II SA/Gl 1180/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. P. i M. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 2 października 2017 r. nr XXXIII/628/2017 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w Bielsku-Białej uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w Starym Bielsku, pomiędzy ul. Bohaterów Monte Casino, Al. Gen. Wł. Andersa, ul. Francuską i rzeką Wapiennicą stwierdzając, że nie narusza on ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr XIX/487/2012, z dnia 29 maja 2012 r. z późn.zm. (Uchwała ta została opublikowana w Dz. Urzęd. Woj. Śl. z dnia 10 października 2017 r., poz. 5423). Skargę na powyższą uchwałę wnieśli T. P. i M. P., domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili rażące naruszenie art. 6, 9 ust. 4, 15 i 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – poprzez błędne przyjęcie, iż plan jest zgodny z postanowieniami studium oraz przekroczenie władztwa planistycznego poprzez niezgodne z zasadą równości i proporcjonalności ograniczenie prawa własności nieruchomości skarżących, obejmujących działki nr 1 i 2. Skarżący podali, że informację o przedmiotowej uchwale powzięli w dniu 10 listopada 2017 r. w toku innego postępowania. Zgodnie z planem, ich działki zostaną otoczone infrastrukturą przemysłową, co praktycznie spowoduje niemożność zamieszkiwania w nowo wybudowanym budynku i konieczność szybkiej sprzedaży nieruchomości, a to z kolei rodzi obowiązek poniesienia opłaty planistycznej. Zatem rozwiązania planistyczne ingerują w prywatną własność. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Bielsko-Biała wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podał, że zgodnie ze studium, działki skarżących położone są w strefie usługowo-wytwórczej, w obszarze przeznaczonym dla zabudowy techniczno-produkcyjnej, składów, magazynów, usług oraz we wschodniej części dla ulicy lokalnej (str. 12 studium). Także w zaskarżonym planie obie działki zostały przeznaczone dla obiektów produkcyjnych, składów, magazynów, zabudowy usługowej i obiektów handlowych o pow. sprzedaży pow. 2000 m² oraz w części wschodniej dla ulicy lokalnej. Treść planu jest zatem konsekwencją ustaleń studium. Bez znaczenia dla ważności planu są zaś kwestie dotyczące wysokości renty planistycznej i należnych podatków. Zdaniem organu, plan nie wpływa bezpośrednio na sferę prawną skarżących, co winno skutkować odrzuceniem skargi. Uchwała nie narusza też prawa wymienionego w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu... W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących złożył odpisy ksiąg wieczystych, prowadzonych dla działek skarżących oraz sprecyzował skargę w ten sposób, że domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w części, dotyczącej terenu o symbolu 187, P, U, UC 02, na którym położone są działki skarżących. Podał, że budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy na działce nr 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zdaniem sądu administracyjnego, skarżący jako właściciele działek nr 1 i 2, położonych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą o symbolu 187, P, U, UC 02, co wykazali w oparciu o złożone w toku rozprawy sądowej odpisy ksiąg wieczystych, są legitymowani do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875) – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., czyli w dacie podjęcia zaskarżonego aktu. Z mocy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073), ustalenia planu miejscowego kształtują wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Jest poza sporem, że na działce nr 2, skarżący wybudowali w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, a więc w okresie luki planistycznej, budynek mieszkalny. Tymczasem zgodnie z planem, teren ten oraz jego otoczenie, położony jest na obszarze o symbolu 187 P, U, UC 02, przeznaczonym pod obiekty produkcyjne, składy i magazyny, zabudowę usługową, na którym obowiązuje zakaz lokalizacji nowych budynków mieszkalnych oraz dopuszczenie wyłącznie przebudowy i remontu budynków mieszkalnych istniejących (§ 10 pkt 1 uchwały). Nadto, częściowo działki te przeznaczone są pod ulicę lokalną (w części wschodniej). Zatem ustalenia planu ograniczają sposób wykonywania prawa własności w stosunku do istniejącego legalnie stanu zagospodarowania, a częściowe przeznaczenie pod ulicę lokalną, uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę. Zdaniem sądu administracyjnego, interes prawny skarżących został więc naruszony, co oznacza, że skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu w zakresie sprecyzowanym w toku rozprawy sądowej, a zatem co do terenu o symbolu 187 P, U, UC 02. Jednakże po zbadaniu akt procedury planistycznej sąd administracyjny stwierdził, że w tym zakresie zaskarżona uchwała nie narusza obiektywnie pojętego porządku prawnego, ani też nie godzi w istotę prawa własności. Z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu..., istotne naruszenie zasad sporządzania planu, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały w całości lub w części. Uchwalenie planu miejscowego następuje po stwierdzeniu przez radę gminy, że nie narusza on ustaleń studium (art. 20 ust. 1 ustawy). Zdaniem sądu administracyjnego, wbrew zarzutom skarżących, plan miejscowy w zaskarżonej części nie narusza ustaleń studium, wyżej przywołanego. Zaskarżona uchwała została podjęta po prowadzeniu procedury planistycznej, co było konsekwencją rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego z dnia 30 czerwca 2017 r., nr I FIII.4131.1.67.2017, dołączonego do aneksu dokumentacji prac planistycznych. Aktem nadzorczym stwierdzono bowiem nieważność poprzedniej uchwały z dnia 23 maja 2017 r. z powodu naruszenia ustaleń studium, które nie dopuszczało na przewidzianym terenie lokalizacji nowych budynków mieszkalnych. Przedmiotowy teren zgodnie z ustaleniami studium położony jest w strefie usługowo-wytwórczej (vide: wyrys ze studium z naniesionymi granicami działek skarżących dołączony do odpowiedzi na skargę). Dla tej strefy jako podstawowe cele przewidziano lokalizację zabudowy techniczno-produkcyjnej i funkcji magazynowo-składowych (str. 12 studium). Postanowienia planu miejscowego dla przedmiotowego terenu nie naruszają zatem ustaleń studium. Skarżący ferując zarzut w tym względzie w żaden sposób go nie uzasadnili. Fakt, że skarżący zrealizowali w okresie braku planu miejscowego budynek mieszkalny na tym terenie, w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, nie ma żadnego znaczenia dla stwierdzenia, że uchwalony później plan nie narusza ustaleń studium. W postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie bada się bowiem ustaleń studium dla przedmiotowego terenu. Skutki wydania takiej decyzji reguluje art. 65 ustawy. Z kolei roszczenia właściciela nieruchomości, wynikające z uchwalenia planu powodującego niemożność korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób, bądź też istotne ograniczenie takiej możliwości, unormowane są przepisem art. 36 ustawy. Na tym etapie postępowania nie sposób też stwierdzić, czy w związku z uchwaleniem planu wzrosła wartość ich nieruchomości. Ustalenie opłaty z tego tytułu następuje bowiem w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Określenie w planie miejscowym stawki takiej opłaty jest zaś obligatoryjne w świetle art. 15 ust. 2 pkt 12 ustawy. Stawka w wysokości 30 %, nie narusza zaś art. 36 ust. 4 ustawy. Zgodnie z prognozą skutków finansowych planu, sporządzoną w lipcu 2017 r., na przedmiotowym terenie o obszarze ok 112 ha, znajduje się kilka budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budynki gospodarczo-usługowe. Pozostała część terenu to pola i łąki (str. 6 prognozy). W poprzednim planie, już nieobowiązującym, teren przeznaczony był pod usługi handlu i zieleń (str. 7 prognozy). W takiej sytuacji określenie wartości nieruchomości następuje zgodnie z art. 37 ust. 11 ustawy. Hipotetyczna możliwość ustalenia opłaty planistycznej nie podważa zaś zgodności uchwały z prawem. Podobnie, bez znaczenia jest ewentualna konieczność zapłaty podatku dochodowego w razie zbycia nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Postanowienia planu nie naruszają też istoty prawa własności i nie wykraczają poza granice władztwa planistycznego gminy (art. 4 ust. 1 ustawy). W planowaniu przestrzennym walory ekonomiczne przestrzeni (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy), podlegają równorzędnemu uwzględnieniu, jak prawo własności (pkt 7 tego przepisu). Nieliczna zabudowa mieszkalna na przedmiotowym terenie nie może zatem pozbawiać przestrzeni walorów ekonomicznych. Budowa dróg uwzględnia zaś potrzeby interesu publicznego (pkt 9 tego przepisu). Nie mogły też odnieść żadnego skutku ogólnie sformułowane zarzuty naruszenia art. 6, 9 ust. 4, 15 i 28 ustawy. Działając z urzędu sąd administracyjny nie stwierdził żadnego naruszenia prawa w tym zakresie. Ustawodawca przewidział wprost skutki uchwalenia planu miejscowego i zakres roszczeń właścicieli nieruchomości (art. 36 ust. 1 i 3 ustawy) oraz gminy (ust 4 tego przepisu). Ustalenia planu dla przedmiotowego terenu nie niweczą też istoty prawa własności nieruchomości. Możliwa jest bowiem przebudowa i remont istniejącego budynku mieszkalnego oraz wykorzystanie nieruchomości pod inną zabudowę. Skarżący nie mogą oczekiwać dalej idącej ochrony prawnej poprzez przeznaczenie niezabudowanych terenów sąsiednich pod zabudowę mieszkalną. Brak zatem podstaw do ferowania zarzutu przekroczenia granic tzw. władztwa planistycznego gminy. Działając z urzędu sąd administracyjny nie stwierdził innego naruszenia prawa, wymienionego w art. 28 ust. 1 ustawy. Dochowano bowiem wymogów procedury planistycznej, określonej w art. 17 ustawy. Plan zawiera też elementy wymienione w art. 15 ust. 1-3 ustawy. Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). mr