II SA/Gl 1180/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-12-21

Skład orzekający: Renata Siudyka, Elżbieta Kaznowska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę basenu o powierzchni 87,25 m², zbudowanego bez pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, nawet jeśli posiada konstrukcję stelażową i nie jest trwale związany z gruntem?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę basenu o powierzchni 87,25 m², zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem. Powierzchnia basenu przekracza dopuszczalny limit 50 m² dla budowy nie wymagającej pozwolenia, niezależnie od jego konstrukcji (stelażowa czy murowana). Brak przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej przez inwestora w wyznaczonym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę basenu o wymiarach 17,45 m x 5 m i powierzchni 87,25 m², zrealizowanego na działce nr 1 przy ul. [...] w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorka twierdziła, że ze względu na stelażową konstrukcję basenu i brak trwałego związania z gruntem, pozwolenie na budowę nie było wymagane. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę budowlaną, ponieważ powierzchnia basenu przekraczała dopuszczalny limit 50 m² określony w przepisach Prawa budowlanego. Mimo próby legalizacji, inwestorka nie przedłożyła wymaganej dokumentacji, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], Śląski Wojewódzki Inspektor Wojewódzki w Katowicach (ŚWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej "K.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm. - dalej "P.b.") po rozpatrzeniu odwołania "A" sp. z o. o. z siedzibą w B. (skarżąca), reprezentowanej przez adwokat K.T., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (PINB) z dnia [...]r. nr [...] z dnia [...]r., nakazującej skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego — basenu o konstrukcji stelażowej, o wymiarach 17,45 m x 5 m, zlokalizowanego na działce o numerze 1 przy ul. [...] w B., zrealizowanego bez dopełnienia wymaganych prawem formalności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości. Z uzasadnienia decyzji ŚWINB wynika, że pismem z dnia 15 sierpnia 2018 r. S.D. zawiadomiła PINB o samowolnej budowie obiektów m.in. basenu, na działce o numerze 1 przy ul. [...] w B. PINB uzyskał informację, iż w rejestrach Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w B. brak jest wpisów potwierdzających wydanie pozwolenia na budowę lub przyjęcia zgłoszenia zakresie budowy basenu na wskazanej działce. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia z dnia 25 września 2018 r. , poinformowała PINB, iż skarżąca jest współwłaścicielem dziatki o numerze 1 w ¼ części. Natomiast basen nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na swoja konstrukcję. W wyniku oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] r. stwierdzono, że na działce o numerze 1 w B. usytuowany jest basen w planie prostokąta w konstrukcji stelażowej o wymiarach 17,45 m x 5 m zagłębiony 1,57 m od powierzchni deskowania. Powierzchnia basenu wynosi 87,25 m2. Wokół basenu jest podest drewniany, łączący barek, basen i jacuzzi. Woda basenu doprowadzona jest z budynku przy ul. [...] w B. wraz z jej odprowadzeniem i filtrem czyszczącym. Dalej PINB ustalił, że wskazana działka znajduje się na obszarze, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. i znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1MN — teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a budowa basenu nie była sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia [...] r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie budowy basenu na działce o numerze 1 B. o powierzchni 87,25 m2, bez dopełnienia formalności wynikającej z obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 28 z zastrzeżeniem art. 29 -31. Pismem z dnia [...] r. PINB ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie wybudowanego basenu na działce o numerze 1 przy ul. [...] w B. o powierzchni 87,25 m2 w wysokości 250 000 zł w terminie do dnia 30 sierpnia 2019 r. Ponadto poinformował, iż dopiero po uiszczeniu opłaty będzie możliwe dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Pismem z dnia 16 września 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej w art. 97 par 1 pkt 4 K.p.a. W uzasadnieniu stwierdziła, że rozstrzygniecie sprawy w postępowaniu o zniesienie współwłasności przed sądem powszechnym stanowi zagadnienie wstępne. Pełnomocnik stron postępowania w piśmie z dnia 3 października 2019 r. wskazywał na bezzasadność wniosku o zawieszenie postępowania. W dniu [...] r. PINB wydał postanowienie, którym odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania. Decyzją z dnia [...] r. PINB, działając na podstawie art. 49b P.b. nakazał skarżącej, jako inwestorowi budowy basenu na terenie działki o numerze 1 przy ul. [...] w B. rozbiórkę basenu konstrukcji stelażowej zrealizowanego bez dopełnienia formalności wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] r. ŚWINB wydał decyzję, którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. W uzasadnieniu decyzji ŚWINB wskazał, iż PINB słusznie stwierdził, że sporny obiekt zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, albowiem na jego budowę koniecznym jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W ocenie ŚWINB, PINB zastosował niewłaściwą podstawę prawną, tj. art. 49b P.b. Wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę PINB powinien zastosować tryb postępowania określony w art. 48 P.b. i przeprowadzić postepowanie legalizacyjne, w pierwszej kolejności wydając postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ŚWINB wyjaśnił, że dalsze postępowanie PINB będzie zależało od od zachowania inwestora. Ponownie rozpatrując sprawę PINB zastosował się do wskazań ŚWINB. Pełnomocnik skarżącej w dniu 29 kwietnia 2021 r. stwierdził, że skarżąca nie dysponuje dokumentacją niezbędną do legalizacji inwestycji do przedstawienia, której została zobowiązana. Ponadto podtrzymał stanowisko, iż budowa spornego basenu nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a co za tym idzie prowadzone postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i jako takie winno zostać umorzone. PINB decyzją z dnia [...] r. nr [...] (sprostowanej postanowieniem z dnia [...] r.) nakazał skarżącej. rozbiórkę obiektu budowlanego zrealizowanego bez dopełnienia wymaganych prawem formalności. W uzasadnieniu PINB wskazał, iż z uwagi na niedostarczenie przez skarżącą, zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., wymaganej dokumentacji legalizacyjnej, organ obowiązany był wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 P.b.. W odwołaniu od decyzji PINB skarżąca podniosła, iż organ I instancji naruszył przepisy prawa materialnego art. 28 w związku z art. 29-31 P.b., poprzez przyjęcie, iż budowa basenu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę oraz naruszył przepisy prawa procesowego: art. 66a K.p.a., art. 75 K.p.a. w związku z art. 123 K.p.a. i art. 124 K.p.a., art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a., art. 10 K.p.a. w związku z art. 79 K.p.a., art. 107 K.p.a., art. 97 K.p.a. oraz art. 10 K.p.a. w związku z art. 81 K.p.a. Po dokonaniu analizy zgromadzonych akt sprawy oraz zapoznaniu się z zarzutami i twierdzeniami podnoszonymi w odwołaniu ŚWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB. Wskazał w uzasadnieniu, że z uwagi na nowelizację Prawa budowlanego, która weszła wżycie w dniu 19 września 2020 r., w ustalonym stanie faktycznym sprawy znajduje zastosowanie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy — Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 471), zgodnie z którym do spraw rozpoznawanych na podstawie Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej - wskazane w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, tj. w ustalonym stanie faktycznym sprawy przepisy Prawa budowlanego — t.j. z dnia 7 lipca 2020 r. ŚWINB wyjaśnił, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 4 P.b. Podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej zależy w dużej mierze od woli samego inwestora, wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest bowiem jego obowiązkiem, a jedynie uprawnieniem. Odnosząc się do kwestii podnoszonej przez skarżącą w odwołaniu, która twierdzi, iż wzniesienie spornego basenu nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem jest to basen stelażowy, a nie murowany ŚWINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 przywołanej ustawy. W chwili budowy basenu tj. w [...] r., art. 29 ust. 1. pkt 15 P.b. przewidywał, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2. Również w myśl obecnie obowiązującego art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2. Przedmiotowy basen ma powierzchnię 87,25 m2, a zatem zarówno w dacie budowy, jak i na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, koniecznym było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na jego budowę. Przy czym zauważyć należy, iż ustawodawca nie wskazał z jakich materiałów ma zostać wykonany basen, pozostawiając w tej kwestii wybór inwestorowi. Co za tym idzie twierdzenie skarżącej jakoby sporny obiekt nie podlegał regulacji art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b. z uwagi, iż ten został wykonany jako stelażowy, a nie murowany, jest chybiony. Ponadto wskazał iż zgodnie z informacja udzieloną przez Wydział Architektury Urzędu Miejskiego w B. rejestry nie zawierają pozwolenia na budowę wydanego dla przedmiotowej inwestycji, a inwestor nie posiada żadnych dokumentów związanych z budową. W związku z powyższym należało uznać, iż przedmiotowy obiekt powstał jako samowola budowlana. Stwierdził dalej, iż w wyznaczonym przez PINB terminie, mimo prolongaty pierwotnego terminu, skarżąca nie przedłożyła dokumentacji legalizacyjnej. W tej sytuacji na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 P.b. zasadnym było orzeczenie wobec skarżącej nakazu rozbiórki basenu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ŚWINB skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to ustawy Prawo budowlane — przez zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji i w konsekwencji powoływanie się na nieistniejący przepis art. 28 § 1 pkt 15 P.b.; art. 48 w związku z art. 28 w związku z art. 29 — 31 P.b. przez błędną wykładnię i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, bowiem budowa przedmiotowego basenu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czego skarżący zaniechał, podczas gdy prawidłowa analiza sprawy prowadzi do stwierdzenia, iż z uwagi na konstrukcję stelażową i brak trwałego związania z gruntem uzyskanie pozwolenia na budowę nie było konieczne, zatem samowola budowlana nie zaistniała; art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż bez względu na rodzaj materiałów, z których przedmiotowy basen został wykonany, podlega niniejszej regulacji oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 75 § 1 K.p.a. w związku z art. 123 i 124 K.p.a. poprzez zaniechanie wydania w toku postępowania postanowienia w przedmiocie dopuszczenia i przeprowadzenia określonych dowodów; art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wnikliwego rozpoznania przedmiotowej sprawy poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich kwestii, w tym związanych również ze złożeniem przez pełnomocnika zgłaszającej pełnomocnictw innych osób i ich roli w niniejszym postepowaniu, nadto braku umocowania P.M. biorącego udział w czynnościach kontrolnych, w celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania; zaniechanie rozpoznania wszystkich zarzutów stawianych przez stronę skarżącą; art. 10 K.p.a. w związku z art. 79 § 1 i 2 K.p.a. w zakresie pozbawienia strony czynnego udziału w oględzinach mających miejsce w dniu [...] r., przez zaniechanie zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o terminie ich przeprowadzenia oraz zaniechania przeprowadzenia oględzin po uchyleniu poprzedniej decyzji przez ŚWINB, co skutkowało pozbawieniem strony podjęcia dalszych czynności i uniemożliwiło skarżącej zapoznanie się z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ I instancji; art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiającym się brakiem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, precyzyjnego określenia dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nienależytej oceny zarzutów skarżącej; art 10 § 1 i art. 81 K.p.a. niezapewnienie stronie czynnego udziału w sprawie, poprzez to, iż organ I instancji nie wypełnił ustawowego obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron przed rozpatrzeniem materiału dowodowego i wydaniem decyzji, gdy nie zachodziły przestanki wskazane w art. 10 § 2 K.p.a., co skutkowało niemożnością podjęcia przez stronę czynności, bowiem decyzja została wydana po przeprowadzeniu oględzin mających miejsce bez udziału strony skarżącej wskutek zaniechania przez organ zawiadomienia jej o terminie przeprowadzanych czynności; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji PINB z dnia [...] r., podczas gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Wniosła o uchylenie decyzji ŚWINB oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreślała, iż budowa basenu nie wymagała pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko oraz argumentację przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 15 października 2021 r. pełnomocnik uczestników postepowania – adwokat K.K., wniósł o oddalenie skargi i wniósł o zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdził, że na żadnym etapie postępowania nie doszło do naruszenia praw skarżącej. Podkreślił, że skarżąca była świadoma tego, że pozostali współwłaściciele działki sprzeciwiali się budowie basenu. Na rozprawie sądowej w dniu 16 września 2021 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i argumentację w niej zawartą. Pełnomocnik uczestników postępowania podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Wskazał, że organy dostrzegły nie tylko stelażową konstrukcję basenu ale również fakt, że jest do niego doprowadzona woda i prąd w sposób trwale związany z gruntem Akcentował, że skarżąca nie mogła przedstawić oświadczenia, że dysponuje nieruchomością na cele budowlane zwłaszcza przy sprzeciwie pozostałych współwłaścicieli nieruchomości w kwestii dokonanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, iż badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Zauważyć także trzeba, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Przedmiotem sprawy administracyjnej objętej kontrolą Sądu było ustalenie, czy wobec określonego i wynikającego z akt sprawy stanu faktycznego, PINB mógł na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w jej brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. – jak dotychczas "P.b.), nakazać skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego — basenu o konstrukcji stelażowej, o wymiarach 17,45 m x 5 m, zlokalizowanego na działce o numerze 1 przy ul. [...] w B., zrealizowanego bez dopełnienia wymaganych prawem formalności. W konsekwencji zaś badaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w niniejszej sprawie podlegało to, czy ŚWINB - jako organ odwoławczy - poprawnie utrzymał w mocy ww. decyzję PINB, zaskarżoną przez skarżącą. Zauważyć przy tym trzeba, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 49b P.b. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. W uzasadnieniu decyzji ŚWINB wskazał, iż PINB słusznie stwierdził, że sporny obiekt zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej, albowiem na jego budowę koniecznym jest uzyskanie pozwolenia na budowę ŚWINB wskazał przy tym, że ponownie rozpatrując sprawę PINB powinien zastosować tryb postępowania określony w art. 48 P.b. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 tej regulacji ustawodawca postanowił, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, a także nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Z kolei, po myśli ust. 3 art. 48 P.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W sprawie dostrzec należy, że organy nadzoru budowlanego podjęły czynności, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 P.b. i postanowieniem z dnia [...]r., nałożyły na skarżącą m.in. obowiązek przedłożenia ściśle i wyraźnie oznaczonych dokumentów, zakreślając jednocześnie termin na wykonanie tego zobowiązania - do dnia 31 marca 2020 r. W wyniku rozpatrzenia pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 31 marca 2021 r. PINB postanowieniem z dnia [...] r., zmienił postanowienie własne w zakresie terminu wykonania nałożonych na skarżącą tj. do 30 kwietnia 2021 r. W piśmie z dnia 29 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca nie dysponuje dokumentacją, do przedstawienia której została zobowiązana przez PINB. Zaakcentować trzeba, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 P.b., nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 P.b., a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Zauważyć należy, że skarżąca miała możliwość legalizacji spornego obiektu i dopiero na skutek jego zaniechania w zakresie wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 48 ust. 3 P.b. , organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę. Stanowisko organów obu instancji o konieczności nakazania przedmiotowej rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i w związku z art. 48 ust. 4 P.b. musi zostać zaaprobowane. Jeszcze raz powtórzyć należy, iż kwestionowany przez skarżącą stan faktyczny sprawy został ustalony na etapie wydawania decyzji z dnia [...] r. oraz postanowienia legalizacyjnego. Natomiast, w toku postępowania odwoławczego, nie stwierdzono naruszenia przez PINB przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz nie zakwestionowano poczynionych ustaleń faktycznych. ŚWINB w decyzji z dnia [...] r. zakwestionował jedynie wadliwe zastosowanie przez PINB art.. 49b P.b. Wobec tego, w kontekście zarzutów skargi, brak jest podstaw i prawnych możliwości podważenia prawomocnych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego zapadłych w przedmiotowej sprawie. Sąd zauważa przy tym, że stanowisko skarżącej opierało się twierdzeniu, że budowa basenu nie wymagała pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy m.in. (wypis z Księgi Wieczystej nr [...], fotografie, protokół kontroli z dnia [...] r.) pozwalał na przyjęcie, że wykonana budowa basenu o konstrukcji stelażowej, o pow. 87,25 m2, wymagała wcześniejszego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem. Wobec powyższego, przedmiotowy obiekt stanowił samowolę budowlaną i zastosowanie w sprawie ma przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Podkreślić przyjdzie, że legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Generalnie warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 P.b. jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania. Nieprzedstawienie zaś wymaganych dokumentów zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu. W świetle kategorycznych przepisów Prawa budowlanego (art. 48) postępowanie w sprawie samowoli budowlanej ma charakter obiektywny, co oznacza, że liczy się tylko fakt popełnienia samowoli. Inaczej mówiąc, brzmienie przepisów normujących kwestie samowoli budowlanej nie pozwala organowi na zastosowanie instytucji uznania administracyjnego. Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowlanego zgodnie z posiadanymi kompetencjami usiłowały doprowadzić do zgodności z prawem popełnionej samowoli budowlanej. W tym celu prowadziły postępowanie legalizacyjne, lecz wobec braku realizacji przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], zobowiązane były - stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 4 P.b. - do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Nakaz ten stanowił konsekwencję niewykonania nałożonych obowiązków, których celem było doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami prawa. PINB nie stwierdził, aby inwestycji dokonano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Ustalił, że wskazana działka znajduje się na obszarze, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. i znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 1MN — teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a budowa basenu nie była sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu, nieuprawniony jest również zarzut skargi dotyczący braku zawieszenia przez organ postępowania z uwagi na toczące się przed sądem powszechnym postępowanie w przedmiocie zniesienia współwłasności. Wydanie rozstrzygnięcia przez sąd powszechny nie stanowi bowiem prejudykatu, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W wyroku z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1268/16 (dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji." Zakończenie postępowania legalizacyjnego nie jest uzależnione od wyroku dotyczącego zniesienia współwłasności. Odnosząc się do zarzutu braku umocowania P.M. biorącego udział w czynnościach kontrolnych zauważyć należy, że P.M. jest tłumaczem uczestniczącej w czynnościach kontrolnych współwłaścicielki nieruchomości, co wynika z akt sprawy. Z wyżej wymienionych przyczyn Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała wymienione w skardze przepisy prawa materialnego i procesowego. Zdaniem Sądu, organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa stanowiły podstawę do wydania przedmiotowego nakazu. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Końcowo wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K. p. a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skoro okoliczności tej nie wykazano, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło