II SA/Gl 1175/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2025 r. sprawy ze skargi S. S.A. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 lipca 2024 r. nr SKO.GN/41.8/142/2024/10815 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę. Prezydent Miasta G. (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 9 maja 2024 roku, nr [...], działając na podstawie art. 200 i innych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm. – dalej u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej: k.p.a.) i in., orzekając wobec S. S.A. z siedzibą w B. (dalej: strona, skarżąca) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] r. przez K. w G. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G., obejmującej działkę nr [...], obr. [...], o powierzchni 0,3190 ha. W odwołaniu strona nie zgodziła się z ww. decyzją, zaskarżając ją w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem [...] r. przez K. w G. prawa użytkowania wieczystego działki jw., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 roku, znak SKO.GN/41.8/142/2024/10815, działając na podstawie art. 134 k.p.a. i in., stwierdziło, że odwołanie strony od decyzji jw. wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu. W uzasadnieniu SKO wskazało m. in., że decyzja z 9 maja 2024 r. została doręczona S. S.A. w dniu 13 maja 2024 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pokwitowanie przesyłki poleconej. Zatem 14. dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w poniedziałek 27 maja 2024 r. Pismo zawierające odwołanie od decyzji sporządzone zostało w dniu 29 maja 2024 r. i złożono je w placówce Poczty Polskiej S.A. w B. w tym samym dniu. Przesyłka z decyzją została doręczona na wskazany we wniosku adres do doręczeń. Zatem odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu ustawowego. Skargę na powyższe rozstrzygniecie wniosła przez pełnomocnika strona. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 § 1, 45, 129 § 2, 134 k.p.a. oraz art. 41 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 z późn. zm. – dalej: k.c.), poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie w następstwie przyjęcia przez SKO, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia 9 maja 2024 r. została prawidłowo doręczona w sytuacji, gdy Spółka nie ma swojej siedziby pod adresem, gdzie dokonano doręczenia, gdyż siedziba ta mieści się w B. (kod pocztowy [...]) przy ul. [...], a w lokalu pod tym adresem ma siedzibę jej organ zarządzający (Zarząd), przez co doręczenie zaskarżonej decyzji na inny adres było oczywiście nieprawidłowe i nie mogło wywołać skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia w zaskarżonym postanowieniu, że odwołanie pełnomocnika Spółki wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując uniemożliwieniem stronie poddania merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy oraz ewentualnie przez sąd administracyjny. Na tej podstawie wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano m. in., że Spółka ma siedzibę pod innym adresem, co wynika z danych KRS. Przez to doręczenie decyzji administracyjnej dokonane na inny adres nie może być uznane za prawidłowe i wywoływać dla Spółki negatywnych skutków. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie uprzednio wyrażone stanowisko w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. W świetle wskazanych wyżej reguł nie budzi wątpliwości, że skarga nie jest zasadna. Prawidłowo SKO ustaliło, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 13 maja 2024 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy pokwitowanie przesyłki poleconej. Zatem termin 14 dni do wniesienia odwołania upływał w poniedziałek 27 maja 2024 r. Pismo zawierające odwołanie od decyzji sporządzone zostało w dniu 29 maja 2024 r. i złożono je w placówce Poczty Polskiej S.A. w B. w tym samym dniu. Z akt sprawy wynika, że Spółka, reprezentowana przez Wiceprezesa Zarządu i Prokurenta, powołując się na art. 200 u.g.n., wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego działki jw. W piśmie inicjującym postępowanie administracyjne wskazano adresy: "S. S.A., ul. [...], [...] B., Oddział w D. K1 ul. [...], [...] D.". W treści wystąpienia nie wskazano innego adresu wnioskodawczyni, zaznaczając dodatkowo: "W korespondencji prosimy o powołanie się na sygnaturę SRK lub nadany znak w sprawie. Sprawę prowadzi (...), e-mail: (...), tel. (...)". Przesyłka z decyzją organu I instancji została doręczona na wskazany we wniosku inicjującym postępowanie adres do doręczeń. Strona była pouczana o konieczności informowania o ewentualnej zmianie adresu (który sama podała), na który ma być kierowana korespondencja. Faktem jest, że w świetle art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Siedzibą osób prawnych jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający, jeśli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej (art. 41 k.c.). Zainicjowane przez stronę postępowanie prowadzone było na jej wniosek, a nie z urzędu i to wnioskodawczyni podała taki a nie inny adres do doręczeń. Nie było rolą organu, by poszukiwać w tej sytuacji innego adresu niż ten, który został podany przez samą Spółkę. Orzecznictwo przywoływane w skardze nie uwzględnia tej okoliczności. Inne orzeczenia z kolei zwracają uwagę, że art. 45 k.p.a. nie wyklucza możliwości doręczania pism w inny sposób. Zainteresowana jednostka organizacyjna może bowiem wskazać miejsce do doręczeń inne niż lokal jej siedziby, może ustanowić także pełnomocnika do doręczeń. W takiej sytuacji doręczenie dokonane we wskazanym miejscu będzie zgodne z prawem (np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r., II OSK 972/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 czerwca 2022 r., III SA/Lu 59/22). Z kolei przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie pod tym względem, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu, administracji, itp. (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2022 r., II OSK 972/19). Taki sposób doręczenia nie ograniczał w żaden sposób uprawnień skarżącej Spółki, nie uniemożliwiał jej zapoznania się z treścią wydanego przez organ rozstrzygnięcia, czy też wniesienia środka odwoławczego. To, że skarżąca naruszyła ustawowy termin do złożenia odwołania nie może stanowić podstawy do skutecznego, następczego kwestionowania prawidłowości doręczenia, które nie było do tego momentu (stwierdzenia uchybienia terminu) przez Spółkę kwestionowane. Skład orzekający Kolegium prawidłowo stwierdził, że sprawa nie może zostać rozpatrzona merytorycznie ze względu na wniesienie odwołania po upływie ww. terminu. Skarżąca Spółka powinna była dochować należytej staranności i tak zorganizować swą działalność, by odwołanie sporządzić i złożyć w terminie. Została pouczona o prawie, terminie i sposobie, jak to uczynić. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów. Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. rozstrzygnięciu, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionym (art. 107 §3 k.p.a.). Dowody wnioskowane przez Spółkę w skardze nie mogą zmienić powyższych ustaleń. Strona nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych z własnych zaniedbań. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 8 § 1, 45, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 129 § 2, 134 k.p.a., 41 k.c., ani też innych przepisów w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.