II SA/Gl 1173/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-12-03

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Stanisław Nitecki, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku interwencyjnego odebrania zwierzęcia, organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające, aby ocenić, czy w momencie odebrania zwierzęcia wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające taką czynność, w szczególności czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodna z prawem. Stwierdził, że organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające przed podjęciem decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia w trybie interwencyjnym. W analizowanej sprawie organy prawidłowo oceniły, że zaniedbania właściciela psa nie miały charakteru rażącego i nie stanowiły przypadku niecierpiącego zwłoki, uzasadniającego odebranie zwierzęcia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o czasowe odebranie zwierzęcia właścicielowi, zarzucając znęcanie się nad nim. Organ I instancji odmówił odebrania zwierzęcia, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało tę decyzję w mocy. Stowarzyszenie złożyło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wadliwą wykładnię przepisów ustawy o ochronie zwierząt. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 18 czerwca 2025 r. nr SKO.V 428/276/2025 w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę. Decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r. SKO.V/428/276/202, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej (SKO), po rozpatrzeniu odwołania Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Zwierząt [...] w B. (stowarzyszenie, skarżący) od decyzji Prezydenta M. (organ I instancji) z dnia 15 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazu odebrania czasowego zwierzęcia utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 13 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wydanie decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia S. C., w trybie art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 10, art. 6 ust. 2 pkt 17, art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz.1580 z późn. zm. – dalej "u.o.z."). Organ I instancji decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. orzekł o odmowie czasowego odebrania zwierzęcia. SKO, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia z 12 marca 2025 r. uchyliło przedmiotową decyzję organu I instancji. Zdaniem SKO, organ I instancji naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało też, że nie mogło wydać decyzji merytorycznej ze względu na konieczność wydania decyzji związanej co do oszacowania wysokości kosztów odebrania psa i jego utrzymania. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organ I instancji uzupełnił postępowanie dowodowe. Pismem z dnia 26 marca 2025 r. organ zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w B. (PIW) z prośbą o przeprowadzenie kontroli warunków utrzymania zwierzęcia znajdującego się na wskazanej posesji. Z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w B. (PIW) z dnia 10 kwietnia wynika, że w dniu 28 marca 2025 r. PIW przeprowadził niezapowiedzianą kontrolę warunków utrzymania psa zgodnie z zakresem kompetencji. W trakcie kontroli stwierdzono obecność zwierzęcia na terenie posesji tj. psa mieszańca,. Zwierzę swobodnie poruszało się po ogrodzonej posesji, posiadało również dostęp do kilku schronień mających na celu zapewnienie ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Podczas kontroli pies odpoczywał na terenie posesji nie przejawiał oznak stresu. Kondycja i stan odżywienia psa nie budziły zastrzeżeń. Zwierzę posiadało dostęp do wody i karmy. Właściciel psa oświadczył, że zwierzę znajduje się pod stałą opieką zakładu lecznictwa dla zwierząt, a na potwierdzenie powyższego przedłożył dokumentację medyczną zwierzęcia z zapisami dotyczącymi podjętego przez właściciela leczenia psa oraz aktualne zaświadczenie o przeprowadzonym szczepieniu przeciwko wściekliźnie nr [...] z dnia 7 stycznia 2025 r. ważne do dnia 7 stycznia 2026 r. PIW nie stwierdził naruszenia przepisów ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. PIW zakończył działania w przedmiotowej sprawie