II OSK 965/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-21

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Zygmunt Zgierski, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję o czasowym odebraniu zwierząt, mimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji, w tym niepełnego zebrania materiału dowodowego, pominięcia wniosków dowodowych strony i braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji zebrały wystarczający materiał dowodowy do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym niepełnego zebrania dowodów, pominięcia wniosków strony czy braku opinii biegłego, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na istnienie przesłanek do odebrania zwierząt.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o czasowym odebraniu zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. J. E. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w tym niepełne zebranie materiału dowodowego, pominięcie wniosków dowodowych strony, brak przesłuchania świadków z udziałem strony oraz brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia wyroku WSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 737/18 w sprawie ze skargi J. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 22 listopada 2018 r., sygn. II SA/Łd 737/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej: SKO w P., Kolegium) z [...] maja 2018 r., nr [...], w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt, oddalił skargę. W skardze kasacyjnej J. E. (dalej: skarżący kasacyjnie) zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości. I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powyższemu wyrokowi zarzucono: a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuchylenie decyzji organu wydanej z naruszeniem art. 6, 7, 8, 10 § 1 , 77, art. 78 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.), polegających na: - bezzasadnym odstąpieniu od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; nie wyjaśnienia przez organ w sposób obiektywny i dokładny okoliczności: działania organizacji, stanu zdrowia zwierząt oraz warunków ich utrzymywania, a także innych okoliczności mających wpływ na spełnienie przesłanek stosowanego prawa materialnego, będącego podstawą decyzji, w tym wystąpienia zamiaru bezpośredniego znęcania się u właściciela zwierząt, i oparcie decyzji wyłącznie na twierdzeniach jednej strony, wnioskodawcy, co naruszyło zasadę praworządności, obiektywizmu oraz zaufania do organów; uchybienie zasadzie równego traktowania stron przez pominięcie w całości dowodów zgłoszonych przez właściciela zwierząt; - pominięciu okoliczności i wniosków dowodowych wskazanych przez właściciela zwierząt w piśmie z [...] lutego 2018 r. oraz piśmie z [...] kwietnia 2018 r., co miało wpływ na ustalenie i ocenę okoliczności sprawy i oparciu decyzji wyłącznie na okolicznościach wskazanych z punktu widzenia wnioskującej organizacji; - niedopuszczenie i nieuwzględnienie dowodów wnioskowanych przez właściciela zwierząt w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. w postaci zdjęć posesji, na której przebywały zwierzęta oraz wniosków dowodowych z pisma z [...] kwietnia 2018 r. m.in. w postaci oględzin miejsca przebywania zwierząt, przesłuchania świadków wskazanych przez właściciela oraz dopuszczenia dowodu opinii biegłego sądowego na okoliczność stanu zdrowia zwierząt, co spowodowało wyłącznie częściowe zebranie dowodów i oparcie decyzji na okolicznościach podanych wyłącznie przez wnioskodawcę; - przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne uznanie, że stan zdrowia zwierząt w chwili podjęcia decyzji o odbiorze w postaci zarobaczenia, zapchlenia i skołtunienia sierści u zwierząt, które utrzymywane są w gospodarstwie rolnym, stanowiło zagrożenie ich zdrowia i życia i wymagało nagłego działania przez odebranie zwierząt bez obecności właściciela oraz dowolnej oceny, że doszło do znęcania się nad zwierzętami przez właściciela, a także oparciu ustaleń o stanie zdrowia zwierząt, wymagającym wiadomości specjalnych, na zeznaniach i oświadczeniach świadków, którzy nie przeprowadzali badania zwierząt, a jedynie oględnie i subiektywnie oceniali ich stan "na oko"; b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuchylenie decyzji organu wydanej z naruszeniem art. 79 § 1 i 2 w zw. z 10 § 1 k.p.a., polegające na niezawiadomieniu strony, właściciela zwierząt, o przesłuchaniu świadków, P. S. oraz L. M., które odbyły się przed organem pierwszej instancji, a w konsekwencji, rażące ograniczenie skarżącemu możliwości realizacji jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie mu zadawania pytań świadkom i baczenia nad obiektywnym przeprowadzeniem dowodu z tego przesłuchania; c) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuchylenie decyzji organu wydanej z naruszeniem art. 84 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i 85 § 1 k.p.a., polegającego na niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłego na okoliczność stanu zdrowia zwierząt zabranych od skarżącego, pomimo że zakres tej wiedzy należy do wiadomości specjalnych