II SA/Gl 1181/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.C. i K.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę w kwestii sprzeciwu skarżących od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 lutego 2011 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek E i K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W ustawowym terminie skarżący skorzystali z przysługującego im prawa zakwestionowania tego rozstrzygnięcia i wnieśli na nie sprzeciw. Tym samym, zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) postanowienie referendarza sądowego utraciło moc. W sprzeciwie E i J. C. podnieśli, że uzasadnienie postanowienia referendarza sądowego zawiera informacje niezgodne ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu pominięto bowiem fakt, że jeden z małżonków pozostaje na całkowitym utrzymaniu drugiego, a ma to, zdaniem autorów sprzeciwu, istotne znaczenie dla rozpoznania ich wniosku. Skarżący zakwestionowali ustalenie, jakoby prowadzili działalność gospodarczą polegającą na najmie pomieszczeń. Podkreślili, że najem pomieszczeń ma charakter okazjonalny, dokonywany beż jakichkolwiek pisemnych umów, a uzyskiwany przychód "nie generuje dochodu". Dowodem tych twierdzeń jest brak aktualnych umów najmu. Zawrócono również uwagę na to, że w żadnym z przepisów ustawodawca nie przewidział "wyprzedaży części majątku czy zrywania lokat" w celu uzyskania środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Prawo pomocy, w kształcie nadanym tej instytucji przez przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest szczególną formą udzielenia wsparcia tym podmiotom, które ze względu na złą sytuację materialną nie są w stanie zdobyć środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając na względzie zakres prawa pomocy, o które wystąpili E. i K. C wskazać trzeba, że brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że tylko osoby znajdujące się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej mogą oczekiwać uwzględnienia takiego wniosku. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego Okoliczności przywołane przez skarżących na poparcie deklarowanej, bardzo trudnej sytuacji materialnej nie są dla Sądu przekonujące. W istocie bowiem polemika z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego nie została przez strony poparta jakimikolwiek dowodami, które uprawdopodabniałyby tezę w ich szczególnym położeniu materialnym. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że stan majątkowy osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest badany nie tylko pod względem jej możliwości zarobkowych lecz również pod uwagę brane są dochody pozostałych członków rodziny, od których osoba taka może oczekiwać wsparcia. W tej sytuacji fakt, iż K.C. nie uzyskuje dochodu i jest na utrzymaniu żony nie stanowi sam przez się podstawy do uwzględnienia złożonego przezeń wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FZ 119/09 – Lex nr 575338). Z treści nadesłanych formularzy wynika, że skarżący zadeklarowali miesięczny dochód na poziomie około [...] zł netto. Trudno założyć, że jest to dochód niski, zwłaszcza, że rodzina wnioskodawców składa się tylko z trzech osób, a zadeklarowane przez skarżących wydatki (udokumentowane na wezwanie referendarza sądowego) nie odbiegają od przeciętnych, a zarazem nie wykazano aby istniały jakiekolwiek trudności w ich spłacie, co mogłoby świadczyć o trudnościach w bieżącym pokrywaniu należności. Nieprzekonujące są twierdzenia o "okazjonalności" najmu, a zwłaszcza o tym, że nie przynosi on dochodu. Utrzymywania składnika majątku, nie generującego dochodu, a jedynie przychód pokrywający koszty jego utrzymania nie można uznać za wyraz racjonalnej gospodarki. W konsekwencji trudno dać wiarę tezie, że "przychód nie generuje dochodu". Jeśli bowiem założyć, że tak jest w istocie, to rodzi się pytanie o źródło utrzymania rodziny E i K. C. K.C., w druku formularza PPF, w rubryce nr 8 wyraźnie zaznaczył, że E.C. prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód w opisanej wyżej wysokości. Tezie o wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej rodziny skarżący przeczy również fakt, iż posiadają oni zasoby pieniężne zgromadzone na lokatach bankowych w kwocie [...] euro. W druku złożonego formularza E.C. wskazała bowiem, że dysponuje kwotą [...] euro, natomiast K.C. wskazał kwotę [...] euro. Reasumując poczynione uwagi, Sąd stwierdza, ze brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie, gdyż ocena zgromadzonych informacji przeczy tezie o szczególnie trudnej sytuacji materialnej rodziny E. i K. C. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 tej ustawy