nie znajdując przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Do pisma dołączono protokół z kontroli wraz ze sporządzoną dokumentacją fotograficzną, dokumentację medyczną zwierzęcia oraz zaświadczenie o szczepieniu psa przeciwko wściekliźnie. Pismem z dnia 26 marca 2025 r. organ I instancji zwrócił się także do Miejskiego Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w B. (schronisko), z prośbą o wydanie opinii lekarsko-weterynaryjnej dotyczącej odebranego psa, który trafił do schroniska po odebraniu od właściciela. Schronisko na podstawie załączonej historii leczenia, po rozmowie z lekarzem weterynarii pełniącym dyżur internistyczny w dniu przyjęcia psa do schroniska, przekazał odpowiedź na wskazane pismo. Z pisma wynika, że w dniu przyjęcia psa do schroniska, tj. 12 stycznia 2025 r., stan jego zdrowia nie wskazywał na utrzymanie go w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym zaniedbania czy też utrzymywania bez dostępu do pokarmu czy wody. Stan zdrowia psa nie wymagał natychmiastowej interwencji. Kulawizny nie stwierdzono. Ze względu na wiek zwierzęcia, mogły występować czasowe zaburzenia, ale wymagałoby to dalszej diagnostyki. W trakcie przyjęcia do schroniska istniało wskazanie do wizyty lekarsko weterynaryjnej, ale nie było bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Pismem z dnia 26 marca 2025 r., organ zwrócił się również do właściciela psa z prośbą o przekazanie dokumentacji leczenia zwierzęcia. W dniu 8 kwietnia 2025 r. właściciel psa dostarczył organowi I instancji dokumentację profilaktyki i leczenia zwierzęcia. Z historii leczenia wynika, że właściciel po zwrocie psa kontynuował jego leczenie. Z wywiadu lekarskiego wynika, że leczenie entropium kroplami Corneregel przyniosło efekt. W trakcie kontroli lekarskiej psa w miejscu pobytu (z uwagi na fakt, że pies reaguje dużym stresem na jazdę samochodem) stwierdzono wyraźną poprawę oczu, brak zapalenia spojówek i zalecono dalsze zakrapianie kroplami. Nie stwierdzono konieczności leczenia operacyjnego. Ogólną kondycję psa oceniono na dobrą. Wnioskiem z dnia 28 marca 2025 r. stowarzyszenie wystąpiło o wyłączenie pracowników Urzędu Miasta z prowadzenia sprawy. Pismem z dnia 31 marca 2025 r., organ I instancji zwrócił się do Prokuratury Rejonowej B. z wnioskiem o wydanie odpisu postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 35 ust. 1a u.o.z. W dniu 18 kwietnia 2025 r. do organu I instancji wpłynął odpis postanowienia, zatwierdzonego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. w dniu [...] r. o odmowie wszczęcia dochodzenia wobec ustalenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w toku prowadzonego postępowania Prokuratura otrzymała pismo PIW wskazujące, że pies jest w dobrym stanie zdrowotnym, a jego zabezpieczenie przez skarżącego zostało ocenione jako bezpodstawne. Do pisma PIW załączyła cała dokumentację medyczną psa wraz ze skargą złożoną przez właściciela psa na stowarzyszenie Do akt postępowania 28 lutego 2025 r. wpłynęły również oświadczenia sąsiadów właściciela zwierzęcia z których wynika, że warunki przebywania psa nie są zgodne z u.o.z., a zwierzę przebywające na posesji od około 7 lat przez cały ten okres nie posiadało budy. W piśmie z dnia 12 maja 2025 r. stowarzyszenie zwróciło się do Prezydenta Miasta B. o natychmiastowe odebranie zwierzęcia właścicielowi oraz przyznanie stowarzyszeniu opieki nad psem. Załączyło do pisma opinię behawiorysty, oświadczenie okolicznych mieszkańców oraz upoważnienie O. L. do reprezentowania stowarzyszenia w przedmiotowej sprawie oraz kserokopię artkułu dotyczącego entropium. Organ I instancji stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w trakcie ponownego rozpoznania sprawy nie wskazuje na to, że pies był utrzymywany w niewłaściwych warunkach bytowania, a w momencie odebrania psa jego stan zdrowia nie wskazywał na zagrożenie jego zdrowia i życia. Odnosząc się do opinii behawioralnej przedłożonej przez stowarzyszenie organ I instancji stwierdził, że istnieje ryzyko, że nagłe wyrwanie psa ze środowiska, w którym znalazł spokój i bezpieczeństwo, spowoduje poczucie zagrożenia i frustracji, a także spowoduje u niego poczucie straty relacji i miejsca. Ponadto wskazał, że zgodnie z opinią behawiorysty K. G. podczas poruszania się psa widoczna była kulawizna. Nie znajduje to potwierdzenia w opiniach lekarzy weterynarii. W dniu 15 maja 2025 r. organ I instancji wydał decyzję w sprawie, a także odmówił wyłączenia wskazanych pracowników Urzędu Miejskiego od udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o odebraniu psa W odwołaniu od decyzji organu I instancji stowarzyszenia zarzuciło naruszenie art. 6 ust. 2 pkt. 10 oraz art. 7 ust. 1 u.o.z. poprzez nieodebranie zwierzęcia właścicielowi i nieprzekazanie go pod opiekę organizacji społecznej, art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez fakt, iż nie wyłączono pracowników orzekających. którzy jednocześnie orzekali w sprawie uchylonej decyzją SKO. Wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji wydanie decyzji o odebraniu zwierzęcia właścicielowi i powierzenie opieki nad psem stowarzyszeniu. Wskazało, że w ocenie skarżącego nadal istnieje zagrożenie dla zdrowia i życia zwierzęcia. SKO nie zgodziło się ze stanowiskiem stowarzyszenia i utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przedstawiło przebieg postępowania wskazując na materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia. Wyjaśniło, że ustawa o ochronie zwierząt przewiduje dwa tryby odebrania zwierzęcia. Pierwszy z nich, określany "trybem zwykłym" wynika z art. 7 ust. 1 u.o.z. Drugi - "tryb interwencyjny" wynika z art. 7 ust. 3 u.o.z. , Wymienione tryby różnią się kolejnością czynności formalnych i faktycznych w sprawie. Dodatkowym warunkiem skorzystania z trybu interwencyjnego jest stan niecierpiący zwłoki. SKO stwierdziło dalej, że aktualnie stan faktyczny sprawy uległ zmianie, w stosunku do zastanego przed wydaniem decyzji kasacyjnej SKO z dnia 12 marca 2025 r. Pies otrzymał schronienie, budę, kojec, wejście do piwnicy, wyścielane słomą. Jest leczony, zaszczepiony co udokumentował właściciel psa. Na miejscu ujawniono pokarm. Pies ma stały dostęp do wody. Zgodnie ze stanowiskiem Powiatowego Lekarza Weterynarii podjętym po przeprowadzonej kontroli, życie i zdrowie psa nie jest zagrożone. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza wskazane stanowisko. SKO zauważyło, że interwencyjne odebranie zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. może mieć miejsce w przypadku ziszczenia się łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze ustalenia, że zwierzę jest przez właściciela lub opiekuna traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. Po drugie ustalenia, że dalsze przebywanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Stwierdziło, że pies ma opiekę zapewnioną w ograniczonym czasowo wymiarze, natomiast towarzystwa człowieka jest praktycznie pozbawiony. Jednakże samo pozostawienie psa bez właściwej opieki nie może w myśl art. 6 ust. 2 u.o.z. być uznane za znęcanie się nad zwierzęciem. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. SKO uznało go za niezasadny. Wyjaśniło, że wskazane uregulowania nie dotyczą pracowników organu I instancji rozpoznających sprawę w wyniku decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, a taka sytuacja występuje w niniejszym postępowaniu. W ocenie SKO również materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy potwierdza ustalenia organu I instancji zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a., wadliwą wykładnię art. 7 ust. 2 u.o.z. oraz rażącą niespójność ocen tego samego stanu faktycznego wyrażonych w decyzjach SKO. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO; zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko prezentowane w odwołaniu dodatkowo wskazując, że SKO w identycznym stanie faktycznym zaprzeczyło stanowisku prezentowanemu w decyzji uprzednio wydanej przez ten sam organ decyzji z dnia 12 marca 2025 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Zauważyło, że decyzja kasacyjna z dnia 12 marca 2025 r. nie została zaskarżona, a zarzuty kierowane wobec niej w skardze na decyzję z dnia 16 czerwca 2025 r. nie mogą być skuteczne. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniesioną skargę. Jego zdaniem doszło do naruszenia przepisów k.p.a., a materiał dowodowy zawiera braki. Ponadto jego zdaniem zachowanie właściciela psa należy traktować jako formę znęcania się nad zwierzęciem. Również przedstawicielka stowarzyszenia stwierdziła, że działania właściciela psa nie spowodowały, że zwierzę ma zapewnione odpowiednie warunki bytowe. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że podniesione w skardze zarzuty są niezgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Uwzględniając wskazaną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria, uczyniona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia - psa rasy mieszanej. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 - dalej "u.o.z."). Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: pkt 1 - schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub pkt 2 - gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub pkt 3 - ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Jak stanowi art. 7 ust. 3 u.o.z. w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W rozumieniu art. 6 ust. 1a u.o.z., zabrania się znęcania nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z. należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10); wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (pkt 17); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19). Pod pojęciem "humanitarnego traktowania zwierzęcia" ustawodawca rozumie traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę (art. 4 pkt 2 u.o.z.). Przez "pielęgnację" należy rozumieć wszystkie aspekty relacji pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki bytowania narzucone przez człowieka (art. 4 pkt 9 u.o.z.). Definicja legalna "rażącego zaniedbania" zamieszczona została przez ustawodawcę w art. 4 pkt 11 u.o.z., który rozumie pod tym pojęciem drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Z kolei, przez "właściwe warunki bytowania" należy rozumieć zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15 u.o.z.). Z brzmienia przytoczonego wyżej art. 7 u.o.z. wynika, że sytuacja określona w art. 7 ust. 3 u.o.z. jest zasadniczo odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z.. Mianowicie, decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu z po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a u.o.z.). Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b). Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia ma zatem charakter decyzji sankcyjnej o charakterze zobowiązującym. Stanowi formę odpowiedzialności administracyjnej danego właściciela lub opiekuna zwierzęcia (vide: J. Stelmasiak. Administracyjnoprawne aspekty ochrony zwierząt (w:) M. Mozgawa (red.), Prawna ochrona zwierząt, Lublin 2002, s. 156; M. Górski, Odpowiedzialność administracyjnoprawna w ochronie środowiska: odpowiedzialność za szkody w środowisku i inne instrumenty odpowiedzialności administracyjnoprawnej, Warszawa 2008, s. 74; P. Janiak, Czasowe odebranie zwierząt w trybie administracyjnym - podstawowe zagadnienia. "Casus" 2019 r., nr 92, s. 45). Przepis art. 7 ust. 1 u.o.z. stanowi zatem podstawę do wydania przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi, w razie stwierdzenia, że doszło do znęcania się nad zwierzęciem. Natomiast, decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności. Norma z art. 7 ust. 3 u.o.z. pozwala na wyodrębnienia dwóch etapów procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi przez wskazane w art. 7 ust. 3 u.o.z. podmioty. W pierwszej kolejności podmiot ten odbiera zwierzę, jeśli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiących zwłoki. Po interwencyjnym odebraniu zwierzęcia dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zachodziły przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności. Właściciel lub opiekun zwierzęcia ma prawo wykazywać, że przesłanki z art. 7 ust. 3 u.o.z. nie zaistniały. Analogicznie, organizacja społeczna, której uprawniony przedstawiciel dokonał czynności odebrania zwierzęcia ma prawo dowodzić, że zagrożenie dla życia lub zdrowia zwierzęcia istniało w chwili jego odebrania. Trudno wyobrazić sobie sytuację, w której za prawidłowe można uznać postępowanie dowodowe w postępowaniu toczącym się w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., jeśli ustalenia organu opierałyby się tylko na wyjaśnieniach właściciela zwierzęcia, bądź też tylko na stanowisku organizacji społecznej. W art. 7 ust. 3 jest mowa o "zawiadomieniu", którego celem jest uzyskanie decyzji administracyjnej niejako "sankcjonującej" już dokonane odebranie zwierzęcia. Oczywiście wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie musi wydać decyzji o odebraniu zwierzęcia przewidzianej w art. 7 ust. 1, ale w takiej sytuacji oznaczałoby to, że w jego ocenie, działanie polegające na odebraniu zwierzęcia przez podmiot wskazany w art. 7 ust. 3, było bezprawne i stanowiło ingerencję w cudzą własność (zob. uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OPS 2/19). Z powyższego wynika więc, że warunkiem prawidłowego zastosowania przez organ art. 7 ust. 3 u.o.z. jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, mającego oparcie w kompletnym i rzetelnie ocenionym materiale dowodowym, pozwalającego na udzielenie miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy w dacie odebrania zwierzęcia okoliczności sprawy wskazują na występowanie zabronionego przez prawo znęcania się nad zwierzęciem przez jego właściciela lub opiekuna, a nadto czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., organy administracji publicznej zobligowane są przede wszystkim działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. O przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów można mówić wtedy, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Wyniki poczynionych przez organy w toku postępowania ustaleń winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.. Uwzględniając wskazaną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Czasowe odebranie zwierzęcia może więc nastąpić zarówno w stosunku do zwierzęcia, na którego ciele widoczne są ślady związane z fizycznym dręczeniem zwierzęcia (art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a, 4, 8, 12), jak i w stosunku do zwierzęcia, które pozostaje zaniedbane, np. utrzymywane jest w nadmiernej ciasnocie, w stanie nieleczonej choroby, wystawione jest na warunki atmosferyczne zagrażające jego życiu lub zdrowiu lub pozbawione jest odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10, 17, 19; zob. K. Kuszlewicz, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, WKP 2021, Lex el. 2021). Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. jest decyzją następczą, ponieważ stanowi zatem szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OPS 2/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 965/19). Zasadnicze znaczenie mają zatem stwierdzone warunki bytowania zwierząt oraz ich stan fizyczny istniejący w momencie odebrania zwierzęcia. A dodatkowo, w przypadku trybu interwencyjnego, zaistnienie przypadku niecierpiącego zwłoki. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że odebrania psa przez stowarzyszenie nastąpiło w asyście w Policji i Jednostki Ratowniczo Gaśniczej. Pies został przewieziony do lecznicy dla zwierząt w B., o czym powiadomiono właściciela psa. W trakcie odebrania psa obecny był lekarz weterynarii, który stwierdził, że pies jest odżywiony prawidłowo, prawdopodobnie ma chore oczy i nie jest zaszczepiony. Na tej podstawie lekarz weterynarii oświadczyła, że zwierzę może być oddane właścicielowi, który został zobowiązany do zaszczepienia i wyleczenia psa oraz stworzenia mu lepszych warunków bytowania. Ponowne odebranie psa właścicielowi przez stowarzyszenie nastąpiło w dniu 12 stycznia 2025 r., co zdaniem właściciela spowodowało przerwanie kuracji zleconej zwierzęciu przez lekarza weterynarii. W piśmie z dniu 23 stycznia 2025 r. podpisanego przez Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w B. wskazano, że jest prowadzone postępowania sprawdzające w sprawie znęcania się nad psem. Z treści pisma wynika, że właściciel zwierzęcia stosuje się do zaleceń jakie otrzymał w dniu 3 stycznia 2025 r. zawartych w notatce służbowej z dnia 3 stycznia 2025 r. Z kolei Powiatowy Lekarz Weterynarii w B. (PIW) w dniu 28 marca 2025 r. przeprowadził niezapowiedzianą kontrolę warunków utrzymania psa. Ocenił, że kondycja zwierzęcia i stan odżywienia nie budzą zastrzeżeń. Ustalił, że zwierzę znajduje się pod stałą opieką zakładu lecznictwa dla zwierząt. Nie stwierdził naruszenia przepisów ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Również schronisko potwierdziło, że w dniu przyjęcia tj. 12 stycznia 2025 r., stan zdrowia psa nie wskazywał na utrzymanie go w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym zaniedbania czy też utrzymywania bez dostępu do pokarmu czy wody. W trakcie przyjęcia do schroniska istniało wskazanie do wizyty lekarsko - weterynaryjnej, ale nie było bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia. Ponadto w postanowieniu Prokuratury Rejonowej B., zatwierdzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. w dniu [...] r. odmówiono wszczęcia dochodzenia. W toku prowadzonego postępowania Prokuratura otrzymała pismo PIW wskazujące, że pies jest w dobrym stanie zdrowotnym, a jego zabezpieczenie przez skarżącego zostało ocenione jako bezpodstawne. Organ I instancji uznał, że właściciel psa podjął działania w celu poprawy odnotowanych nieprawidłowości w zakresie warunków bytowania zwierzęcia oraz wypełnił obowiązek zaszczepienia psa przeciwko wściekliźnie. W badanej sprawie, zasadnie organy oceniły, że zaniedbania właściciela psa nie miały charakteru rażącego, które kwalifikowałyby się jako przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia w trybie interwencyjnym, materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazywał na brak śladów znęcania w wyglądzie i zachowaniu względem ludzi, odnotowano ufność psa, wskazano na prawidłową kondycję psa, zadbaną sierść, dostęp do wody oraz jedzenia, natomiast uchybienia odnoszące się do warunków schronienia nie pozwalały na ich zakwalifikowanie jako znęcania się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 10 i 17 u.o.z. Natomiast samo pozostawienie psa bez stałej opieki człowieka nie może w myśl art. 6 ust. 2 u.o.z. być uznane za znęcanie się nad zwierzęciem. W tych okolicznościach nie można uznać, że właściciel zwierzęcia w sposób kwalifikowany znęcał się nad nim w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z. Nie sposób jego zachowaniu przypisać znamion "zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania" bólu lub cierpień. Ponadto, brak jest podstaw do uznania, iż zachodził przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia przez skarżącego z tego względu, że dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego właściciela zagrażało życiu lub zdrowiu. W rezultacie brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia, a tym samym do zastosowania tak daleko idącej ingerencji. W tym zakresie należy podkreślić, że SKO dokonało szczegółowej oceny materiału dowodowego. Ocena ta nie naruszała zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. Słusznie również uznało, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było podstaw do wyłączenia od orzekania w sprawie pracowników wskazanych we wniosku skarżącego. Organy odniosły się również do twierdzeń skarżącego o konieczności niezwłocznego przekazania psa skarżącego ze względu na ograniczony kontakt zwierzęcia z człowiekiem i złe warunki bytowania psa. Słusznie oceniły, że okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniają odebrania psa w trybie interwencyjnym. W powołaniu na poczynione powyżej rozważania, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela stanowiska skargi. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. należy uznać je za niezasadne. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto organy dokonały jego oceny zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, orzekające organy administracji wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co potwierdzają sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienia decyzji. SKO odniosło się przy tym do stanu faktycznego - warunków bytowania, dostępu do wody i jedzenia, ochrony przed warunkami atmosferycznymi, zauważonego ufnego zachowania zwierzęcia, stanu sierści, a także odnotowanej przez lekarzy weterynarii kondycji psa. Organ zapewnił również stronom czynny udział w postępowaniu oraz zawiadomił o prawie zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami oraz prawie zgłaszania żądań. W sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 3 u.o.z. Sąd nie doszukał się również takich naruszeń przepisów prawa, które musiałyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło