się dopiero decyzją z dnia [...]r. Z akt nie wynika by w okresie tym pełnomocnik skarżącego wyraził chęć zapoznania się z aktami bądź w inny sposób aktywnie uczestniczył w postępowaniu. Choć zatem istotnie Kolegium w sposób formalny nie poinformowało strony o prawie do czynnego udziału to jednak, zdaniem Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło