II SA/Gl 117/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy ze skarg E. P. i T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargi. Wnioskiem z dnia [...] r., dołączając wypełniony formularz zgłoszenia pobytu stałego, A. P. zwróciła się o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Z. Formularz zgłoszenia nie zawierał potwierdzenia pobytu przez podmiot dysponujący prawem do lokalu. W dniu [...] r. organ przeprowadził oględziny lokalu i stwierdził, że A. P. w nim zamieszkuje wraz z rodzicami. Stwierdzono obecność rzeczy osobistych, fakt zamieszkiwania potwierdziła również obecna przy oględzinach E. P. Przesłuchano w charakterze świadków sąsiadki: J. B. i K. W., które podały, że widują członków rodziny P. w różnych porach i potwierdzają, że mieszkają oni w mieszkaniu nr [...]. Organ ustalił, że osoby zamieszkujące w lokalu nie mają podpisanej umowy najmu a lokal należy do zasobu mieszkaniowego gminy. Zgłoszenia pobytu stałego w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...] w dniu [...] r. dokonali także T. P. i E. P. Pismem z dnia [...] r. organ zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W siedzibie organu zgłosiły się A. P. i E. P., które zostały oświadczyły, że nie kwestionują zebranego materiału. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. orzekł o zameldowaniu A. P., E. P. i T. P. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w Z. W podstawie prawnej podano art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). W uzasadnieniu w szczególności wskazano, że złożone zgłoszenia pobytu stałego nie zawierały wymaganego art. 9 ust. 2a ustawy potwierdzenia pobytu przez osobę dysponującą prawem do lokalu. Wobec powyższego konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czy strony istotnie mieszkają pod wskazanym adresem. Postępowanie to potwierdziło fakt zamieszkiwania, wobec czego spełniona został przesłanka z art. 47 ust. 2 ustawy i organ nie mógł odmówić zameldowania. Wskazano przy tym na porządkowy charakter ewidencji ludności. Odwołanie od decyzji wnieśli E. P. i T. P. Zarzucili, że Prezydent Miasta celowo nie rozpoznaje ich wniosku z dnia [...] r. i z tego powodu wydał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podali, że wnioskiem z [...] r. zwrócili się o podpisanie umowy najmu zajmowanego lokalu. Następnie opisali swoje kłopoty w zawarciu umowy najmu i okoliczności związane z wydaniem skierowania dla R. M. z [...] r. dotyczącego podpisania umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w Z. Zwrócili uwagę na negatywne skutki i ograniczenia wynikające dla nich z odmowy zawarcia umowy najmu lokalu. Podkreślili, że wydana decyzja nie rodzi dla nich żadnych skutków prawnych i nie rozwiązuje powstałego problemu. Potwierdza tylko stan istniejący, podczas gdy brak tytułu do zajmowanego lokalu utrudnia im życie. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zameldowanie jest z założenia czynnością materialno-techniczną, polegającą na zaewidencjonowaniu stanu zgłoszonego przez stronę. Gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości organ orzeka o zameldowaniu w drodze decyzji, co przewiduje art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponieważ złożone formularze nie zawierały potwierdzenia pobytu przez osobę legitymującą się prawem do lokalu a strony takiego prawa też nie posiadają, konieczne było przeprowadzenie postępowania potwierdzającego fakt zamieszkiwania. Postępowanie wyjaśniające fakt ten potwierdziło. Jednocześnie w uzasadnieniu wyjaśniono, że zameldowanie w lokalu nie pozostaje w związku z tytułem prawnym do tego lokalu a organy prowadzące ewidencję ludności nie mają uprawnień do dysponowania i zarządzania lokalami wchodzącymi w skład zasobu mieszkaniowego gminy, stąd nie mogły rozpoznać wniosku o zawarcie umowy najmu. Skargi do sądu administracyjnego wnieśli E. P. i T. P., którzy zarzucili, że wydane rozstrzygnięcia omijają istotę problemu i nie odnoszą się do treści złożonych przez nich wniosków. W uzasadnieniu skarg odnieśli się do kwestii związanych z trudnościami w zawarciu umowy najmu. Podkreślili, że wydane decyzje do sprawy zawarcia umowy się nie odnoszą. Zwracali się do Prezydent Miasta o zawarcie umowy, tymczasem wniosek uruchomił tylko wszczęcie kolejnego postępowania sprawdzającego fakt zamieszkiwania w lokalu a sprawę ustalenia tytułu prawnego będącego podstawą zamieszkiwania organ pominął milczeniem. Skarżący stwierdzili, że czują się bezsilni wobec postawy Gminy, co uzasadnia wniesienie skarg. Do skarg dołączyli dokumenty związane ze skutkami wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. sygn. [...]. Stanowisko swoje podtrzymali w piśmie procesowym z dnia [...] r., koncentrując się na kwestiach związanych z zawarciem umowy najmu. Uczestniczka postępowania A. P. poparła skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 18 marca 2009 r. skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącym, że przedmiotem badania przez Sąd jest legalność konkretnej, zaskarżonej decyzji (lub innego aktu administracji publicznej). Sąd przyjął, że jakkolwiek w sprawie został wydany jeden akt administracyjny, to zawiera on rozstrzygnięcia dotyczące sytuacji prawnej każdej z zameldowanych osób, stąd każda z nich posiada odrębną legitymację prawną do wniesienia skargi w sprawie jej dotyczącej, natomiast zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) osoby te mogą występować w roli skarżących w jednej sprawie. Ponieważ skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody [...], którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Z. orzekające o zameldowaniu skarżących w zajmowanym lokalu, przeto kontrola Sądu musiała zostać ograniczona do zgodności z prawem decyzji o zameldowaniu, sprawdzeniu podlegało, czy zgodnie z prawem orzeczono o zameldowaniu stron pod określonym adresem. Z tego względu pozbawione znaczenia dla sprawy były wszelkie okoliczności związane z tytułem prawnym do zamieszkiwanego lokalu czy też kwestie odnoszące się do oporu Prezydenta Miasta wobec zawarcia ze skarżącymi umowy najmu przedmiotowego lokalu. Zasadnie organy wyjaśniały w uzasadnieniach wydanych decyzji, że zameldowanie pod określonym adresem zależy wyłącznie od faktu zamieszkiwania, bez wpływu na zameldowanie pozostaje kwestia tytułu prawnego do lokalu. Zameldowanie ani nie zależy od posiadania tytułu prawnego do lokalu, ani też nie świadczy o nabyciu takiego tytułu, a w szczególności tytułu tego nie kreuje. Skarżący podnosili, że organy wydały decyzję o zameldowaniu, ignorując i pozostawiając bez załatwienia ich wnioski dotyczące zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu, podczas gdy podstawowe i priorytetowe znaczenie dla stron ma właśnie sprawa tytułu prawnego do lokalu. Sąd dostrzega wagę tego problemu, jak jednak wyżej wskazano, w niniejszym postępowaniu nie ma kompetencji do rozstrzygania w sprawie zasadności stanowiska Gminy w sprawie najmu. Kwestia ta w ogóle nie należy do kompetencji sądów administracyjnych, nie była też rozstrzygana wydanymi decyzjami, które dotyczyły obowiązku z zakresu ewidencji ludności. Jest niewątpliwe, że skarżący dokonali zgłoszenia pobytu stałego w Z. przy ul. [...]. Fakt ten obligował organ do załatwienia sprawy albo poprzez dokonanie zameldowania w drodze czynności materialno-technicznej, polegającej na zaewidencjonowaniu miejsca pobytu stron, albo w drodze decyzji wydanej w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgłoszenie nie zostało przez skarżących wycofane wobec czego organy nie mogły uchylić się od załatwienia sprawy. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) przewiduje ewidencjonowanie przez właściwe organy miejsca pobytu osób, nakładając na te osoby obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega, zgodnie z art. 4 ustawy, m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Regulacja ta jest pochodną funkcji, jaką spełnia z założenia ewidencja ludności. Jej zadaniem jest odnotowywanie miejsca faktycznego zamieszkania poszczególnych osób. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy nakłada na osobę mająca obywatelstwo polskie i stale przebywającą na terytorium Polski obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego. Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ustawy). Dopełniając obowiązku meldunkowego osoba przedstawia zaświadczenie o wymeldowaniu z poprzedniego miejsca pobytu oraz zgłasza dane wskazane w art. 11 ust. 1 ustawy, przez wypełnienie i podpisanie formularza zgłoszenia pobytu stałego, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. (Dz. U. nr 236, poz. 1999). Podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt, potwierdzenia tego dokonuje się na formularzu meldunkowym (art. 29 ust. 1 ustawy). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca (art. 47 ust. 1 ustawy). Jeśli jednak zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga organ (art. 47 ust. 2 ustawy). Rozstrzygnięcie to przybiera postać decyzji administracyjnej, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 104 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący dokonali zgłoszenia pobytu stałego na urzędowym formularzu. Formularz ten nie zawierał wszystkich wymaganych danych, albowiem uprawniona osoba nie dokonała potwierdzenia faktu pobytu a osoby dokonujące zgłoszenia nie wylegitymowały się tytułem do lokalu. Prawidłowo zatem organ poprzedził rozstrzygnięcie sprawy przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i dopiero po potwierdzenia faktu zamieszkiwania skarżących pod określonym adresem, orzekł o zameldowaniu w formie decyzji. Natomiast sam fakt zamieszkiwania w sprawie w dacie orzekania nie budzi wątpliwości i nie był przez skarżących negowany. Decyzja, uwzględniająca dokonane przez skarżących zgłoszenie pobytu stałego jest zatem prawidłowa i nie narusza prawa. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.