oraz dokonanie ustaleń o stanie zdrowia zwierząt bez dokonania ich oględzin i bez opinii bezstronnego biegłego sądowego, a wyłącznie na podstawie zeznań świadków, nie specjalistów, i prywatnej lakonicznej oceny weterynaryjnej podmiotu, który od lat współpracuje z wnioskującą organizacją i uzyskał korzyści finansowe z tytułu opieki nad odebranymi zwierzętami, co narusza wiarygodność i moc tych dowodów a także m.in. zasadę bezstronności organu oraz zasadę prawdy obiektywnej. d) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd przy kontroli decyzji przez organy pisma skarżącego z dnia [...].02.2018 wraz z załączonymi zdjęciami oraz pisma z dnia [...].04.2018, znajdujących się w aktach sprawy, które wskazują na pominięcie w całości wniosków dowodowych i stanowiska właściciela zwierząt oraz dokonaniu ustaleń w sprawie przez organy w sposób niepełny i dowolny, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie; e) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez lakoniczne, niepełne i niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, z jakich przyczyn Sąd uznał, że w sprawie niniejszej zachodziły podstawy do oddalenia skargi, co powoduje brak możliwości rekonstrukcji toku rozumowania sądu w zakresie podstaw rozstrzygnięcia, brak możliwości oceny stanowiska sądu w zakresie postawionych przez skarżącego zarzutów i w konsekwencji – poddania wyroku prawidłowej kontroli instancyjnej, a w konsekwencji narusza konstytucyjne prawo skarżącego do sądu; f) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, dalej: p.u.s.a.) przez wadliwe przeprowadzenie badania legalności decyzji organu pod kątem zgodności z przepisami prawa procesowego oraz prawa materialnego, polegające na braku rozpoznania zarzutów postawionych w skardze i dokonania analizy działania organu pod kątem tych zarzutów, a także błędnego stwierdzenia przez Sąd o spełnieniu się przesłanek wynikających z art. 7 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2017, poz. 1840, dalej: ustawa), w szczególności dokonania czynu znęcania się nad zwierzętami przez właściciela pomimo braku udowodnienia mu zamiaru bezpośredniego popełnienia tego czynu; II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy przez ich błędne zastosowanie, polegające na orzeczeniu o czasowym odebraniu zwierząt właścicielowi pomimo braku spełnienia przesłanek w tym przepisie wymienionych, tj. braku legitymowania się upoważnieniem przez członka organizacji decydującego o odebraniu zwierząt właścicielowi oraz braku zaistnienia zagrożenia nagłej utraty zdrowia lub życia zwierząt w dniu ich odebrania, co doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez jego niezastosowanie; III. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji oddalił skargę, mimo że przez organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd orzekający w tej sprawie nie dostrzegł bowiem, że naruszone zostały przepisy art. 6, 7, 8, 10 § 1, 77, art. 78 g 1, art. 79 g 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a., a także pozostałe wskazane w treści zarzutów, co spowodowało w konsekwencji, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zgromadzony w sposób niepełny, z naruszeniem zasady równości stron, a oceniony został w sposób dowolny. W postępowaniu administracyjnym dopuszczono wyłącznie dowody pozwalające na udowodnienie z góry postawionej tezy wnioskodawcy, organizacji "pro-zwierzęcej", wykluczając możliwość istnienia odmiennych okoliczności, wskazywanych przez właściciela zwierząt. Sąd I instancji pominął okoliczność, że organy administracji przy gromadzeniu materiału dowodowego zignorowały w całości stanowisko właściciela zwierząt. Ponadto, Sąd I instancji w sposób wadliwy i dowolny zaakceptował naruszenie przez organ art. 78 § 1 w zw. z 10 § 1 k.p.a., polegające na niedopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu dowodów wnioskowanych przez właściciela zwierząt. Już w piśmie z [...] lutego 2018 r., ale i precyzyjnie w piśmie z [...] kwietnia 2018 r., znalazły się takie wnioski dowodowe, m.in. w postaci oględzin miejsca przebywania zwierząt przy udziale skarżącego, przesłuchania świadków wskazanych przez właściciela oraz dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność stanu zdrowia zwierząt, które organ pominął bez żadnego komentarza. Miało to wpływ na zgromadzony materiał dowodowy, ale również uniemożliwiło stronie skorzystania z prawa do czynnego udziału w postępowaniu i prowadzenia "obrony" przed pomówieniami sformułowanymi przez organizację "pro-zwierzęcą". Nie ulega wątpliwości, że umożliwienie stronie udziału w gromadzeniu dowodów świadczących na jej korzyść, albo odpierających zarzuty, jest podstawowym, gwarantowanym konstytucyjnie prawem do obrony. Organ, pomimo zgłoszonych wniosków dowodowych, nie przeprowadził ich, bez podania przyczyn takiego postępowania oraz powodów, dla których uznał twierdzenia Skarżącego za nieprawdziwe bądź nieprawidłowe. Sąd I instancji nie dostrzegł także naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a., polegającego na niezawiadomieniu właściciela zwierząt o przesłuchaniach świadków, P. Ś.oraz L. M., dokonanych w toku postępowania przez organy administracji. Przesłuchania te odbyły się przed organem pierwszej instancji, zostały uznane za prawidłowe przez organ odwoławczy i na ich podstawie skonstruowano stan faktyczny sprawy. Na odrębną uwagę zasługuje nieuwzględnienie przez Sąd I instancji innego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 84 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i 85 § 1 k.p.a., a wyrażające się w braku dokonania istotnych ustaleń w sprawie, wymagających wiedzy specjalnej, a dotyczących oceny stanu zdrowia zwierząt i wykazania przesłanki materialnej nagłego zagrożenia ich życia lub zdrowia wyłącznie na podstawie twierdzeń i oświadczeń świadków organizacji. Nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia zwierząt jest najistotniejszą okolicznością będącą podstawą zasadności podjętej decyzji o odbiorze zwierząt właścicielowi. Brak zbadania zwierząt przez biegłego uniemożliwił obiektywne ustalenie czy doszło do stanu zagrażającego ich życiu i zdrowiu oraz znęcania się nad zwierzętami, oraz czy pomówienia organizacji są zasadne. Według skarżącego kasacyjnie, w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji nie sposób znaleźć odniesienia do postawionych w skardze zarzutów. W ocenie skarżącego kasacyjnie, uzasadnienie to obarczone jest brakami w takim zakresie, że nie sposób sprawdzić, czy Sąd I instancji przeanalizował wszystkie postawione przez skarżącego zarzuty, oraz jakie są motywy rozstrzygnięcia tego Sądu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w P. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i nie wniosło o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Argumentacja skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że w istocie skarżący kasacyjnie kwestionuje wyrok Sądu I instancji oraz zastosowanie dyspozycji art. 151 p.p.s.a. i wadliwy brak doszukania się przez Sąd I instancji naruszenia przepisów wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie naruszył prawa, ponieważ oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. było konsekwencją niestwierdzenia istnienia przesłanek naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I.a skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 10 § 1, 77, art. 78 § 1 oraz 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.). Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. reguluje podstawę do zastosowania środka prawnego wobec zaskarżonej decyzji, środka uchylenia decyzji, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten nie jest zasadny. Sąd I instancji przeprowadził kontrolę dokonanego przez organy rozpoznające sprawę czasowego odebrania zwierząt oraz związanego z nim ustalenia stanu faktycznego, dokonując oceny, że organy te w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz dokonały wyczerpującej oceny tego materiału. Nie można tej ocenie zarzucić dowolności, a tym samym przekroczenie wyznaczonej granicy oceny materiału dowodowego wyznaczonej w art. 80 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dacie podjęcia interwencji zaistniały przesłanki odebrania zwierząt. Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., oraz że przeprowadzone postępowanie i zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadniały wydania decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia. Wbrew temu, co zarzucono w skardze kasacyjnej, w sprawie tej prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że organy zebrały wystarczająco do prawidłowego zastosowania prawa materialnego materiał dowodowy i tym samym nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd I instancji w wyroku oddalającym skargę skarżącego na decyzję SKO w P. z [...] maja 2018 r. w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt, w przekonujący sposób wyjaśnił powody oddalenia skargi. Skoro w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z wyroku wynika, że Sąd I instancji prawidłowo nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu pominięcia okoliczności i wniosków dowodowych wskazanych przez właściciela zwierząt w piśmie z [...] lutego 2018 r. oraz w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. wskazać należy, że okoliczności te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślić należy, że zwierzęta odebrano w dniach [...] stycznia 2018 r. i [...] stycznia 2018 r. przy udziale funkcjonariuszy z Komisariatu Policji w G., Powiatowego Lekarza Weterynarii, kierownika Schroniska dla Zwierząt Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w P., a także pracowników organu I instancji. O zasadności odebrania zwierząt decydował stan faktyczny stwierdzony przez organ w dacie interwencji. Wnioski dowodowe strony dotyczyły okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Skarżący nie wykazał również, że brak przesłuchania świadków miał jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Wnioski dowodowe strony nie dotyczyły istotnych okoliczności sprawy, a okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, były stwierdzone za pomocą innych dowodów. W dniu [...] lutego 2018 r. dokonano przesłuchania Powiatowego Lekarza Weterynarii w sprawie warunków bytowania zwierząt na posesji W. nr [...], należącej do skarżącego. Z protokołu przesłuchania świadka wynika, że stwierdzony negatywny dobrostan psów nakazywał konieczność niezwłocznego (natychmiastowego) odebrania psów, celem zapewnienia odpowiednich warunków utrzymania i opieki oraz ze względu na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia (brak wody, zapasu karmy, mróz, zły stan zwierząt). Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w P. przekazało organowi protokół z interwencji podjętej w dniach [...] stycznia 2018 r. w W. nr [...] oraz opinię weterynaryjną z [...] stycznia 2018 r. W opinii weterynaryjnej z [...] stycznia 2018 r. sporządzonej przez lekarza weterynarii M. W. wskazuje, że wszystkie psy były niedożywione i zaniedbane. Lekarz weterynarii stwierdził m.in. wychudzenie, odwodnienie organizmu, zapchlenie i zarobaczenie, matową sierść, kołtuny przy uszach, blizny na pysku. W dniu [...] marca 2018 r. organ wezwał J. E. do przedstawienia aktualnych dokumentów szczepień 10 psów rasy owczarek niemiecki. J. E. przedstawił dokumenty szczepień z lat 2012-2015. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody. Organ administracji ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu zebranych w sprawie dowodów, co obejmuje także możliwość opierania swoich ustaleń także na dowodach pośrednich, jak i dopuszczalność stosowania domniemań faktycznych. Skarżący kasacyjnie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi, że w piśmie z [...] lutego 2018 r. oraz w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. znalazły się takie wnioski dowodowe, m.in. w postaci oględzin miejsca przebywania zwierząt. Odnosząc do tego zarzutu wskazać należy, że zwierzęta odebrano w dniach [...] stycznia 2018 r. i [...] stycznia 2018 r. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2018 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii, w obecności Kierownika Schroniska dla Zwierząt Towarzystwa Opieki na Zwierzętami w P., policjantów oraz pracowników urzędu gminę stwierdzono naganne warunki utrzymywania zwierząt. Podkreślenia wymaga, że takie warunki utrzymywania zwierząt stwierdzono w dniu odebrania pięciu psów. Skarżący kasacyjnie był na bieżąco informowany telefonicznie o działaniach, jednak nie przybył pod wskazany adres. Należy jeszcze raz podkreślić, że Wnioski dowodowe strony wskazane w piśmie z [...] lutego 2018 r. oraz w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. dotyczyły okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu. Ponadto wnioski dowodowe zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2018 r. zgłoszone zostały prawie po 3 miesiącach od daty czasowego odebrania zwierząt. Artykuł 80 k.p.a. reguluje zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być przeprowadzana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej" (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., II GSK 1940/11, LEX nr 1331838). O naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy zostaną ustalone w sposób sprzeczny z prawidłami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, w wyniku przeinaczenia ocenianych treści badanych dokumentów, czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów. Oznacza to, że podnoszony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zarzut naruszenia przez organy art. 80 k.p.a. może być skuteczny dopiero wtedy, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie tylko wykaże naruszenie powyższych reguł, lecz jednocześnie wykaże również wpływ tych naruszeń na wynik sprawy. W realiach niniejszej sprawy zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. sprowadza się wyłącznie do polemiki z wnioskami wysnutymi przez organy z przeprowadzonych w sprawie dowodów. Odmienna ocena przez stronę skarżącą kasacyjnie dokumentacji sprawy nie oznacza automatycznie naruszenia przez organy zasady swobodnej oceny dowodów. Skarżący kasacyjnie nie wykazał w rozumowaniu organów zaakceptowanym przez Sąd I instancji, a przedstawionym w uzasadnieniach decyzji naruszenia zasad logicznego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego w ocenie dokumentacji sprawy, a tylko wówczas zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. mógłby odnieść skutek. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I. lit. b skargi kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie nie wykazał bowiem, że naruszenia proceduralne w postaci braku zawiadomienia właściciela zwierząt o przesłuchaniu świadków, które odbyły się przed organem I instancji oraz doręczenia decyzji stronie, zamiast jej pełnomocnikowi, ograniczyły stronie realną możliwość obrony, a przez to mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutecznie zostało wniesione odwołanie od decyzji organu I instancji. Okoliczności sprawy dowodzą zatem, że brak zawiadomienia właściciela zwierząt o przesłuchaniu świadków, które odbyły się przed organem I instancji oraz doręczenie decyzji stronie, zamiast jej pełnomocnikowi, nie pozbawiły strony możliwości obrony swoich praw. Okoliczności podnoszone w tym zakresie przez skarżącego kasacyjnie oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie wskazał, ani też nie wyjaśnił, na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Innymi słowy, z uniemożliwieniem podjęcia przez stronę jakiej konkretnie czynności procesowej naruszenie to należałoby wiązać, oraz na czym dokładnie miałby polegać wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Z przedstawionych powyżej powodów za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skarżącego kasacyjnie dotyczące naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I lit. c skargi kasacyjnej. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w postępowaniu administracyjnym, powinno mieć miejsce wówczas, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy potrzebna jest szczególna wiedza. Podkreślić jednak należy, że organ administracji publicznej nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, które w sposób niebudzący wątpliwości mogą być ustalone przez organ na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Z taką właśnie sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I lit. d skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego toczącego się przed nimi postępowania. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a., oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt wynikają, i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Artykuł 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę skutecznego zarzutu, gdyby sąd administracyjny przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, która prowadziłaby do przedstawienia przez sąd stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w skarżonym akcie administracyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I lit. e skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W orzecznictwie wskazuje się zasadniczo, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA: z 28 września 2010 r. I OSK 1605/09; z 13 października 2010 r. II FSK 1479/09, dostępne w CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie naruszył wskazanego przepisu w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w niezbędnym zakresie, wszystkie elementy przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., i poddaje się kontroli instancyjnej. Zaś skarga kasacyjna nie wykazała istotności tego uchybienia na wynik sprawy. Nie ma podstaw do przyjęcia, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji narusza zasadę wynikającą z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie jest zasadny zarzut przedstawiony w pkt I lit. f skargi kasacyjnej. Sąd I instancji nie naruszył normy wynikającej z treści art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm. dalej: p.u.s.a.). Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że art. 1 § § 2 p.u.s.a. nie mieści się w zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Należy on do przepisów ustrojowych. Zarzut naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Może być tylko powiązany ze wskazaniem uchybienia przepisom postępowania sądowoadministracyjnego, a w skardze kasacyjnej skarżącego kasacyjnie tego wskazania nie zamieszczono (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 2019 r., LEX nr 2682714). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt II. skargi kasacyjnej. Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że słusznie Kolegium uznało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1840 ze zm.). Ustalone przez organ okoliczności wskazywały, że dalsze pozostawanie zwierząt u właściciela, w dotychczasowych warunkach zagraża ich zdrowiu i życiu. Niewłaściwe warunki przetrzymywania zwierząt w rozumieniu art. 6 ust 2 ustawy stwierdzono już podczas interwencji w dniu [...] stycznia 2018 r. Warunki te nie uległy zmianie do czasu przeprowadzenia kontroli weterynaryjnej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w dniu [...] stycznia 2018 r., a następnie kolejnych czynności, przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2018 r. W aktach sprawy, poza zapisami z przeprowadzenia ww. czynności, znajduje się dokumentacja fotograficzna (wydruki), w pełni potwierdzająca drastyczne warunki, w jakich zastawano zwierzęta w kolejnych dniach. Sytuacja określona w art. 7 ust. 3 ww. ustawy jest zasadniczo odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Różnica polega na tym, że w art. 7 ust. 1 chodzi o uzasadnione podejrzenie znęcania się nad zwierzęciem, wobec czego składający informację (Policja, straż gminna, lekarz weterynarii, przedstawiciel organizacji społecznej) nie ma przymiotu strony postępowania. Inaczej jest w sytuacji określonej w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, ponieważ została już dokonana czynność faktyczna w postaci odebrania zwierzęcia. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności (zob. uchwała NSA z 24 lutego 2020 r., sygn. II OPS 2/19, LEX nr 2783895). Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło