II SA/Gl 1152/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. P. i W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego ostateczność aktu własności ziemi oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że akt własności ziemi z dnia [...] nr [...] wydany przez Naczelnika Powiatu w M., dotyczący uwłaszczenia działki położonej w M. (obecnie położonej w M. obręb M.) oznaczonej numerem ewidencyjnym 1 o powierzchni 0,0393 ha na rzecz skarżących, jest ostateczny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił m.in., że w ewidencji gruntów działka nr 1 wpisana jest jako własność Z. P. i jego żony M. P. (tj. rodziców skarżących) na podstawie ostatecznego aktu własności ziemi z dnia [...] nr [...], tj. wydanego w tej samej dacie co akt własności ziemi nr [...] wydany na rzecz skarżących. Organ wyjaśnił również, że brak jest dokumentów z postępowania, w ramach którego wydany został akt własności ziemi nr [...] będący w posiadaniu wyłącznie skarżącego, a wpis w ewidencji gruntów prawa własności gospodarstwa rolnego, w tym działki nr 1 został dokonany na rzecz Z. P. i jego żony M. P. na podstawie ostatecznego aktu własności ziemi z dnia [...] nr [...] W wyniku wniesionego przez skarżących zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: Kolegium, organ, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przeprowadził w przedmiotowej sprawie w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające i bezspornie ustalił, że działka nr 1 o pow. 0,0393 ha położona w M. (obecnie w M. obręb ewidencyjny M.), wymieniona w akcie własności ziemi z dnia [...] r. nr [...] wydanym na rzecz skarżących, stanowi własność Z. i M. małżonków P. na podstawie ostatecznego aktu własności ziemi z dnia [...] nr [...] stanowiącego podstawę wpisu prawa własności w ewidencji gruntów. Organ pierwszej instancji ustalił również bezspornie, że akt własności ziemi nr [...] z klauzulą prawomocności znajduje się w operacie ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę M. (Wydział Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w M.). Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę na omyłkę pisarską w postanowieniu organu I instancji ponieważ akt własności ziemi wydany na rzecz małżonków P. oznaczony jest numerem [...], a nie jak wskazał ten organ [...]. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie podniósł, że skoro w jego posiadaniu brak jest dokumentów z postępowania, w ramach którego wydany został akt własności ziemi z dnia [...] nr [...] (który znajduje się tylko w posiadaniu strony), a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało bezspornie, że właścicielami działki nr 1 są Z. i M. małżonkowie P. na mocy ujawnionego w ewidencji gruntów ostatecznego aktu własności ziemi z dnia [...] nr [...] to fakt ten stanowi podstawę do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści czyli do odmowy potwierdzenia ostateczności wymienionego aktu własności ziemi nr[...] W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze M. P. i W. N. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia uzasadniając, że doszło do naruszenia ich interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tego przepisu, zaświadczenie wydaje się w oparciu o dwie odrębne przesłanki: pkt 1- jeżeli przepis prawa wymaga potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego lub: pkt 2- gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jeśli chodzi o drugi przypadek, który ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Prowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego opierać się jednak może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Wobec tego postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie - zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Postępowanie to ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (por. wyroki NSA: z dnia 15 stycznia 2014 r. I OSK 1518/12, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1778/11; z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 605/12, dostępne w bazie orzeczeń CBOS). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji wykazały, że nie dysponują dokumentacją pozwalającą na wydanie zaświadczenia o żądanej we wniosku treści. Co więcej – stwierdziły, że z ewidencji gruntów wynika, iż jako właściciele działki nr 1 wykazani są Z. i M. małżonkowie P., na mocy ostatecznego aktu własności ziemi z dnia [...] nr [...] stanowiącego podstawę wpisu prawa własności w ewidencji gruntów. Ponadto brak jest dokumentów z postępowania, w ramach którego wydany został akt własności ziemi nr [...] z dnia [...] będący w posiadaniu wyłącznie skarżącego. Z postanowień organów obydwu instancji wynika, że brak jest danych pozwalających na stwierdzenie, iż przedłożony przez skarżących akt własności ziemi jest ostateczny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę, jako niezasadną, oddalił.