II SA/Gl 1193/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-11
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza zasady sporządzania planu, w szczególności w zakresie określenia szerokości dróg, linii zabudowy oraz dostępu do drogi publicznej, a także czy skarżący posiadają legitymację do kwestionowania tych zapisów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że skarżący posiadają legitymację do kwestionowania uchwały w zakresie dotyczącym ich nieruchomości, jednakże nie wykazali oni naruszenia ich indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia w odniesieniu do większości podnoszonych zarzutów. Sąd stwierdził, że sposób określenia szerokości dróg w liniach rozgraniczających poprzez odwołanie do rysunku planu i podanie przedziału szerokości jest dopuszczalny, a brak jest podstaw prawnych do określenia w planie szerokości samej jezdni. Zarzuty dotyczące braku linii zabudowy od strony dróg projektowanych nie stanowiły naruszenia zasad sporządzania planu, a dostęp do drogi publicznej może być zapewniony również przez drogę wewnętrzną lub służebność. W zakresie, w jakim uchwała dotyczy terenów, do których skarżący nie posiadają tytułu prawnego, nie podlegała ona kontroli sądowej.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wnieśli skargi na uchwałę Rady Miejskiej w J. dotyczącą tego planu. Zarzucili oni szereg wad planu, w tym dotyczące ustaleń komunikacyjnych, braku uwzględnienia uwag mieszkańców, niezgodności z ustaleniami studium oraz wadliwości w zakresie określenia parametrów zabudowy i zagospodarowania terenu. Gmina J. wniosła o odrzucenie skarg lub oddalenie ich z powodu braku legitymacji skarżących. Po wymianie pism procesowych, sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekretarz Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skarg J. W., J. G., M. S., B. G.-K. i I. W. na uchwałę Rady Miejskiej w J. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargi.
Rada Miejska w J. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta J. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] r., zmienionego kolejnymi uchwałami nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...] r., podjęła w dniu 29 czerwca 2010 r. uchwałę nr XLVI/620/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ciężkowice" w Jaworznie.
Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Woj. Śl. z dnia 17 września 2010 r. Nr 191, poz. 2919.
Pismem z daty [...] r., które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w J. w dniu [...] r., opatrzonym pieczęcią Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" w J., a podpisanym m. in. przez J. W., J. G., M. S., B. G.-K. i I. W., wezwano Radę Miasta J. do usunięcia naruszenia interesu prawnego, zarzucając że uchwalając powyższy plan miejscowy po czterech wyłożeniach do publicznego wglądu, nie uwzględniono licznych uwag mieszkańców wskazujących na niedostosowanie przyjętych w planie rozwiązań komunikacyjnych do potrzeb osadnictwa dzielnicy [...] oraz dynamicznie rozbudowywanego ośrodka sportowo-wypoczynkowego (w tym terenów organizacji imprez masowych). Ustalenia planu wprowadzają odstępstwo od ustaleń studium i regresję w stosunku do dotychczasowych rozwiązań planistycznych, które zmierzały do rozbudowy i udrożnienia układu komunikacyjnego [...]. W planie miejscowym wprowadzono bowiem odstępstwa zmniejszające minimalne szerokości dróg w ulicach rozgraniczających, nie określając przy tym szerokości jezdni (lub szerokości pasów drogowych). Z odstępstwem od wytycznych studium nie wprowadzono do planu miejscowego południowej obwodnicy [...] oraz zajęto jej teren pod projektowaną drogę gminną, obsługującą wyznaczone nowe tereny budownictwa jednorodzinnego, nie zachowując rezerwy terenowej dla obwodnicy. W planie nie sprecyzowano też wymaganych obligatoryjnie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemu komunikacji w tym powiązań z układem zewnętrznym. Na rysunku planu nie uwzględniono wymogów § 4 ust. 4 rozp. MTiGM z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, nakazujących stosowanie narożnych ścięć linii rozgraniczających przy skrzyżowaniach ulic klas L lub D z ulicą klasy L lub D.
W planie nie ustalono też dostępności komunikacyjnej do terenów sportu, rekreacji i turystyki oraz poszerzonych terenów organizacji imprez masowych. Brak ustalenia lokalizacji i wskaźników dotyczących miejsc parkingowych i ustalenia dojazdu do terenów 7US, 3US i 8US od strony północnej. Ustalenia planu z uwagi na kolizję z terenami zamkniętymi PKP, nie dają podstaw do realizacji drogi 1KDZ (przebieg drogi ustalony we fragmentach). Brak ustaleń dotyczących skrzyżowania linii kolejowej z drogami publicznymi. Wątpliwy jest także zapis i możliwość realizacji ustaleń dla terenu 1KDS. Uchybieniem planu jest nadto ustalenie obowiązku stosowania minimalnych odległości usytuowania obiektów budowlanych od zewnętrznych krawędzi jezdni drogi publicznej (§ 15 ust. 2 pkt 18 lit. a ustawy), w sytuacji braku graficznego wyznaczenia linii zabudowy. Wobec braku określenia w planie szerokości jezdni dróg, takie ustalenie planu jest zaś nie do zrealizowania. Gdy zaś idzie o ulice KDP, mające obsłużyć tereny mieszkalnictwa położone poza tzw. I linią zabudowy, to z uwagi na zapis § 33 ust. 1 pkt 8 uchwały, dopuszczający zjazdy z drogi zbiorczej wyłącznie dla obsługi nieruchomości zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie drogi, wskazana jest weryfikacja projektowanego układu tych dróg. Nadto, dla dróg KDD dopuszczono brak wyodrębnienia jezdni i chodników. Z kolei ścieżki rowerowe przewidziane są do wyodrębnienia tylko w przekroju ulic KDZ i to z nieprawidłowym dopuszczeniem wykonania ciągów pieszo-jezdnych w terenach zainwestowanych (§ 33 ust. 1 pkt 5 planu).
Wskazano też na wadliwość uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, polegającą na wyłączeniu terenów kolejowych jako terenów zamkniętych, co spowodowało rozdzielenie dzielnicy [...] na dwa odrębne obszary planistyczne, zaś uchwalony plan nie określa lokalizacji, rodzaju i parametrów wiaduktów na skrzyżowaniach z linią PKP i oddala się możliwość realizacji fragmentami tylko wyznaczonych na rysunku planu projektowanych dróg zbiorczych, prowadzonych równolegle do linii PKP. Wreszcie, wskazano na szereg dalszych uchybień planu (poza wyżej przedstawionymi, dotyczącymi systemu komunikacyjnego). I tak, niezgodnie z zapisami studium dla terenów rolnych powyżej terenu 1PU, wprowadzono zmianę przeznaczenia na US. Ustalenia § 11 planu, zakazującego w strefie 50 m wznoszenia nowej zabudowy mieszkaniowej, stanowią dowolną modyfikację przepisów odrębnych. Dla terenów o symbolach 10U do 13U, położonych w strefie 50 m od cmentarza należało zaś określić dopuszczalne i zakazane kategorie usług. W planie miejscowym nie zdefiniowano też pojęcia "usługi różne". Niezrozumiały jest też wymóg § 9 uchwały, związany z wątpliwościami co do przydatności terenów pod zabudowę i sugerujący sporządzenie dokumentacji geologiczno-inżynierskich. Ustalenia dla terenów 1US do 7US, wymagają uzupełnienia o określenia w zakresie dróg dojazdowych oraz doprowadzenia infrastruktury technicznej, wskaźników dotyczących wyznaczenia miejsc parkingowych oraz linii zabudowy. Ustalenia ogólne dotyczące przekształceń i rozwoju systemu infrastruktury technicznej nie spełniają bowiem wymogów rozp. MI z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu m.p.z.p. Ustalenia § 16 planu, są zaś wzajemnie sprzeczne, gdyż z uwagi na zakaz nowej zabudowy, rozbudowy i nadbudowy istniejącej zabudowy, nie ma potrzeby ustalania parametrów. Z kolei dla terenów o symbolu US, trudne jest odszukanie w tekście planu ustaleń szczegółowych.
Na powyższe wezwanie Rada Miejska w J. nie udzieliła odpowiedzi, stąd też w dniu [...] r. J. W., J. G., M. S., B. G.-K. i I. W. wnieśli skargi na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem skarżących, uchwała w przedmiocie planu miejscowego narusza art. 28 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez sprzeczność z ustaleniami studium, a także art. 1 ust. 2 pkt 9 tej ustawy z uwagi na nieuwzględnienie interesu publicznego mieszkańców dzielnicy [...] i wreszcie, art. 15 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy – poprzez nieprawidłowe określenie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linii zabudowy, gabarytów obiektów i wskaźników intensywności zabudowy. W uzasadnieniu skarg ponowiono argumentację i zarzuty zawarte w piśmie z dnia [...] r., które okazało się bezskuteczne.
W odpowiedzi na skargi Gmina J. domagała się ich odrzucenia z powodu braku uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako że pismo z dnia [...] r., zostało złożone nie przez skarżących, lecz przez Stowarzyszenie Zwykłe "[...]", bądź też oddalenia skarg z braku legitymacji (braku naruszenia interesu prawnego skarżących). Niezależnie od tego, Gmina J. podniosła, że nie doszło do naruszenia zasad sporządzenia studium lub planu miejscowego, ani też istotnego naruszenia trybu ich sporządzenia.
Gdy idzie o zarzut niezgodności planu ze studium z uwagi na wyłączenie postanowień dotyczących projektowanej obwodnicy [...], wyjaśniono że możliwość zmiany przeznaczenia ogólnego wynika z rozdziału XVI Studium. W przypadku terenów rolnych, przeznaczonych na tereny usług sportu i rekreacji, studium dopuszcza zaś korektę granic terenów. Zmiana ta dotyczy też terenu o niewielkiej powierzchni. Nie doszło też do naruszenia zasad techniki planistycznej. Ustalenia z § 4 pkt 6 rozp. MI w sprawie wymaganego zakresu.... znajdują odzwierciedlenie w uchwale (§ 15 ust. 2 pkt 7-12).
Na rysunku planu wkreślono też linie zabudowy, zaś w przypadku ich braku, zapisy planu stanowią o sposobie sytuowania budynków (np. § 15 ust. 2 pkt 18). Co do zarzutu zmniejszenia szerokości ulic, odwołano się do takiej możliwości, przewidzianej w § 7 ust. 2 rozp. MTiGM z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych... Podanie klasy technicznej ulicy jednoznacznie podporządkowuje jej odpowiednie parametry techniczne, włącznie z szerokością jezdni. Uchwała spełnia też wymogi § 4 ust. 1 pkt 9 lit. b rozp. MI. Dla układu komunikacyjnego [...] układem zewnętrznym są ul. [...] i ul. [...], które zostały włączone w układ obsługi komunikacyjnej dzielnicy. Na kilku skrzyżowaniach istniejących nie wrysowano narożnych ścięć, co wynika z uwzględnienia obecnego stanu dróg i istniejącego zagospodarowania (np. budynki).
Ograniczenie zjazdów dotyczy zaś wyłącznie dróg zbiorczych i jest zgodne z § 9 ust. 1 pkt 5 rozp. MTiGM. W świetle definicji zjazdu, zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, nie ma też potrzeby wyznaczania nowych dróg publicznych (KDD), zapewniających dostępność nieruchomości położonych w drugiej lub dalszych liniach od dróg zbiorczych. W świetle § 43 ust. 2 rozp. MTiGM, dopuszczalne jest zaś niewyodrębnienie chodników w części dróg o symbolu KDD. Ustalenia § 33 ust. 1 pkt 5 ustawy, dopuszczają budowę ciągu pieszo-rowerowego, a nie – pieszo-jezdnego, a przy tym żaden przepis nie zakazuje realizacji ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż ulic klasy zbiorczej (Z). Ustalenia planu nie zakazują i nie uniemożliwiają realizacji ścieżek rowerowych.
Wbrew zarzutom skarżących, kompleks terenów 1US, 2US, 4US-8US, ma też zapewnioną bezpośrednią dostępność z dróg publicznych, oznaczonych symbolami 3KDL, 6KDL, 53KDD, 55KDD i 64KDD. Teren 3US ma dostępność z dróg o symbolach 20KDD i 21KDD. Nie ma też potrzeby zapewnienia dostępności tego terenu z nowo realizowanej ul. [...] (2KDZ). W świetle art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w planie miejscowym nie ma obowiązku zapewnienia bezpośredniej dostępności z dróg publicznych dla wszystkich nieruchomości. Z kolei ustawa o planowaniu nie przewiduje obowiązku, czy konieczności ustalenia lokalizacji przyłączy do poszczególnych obiektów. Zapisy § 24 ust. 4 pkt 3 i 4 uchwały, umożliwiają zaś realizację dróg i infrastruktury technicznej zapewniających obsługę wszystkich terenów US. Brak sztywnych ustaleń w tym zakresie wynika zaś ze złożonych warunków hydrogeologicznych. Dla części terenów US nie wyznaczono też wskaźnika miejsc parkingowych, uwzględniając fakt, że wymagania w tym zakresie wynikają z przepisów odrębnych.
Skrzyżowania dróg z linią kolejową (Katowice – Kraków E30), są zaś zlokalizowane poza granicę opracowania planu miejscowego oraz na terenach zaliczonych do kolejowych terenów zamkniętych na mocy decyzji nr 45 Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2009 r. Wobec tego plan miejscowy nie może zawierać ustaleń dotyczących tych skrzyżowań zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o planowaniu, co jednak nie oznacza niemożności realizacji jakiejkolwiek inwestycji na tych terenach. Do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy jest jednak wojewoda. Wyjaśniono też, że realizacja nowego wiaduktu kolejowego wymagać będzie przebudowy skrzyżowań, zaś pod nowe skrzyżowanie przeznaczono teren 1KDS. Gdy zaś idzie o zarzuty co do braku linii zabudowy, wyjaśniono że ustalenie wymaganej odległości jest bezproblemowe dla dróg istniejących, natomiast w przypadku dróg projektowanych, należy powiązać klasę drogi z szerokością pasa ruchu dla danej klasy, uwzględniając jej usytuowanie w oparciu o dane zawarte w rozp. MTiGM.
W związku z treścią odpowiedzi na skargi, skarżący w kolejnym piśmie z dnia [...] r. podnieśli, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r. zostało wystosowane przez stowarzyszenie, ale także przez wszystkich skarżących oraz innych mieszkańców dzielnicy [...]. Skarżący są też właścicielami nieruchomości na terenie objętym zaskarżoną uchwałą.
J. G. jest właścicielem zabudowanej działki nr "1" obręb 18c, która w całości przeznaczona jest pod nowy ślad ul. [...].
J. W. jest właścicielem działki nr "2" obręb 17c, która zostanie rozdzielona na dwie części, z której jedna pozbawiona będzie dostępu.
M. S. jest właścicielem działek nr "3" i "4" obręb c, przeznaczonych częściowo od strony południowej pod wiadukt.
B. G.-K. jest właścicielką działki nr "5" obręb 18c, która w większości od strony północnej przeznaczona jest pod odcinek ul. [...].
I, W, jest właścicielką zabudowanych działek nr "6" i "7" obręb 18c, przeznaczonych częściowo pod wiadukt.
Zatem nowy ślad ul. [...] ma przebiegać przez tereny prywatne, w tym skarżących, w większości zabudowane, co spowoduje wyburzenie niektórych domów i wywłaszczenie ich nieruchomości.
Skarżący podtrzymali też pozostałe zarzuty naruszenia prawa.
Z kolei Gmina J. w kolejnym piśmie z dnia [...] r. podniosła, że zarzuty skarżących nie dotyczyły nowej drogi (ul. [...]) oraz wiaduktu kolejowego, aczkolwiek ich działki położone są na tych terenach, przy czym ślad tej drogi jest zgodny z zapisami studium, zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] r. i nie był zmieniany podczas kolejnych zmian studium. Zdaniem Gminy, skarżący dokonali też błędnej oceny zagadnień komunikacyjnych w dzielnicy [...], która nie jest dzielnicą przelotową, lecz docelową. Obecny plan posiada zaś wkreślone na rysunku linie zabudowy w tych przypadkach, w których zachodziła konieczność innego ustalenia niż w ustawie o drogach publicznych.
Plan posługuje się też klasami dróg (dojazdowa, lokalna, zbiorcza itd.), gdyż nie jest jego rolą klasyfikowanie dróg na gminne, powiatowe i wojewódzkie, o czym decydują inne przepisy i odrębne uchwały. Brak zaś podstaw prawnych do ustalenia w planie szerokości jezdni. W konsekwencji, plan miejscowy nie może regulować wszystkich kwestii, które odbierane są przez mieszkańców jako uciążliwe.
W toku rozprawy sądowej skarżący oświadczyli, że ich nieruchomości położone są na terenach o symbolach 2KDZ, 3KDZ (projektowana ul. [...]), 52MN, 53MN, 25MN i 26MN.
Pełnomocnik Gminy podał, że nowy ślad ul. [...] oznaczony jest symbolami 2KDZ i 3KDZ, które to jednostki są rozdzielone terenami kolejowymi. Obecnie istniejąca ul. [...] oznaczona jest na planie symbolami 8KDD i 2KDL. W ocenie Gminy, przebieg projektowanego odcinka ul. [...] jest optymalny, a Gmina nie ma własnych terenów, które mogłaby przeznaczyć na drogę, mającą kluczowe znaczenie dla obsługi ruchu komunikacyjnego dzielnicy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie mogły odnieść skutku.
W pierwszym rzędzie wyjaśnić jednak przyjdzie, że brak podstaw do odrzucenia skarg z uwagi na niewyczerpanie wymogu uprzedniego wezwania Rady Miejskiej
w J. do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (art. 101 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym). Jak zasadnie podnieśli skarżący, wymóg ten został dochowany z uwagi na fakt, że pismo z daty 26 lipca 2010 r. co prawda zostało opatrzone pieczęcią Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" w J., lecz z jego treści wynikało jednoznacznie, że pochodzi także od podpisanych niżej mieszkańców, w tym wszystkich skarżących. Na wezwanie to, doręczone organowi gminy w dniu [...] r., nie udzielono odpowiedzi, zaś skargi zostały wniesione w dniu [...] r., a zatem z zachowaniem 60-dniowego terminu z art., 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wbrew twierdzeniom Gminy, skarżący są też podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia uchwały w przedmiocie planu miejscowego, bowiem są właścicielami nieruchomości, położonymi na terenie, objętym zaskarżoną uchwałą, wymienionymi w piśmie z dnia [...] r. Przymiot właścicieli tychże działek nie jest negowany. Co więcej, skarżący oprócz I. W., wnieśli uwagi do projektu planu miejscowego, które nie zostały uwzględnione (vide: § 24 załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały – str. 880-882 akt adm.). Treść wniesionych uwag wyraża sprzeciw przeciwko planowanej budowie m. in. drogi zbiorczej 2KDZ i 3KDZ, a więc przebiegowi nowego odcinka ul. [...] wraz z wiaduktem nad torami PKP. Przyjęte zaskarżoną uchwałą ustalenia dotyczą zatem terenu, do którego skarżącym przysługuje prawnorzeczowy tytuł prawny. Stąd też narusza interes prawny skarżących, co stwarza po ich stronie legitymację do kwestionowania aktu prawa miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zdaniem składu orzekającego nie oznacza to jednak uprawnienia skarżących do negowania uchwały w takim zakresie, jakim dotyczy innych terenów do których skarżącym nie przysługuje tytuł prawny. Zapisy planu miejscowego co do takich terenów nie mogą wszak naruszać interesu prawnego skarżących.
Zdaniem skarżących, kwestionowana uchwała narusza zasady sporządzania planu miejscowego. W planie miejscowym nie określono bowiem szerokości dróg 2KDZ i 3KDZ w liniach rozgraniczających. Postanowienia § 33 ust. 1 pkt 3 uchwały, dotyczą bowiem terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami od 1KDZ do 4KDZ, przeznaczonych na drogi publiczne o funkcji ulic zbiorczych wraz z urządzeniami infrastruktury technicznej, ustalając szerokość wszystkich terenów w liniach rozgraniczających od 10,0 m do 35,0 m wg rysunku planu.
W świetle § 3 pkt 3 rozp. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), przez linie rozgraniczające drogę rozumie się granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone m. in. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W liniach rozgraniczających drogi na terenie zabudowy (ulicy) mogą znajdować się również urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcją drogi.
Szerokość drogi w liniach rozgraniczających może być różna w terenie zabudowy i poza terenem zabudowy i może być w wyjątkowych wypadkach zmniejszona (§ 7 i 8 cyt. rozp.). Regulacja ta oznacza, że szerokość drogi w liniach rozgraniczających może być określona przedziałem "od" – "do", bowiem w przypadku różnej szerokości nie jest możliwe jednoznaczne powiązanie tekstu planu z rysunkiem. Rysunek planu jest załącznikiem graficznym do uchwały (art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Rysunek planu obowiązuje zatem w takim zakresie, w jakim tekst planu odsyła do ustaleń planu wyrażonych graficznie na rysunku (vide: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. z. Niewiadomskiego, Wyd. 2, C.H. Beck, W-wa 2005, str. 151).
Zapis § 33 ust. 1 pkt 3 uchwały, nawiązuje do rysunku planu. Nawiązanie to jest wystarczające, gdyż podana szerokość dróg dotyczy wszystkich terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami od 1KDZ do 4KDZ.
Nie jest zaś możliwe określenie w tekście planu miejscowego precyzyjnej szerokości drogi w liniach rozgraniczających w sytuacji, gdy dane te mogą być różne dla poszczególnych odcinków. Stąd też wskazanie tej szerokości w planie miejscowym dla dróg KDZ przedziałem od 15 m do 35 m (§ 33 ust. 1 pkt 3 uchwały), nie może być kwalifikowane jako uchybienie wymogom określenia w planie miejscowym zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji (art. 15 ust. 2 pkt 10 powołanej ustawy).
Wbrew twierdzeniom skarżących, brak też podstawy prawnej do określenia w planie miejscowym szerokości samej jezdni. Szerokość jezdni i jej usytuowanie oraz rozmieszczenie innych elementów, precyzuje się dopiero na etapie opracowania projektu budowlanego. Zasadnie podniosła też Gmina, że na użytek planu miejscowego dokonuje się klasyfikacji dróg przez podanie jej klasy technicznej. Nie jest możliwe posłużenie się kategoriami dróg w zależności od właściciela terenu, gdyż do tego rodzaju zaliczenia drogi wymagana jest uchwała właściwej jednostki samorządu terytorialnego, podejmowana w trybie ustawy o drogach publicznych, a nie – ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem sądu administracyjnego, na tym etapie przedwczesne i nieuzasadnione są też dalsze zarzuty skarżących co do nieuwzględnienia wymogu stosowania narożnych ścięć linii rozgraniczających przy skrzyżowaniach ulic (art. 7 ust. 4 rozp. MTiGM z dnia 2 marca 1999 r.) oraz brak wyodrębnienia chodników dla dróg o symbolu KDD. Zarzuty te nie dotyczą terenów, do których skarżącym przysługuje tytuł prawny. Podanie możliwości realizacji ścieżek rowerowych oraz ciągów pieszo-rowerowych (§ 33 ust. 1 pkt 5 i 6 uchwały), czy też brak postanowień co do budowy wydzielonych ciągów rowerowych do ośrodków rekreacyjno-wypoczynkowych, nie dotyczy interesu prawnego bądź uprawnienia skarżących i nie podpada pod ustawowe przesłanki zasad sporządzania planu miejscowego.
Jak wynika z wyjaśnień, złożonych w toku rozprawy sądowej, skarżącym nie przysługuje tytuł prawny, do terenów o symbolach 1US do 7US, stąd też z braku naruszenia interesu prawnego postanowieniami uchwały co do tych terenów, nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu w ramach niniejszego postępowania zarzuty dotyczące sprzeczności przeznaczenia części tych terenów z ustaleniami studium, braku ustaleń dotyczących dróg dojazdowych, doprowadzenia infrastruktury technicznej i określenia liczby miejsc parkingowych oraz niewyznaczenia linii
zabudowy. Natomiast w przypadku terenów o symbolach 25MN, 26MN, 52MN i 53MN, na których położone są częściowo działki skarżących, rozdzielone drogami o symbolach 2KDZ i 3 KDZ (jako nowy ślad ul. [...]), na rysunku planu wyznaczono linie zabudowy od strony terenu zamkniętego. Nie wrysowano natomiast linii zabudowy od strony tychże dróg i dróg o symbolach 8KDD i 2KDZ (jako obecnie istniejący odcinek ul. [...]). Zdaniem składu orzekającego, taki zabieg nie stanowi o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy. Dla wszystkich terenów o symbolach 1MN do 111MN obowiązuje bowiem zapis § 15 ust. 2 pkt 18 uchwały, stanowiący że w przypadku graficznego wyznaczenia na rysunku planu linii zabudowy obowiązują minimalne odległości sytuowania obiektów budowlanych od zewnętrznych krawędzi jezdni.
Oznacza to, że organ gminy zrezygnował z odmiennego uregulowania linii zabudowy rozumianej jako nieprzekraczalne usytuowanie obiektu od strony drogi publicznej. Taki zabieg należy uznać za dopuszczalny w przypadku terenu już zabudowanego i w przypadku dróg istniejących, dla których ustalenie krawędzi jezdni jest możliwe w oparciu o sporządzone dokumenty geodezyjno-kartograficzne. Tymczasem taki stan rzeczy dotyczy działek skarżących, które już są zabudowane i przylegają do dróg istniejących, przewidzianych do zachowania jako tereny 8KDD i 2KDL (istniejący odcinek ul. [...]). Nowy ślad ul. [...] (tereny o symbolu 2KDZ i 3KDZ) zajmuje zaś częściowo działki skarżących, rozdzielając je na części, co spowoduje konieczność wyburzenia niektórych budynków. Brak naniesienia linii zabudowy od strony terenów o symbolu 2KDZ i 3KDZ, nie ma zatem żadnego znaczenia dla możliwości realizacji nowej zabudowy działek tych skarżących, których budynki są usytuowane w liniach rozgraniczających nowego śladu ul. [...]. Rezygnacja z wyznaczenia linii zabudowy oznacza bowiem, że działki w tej części, w której usytuowane są na terenach MN podlegają zabudowie przy zachowaniu odległości od granicy nieruchomości zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, zaś w pozostałej części zostały wyłączone z możliwości realizacji nowej zabudowy jako przeznaczone pod drogi. Wymóg określenia linii zabudowy (art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy), nie może być rozumiany jako bezwzględny dla sytuowania obiektów od strony wszystkich dróg publicznych.
Wbrew twierdzeniom skarżących, nie doprowadzi to do deformacji już ukształtowanej linii zabudowy. Określenie linii zabudowy nie oznacza bowiem nakazu sytuowania obiektów wzdłuż tej linii, lecz jedynie uniemożliwia jej przekroczenie przy zabudowie. Nie wszystkie działki muszą mieć też zapewniony bezpośredni dostęp do drogi publicznej, a więc przylegać do takiej drogi. W tym względzie zasadnie powołała się Gmina w odpowiedzi na skargi na regulację art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych oraz definicję z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wreszcie, wskazać też przyjdzie na zapis art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiący o dostępie do drogi publicznej także przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej, co nie następuje w planie miejscowym.
Wreszcie, godzi się podnieść, że przebieg dróg 2KDZ i 3KDZ, jest zgodny z zapisami studium, przywołanego w zaskarżonej uchwale, czego skarżący nie kwestionują, zarzucając jedynie rezygnację z realizacji tzw. południowej obwodnicy [...], przewidzianej w studium, co pozostaje poza zakresem niniejszej uchwały. Z mocy art. 1 ust. 1 pkt 9 i art. 3 ust. 1 ustawy, gmina władna jest do ustalenia przeznaczenia terenu na cele publiczne. Skoro na przedmiotowym terenie Gmina J. nie dysponuje własnymi gruntami, brak było możliwości wyznaczenia przebiegu nowych dróg poza terenami osób fizycznych. Niewątpliwie zajęcie części nieruchomości skarżących pod drogi o symbolach 2KDZ i 3KDZ, narusza ich interes prawny, bowiem godzi w prawo własności. Jednak działanie takie znajduje umocowanie w ustawie w ramach tzw. władztwa planistycznego gminy. Stąd też sprzeciw skarżących nie mógł odnieść skutku. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, brak zaś było podstawy prawnej do określenia w planie miejscowym przeznaczenia terenów kolejowych jako terenów zamkniętych. Stąd też zaskarżona uchwała prawidłowo określa jedynie granice tych terenów. Dla terenów kolejowych nie ustanawia się stref ochronnych, a przy tym w planie miejscowym od ich strony wykreślono linię zabudowy.
Godzi się też podnieść, że organy gminy rozpatrzyły uwagi skarżących do projektu planu, zaś stanowisko o ich nieuwzględnieniu zostało umotywowane (vide: § 24
załącznika nr 3 do uchwały w przedmiocie planu miejscowego). Rada Miejska wyjaśniła, że likwidacja istniejącego przejazdu kolejowego w ciągu ul. [...] wynika z planowanej modernizacji linii kolejowej E30 i dostosowania jej parametrów do europejskich sieci "E", zaś pełna likwidacja nowego przekroczenia linii kolejowej w tym rejonie nie jest możliwa ze względów bezpieczeństwa. Konieczne jest bowiem zapewnienie, co najmniej dwóch drogowych bezkolizyjnych przekroczeń linii E30 celem dojazdu do pogotowia, straży pożarnej i komunikacji, w tym publicznej (str. 882 akt planistycznych).
Z tych wszystkich względów skargi nie mogły odnieść skutku. Zaskarżona uchwała w takiej części, w jakiej dotyczy terenów, do których skarżącym przysługuje tytuł prawny, nie narusza bowiem zasad sporządzania planu miejscowego, ani też sąd administracyjny nie stwierdził w tym zakresie istotnego naruszenia procedury planistycznej. Tymczasem z mocy art. 28 ust. 1 ustawy, dopiero tego rodzaju naruszenie prawa skutkuje nieważnością uchwały w przedmiocie planu miejscowego – w całości lub w części. Skoro legitymacja do kwestionowania aktu prawa miejscowego wynika jedynie z faktu wykazania naruszenia własnego (indywidualnego) interesu prawnego lub uprawnienia, skarżący nie są uprawnieni do kwestionowania tych zapisów planu miejscowego, które dotyczą terenów, stanowiących własność innych osób. W tym zakresie uchwała nie mogła być przedmiotem kontroli sądowej. Dotyczy to w szczególności całości układu komunikacyjnego dzielnicy [...]. Stąd też skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło