II SA/Gl 1196/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robot budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia (...) r. nr (...), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewody (...) kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 22 września 2009 r. J. B.-S. oraz S. S. dokonali zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z niskoobciążonym osadem czynnym firmy [A] z odprowadzeniem do studni chłonnej na działce nr [...] w B. Pismo wpłynęło do organu w dniu 12 października 2009 r. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) wniósł sprzeciw wobec powyższego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że planowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miejską w B. (Uchwała nr [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług obejmującego teren położony w K. w rejonie ulic [...],[...] i [...], opublikowana w Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] r.). Przedmiotowa działka zlokalizowana jest w jednostce urbanistycznej "MNe 14" gdzie w zakresie odprowadzenia ścieków sanitarnych dopuszczono "do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej możliwość odprowadzenia ścieków sanitarnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych i następnie ich wywóz do oczyszczalni ścieków, pod warunkiem bezwzględnego podłączenia do kanalizacji sanitarnej po jej wybudowaniu". W konsekwencji obowiązujący miejscowy plan, zdaniem organu, nie dopuszcza budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wnieśli inwestorzy wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazali, iż wedle ich wiedzy do roku 2012 nie planuje się wykonania kanalizacji zbiorowej na przedmiotowym terenie. Nadto budowa budynku rozpoczęła się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenia na budowę wydanych w latach [...] i [...], a więc przed uchwalonym w późniejszym czasie planem miejscowym. Podnieśli też, że stosownie do ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach każda gmina obowiązana jest do zagwarantowania mediów dla mieszkańców, zaś mieszkańcy w zakresie odprowadzania ścieków winni wyposażyć posesje w zbiorniki bezodpływowe lub przyłącza kanalizacji sanitarnej. Strony otrzymały w tej mierze pozytywną opinię Wydziału Ochrony Środowiska UM w B. Inwestorzy wyrazili także przekonanie, że niezrozumiałym jest fakt, iż w dobie działań proekologicznych zmusza się mieszkańców do stosowania rozwiązań, które z ekologią mają niewiele wspólnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie stwierdził niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem działka nr [...] znajduje się w terenie oznaczonym w planie symbolem Mne-14 - Tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej z wyłączeniem zabudowy szeregowej. Dla jednostki strukturalnej oznaczonej jako Mne-14 ustalenie § 7 pkt. 5c tekstu ww. planu nakazuje odprowadzanie ścieków sanitarnych zgodnie z ustaleniami zawartymi w § 9 pkt. 2 planu: a) odprowadzenie ścieków sanitarnych do kanalizacji sanitarnej, zgodnie z warunkami sieci oraz z uwzględnieniem § 7 punkt 5 uchwały, z zastrzeżeniem podpunktu b, b) do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej możliwość odprowadzania ścieków sanitarnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych i następnie ich wywóz do oczyszczalni ścieków, pod warunkiem bezwzględnego podłączenia do kanalizacji sanitarnej po jej wybudowaniu ", c) dopuszczenie budowy pompowni sieciowych, d) dopuszczenie przebudowy sieci kanalizacyjnych na podstawie warunków ustalonych przez dysponenta sieci. Z powyższych ustaleń, zdaniem organu odwoławczego, jednoznacznie wynika brak możliwości wybudowania wnioskowanej przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] w B. Planowane zamierzenie na działce nr [...] w B. jest więc sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego i tym samym wyczerpuje merytoryczną przesłankę sprzeciwu wobec zamiaru budowy z art. 30 ust. 6 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ podkreślił także, że wydane pozwolenie na budowę nie przewidywało budowy oczyszczalni, a jedynie odprowadzanie ścieków do szczelnego zbiornika. Pismem z dnia 30 grudnia 2009 r. S. S. wniósł dwie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W pierwszej, wniesionej za pośrednictwem Wojewody [...], domagał się on uchylenia ww. decyzji z dnia [...] r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. wnosząca sprzeciw do dokonanego przez niego zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, a także uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem bowiem skarżącego obie decyzje naruszają prawo W drugiej skardze S. S. domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług obejmującego teren położony w K. w rejonie ulic [...],[...] i [...], w zakresie regulującym sposób odprowadzania ścieków do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę odnoszącą się do decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując tezy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2010 roku wniesione skargi zostały rozdzielone. Natomiast postanowieniem z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 71/10, tut. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na plan miejscowy. Wyrokiem z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 209/10 tut. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego przez S. S. § 9 pkt 2 lit. b uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 18 września 2010 r. W konsekwencji postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia decyzję te poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie trybu zgłoszeniowego, budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Bezspornym jest zatem, iż projektowane przez skarżącego przedsięwzięcie co do zasady nie wymagało pozwolenia na budowę lecz jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, przedmiotem dokonanego przez inwestora zgłoszenia była bowiem przydomowa oczyszczalnia ścieków z niskoobciążonym osadem czynnym. Podkreślenia wymaga jednak, iż zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poprzez dokonanie zgłoszenia co do zamierzeń wymienionych w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma charakteru bezwzględnego. W postępowaniu zgłoszeniowym organ administracji architektoniczno-budowlanej dokonuje bowiem analizy zgłoszenia i dołączonych do niego dokumentów, a następnie, w zależności od wyników tej analizy bądź przyjmuje je milcząco, uznając, że zgłoszenie wraz z załączonymi dokumentami odpowiada prawu, bądź też nakłada obowiązek uzupełnienia zgłoszenia względnie wnosi sprzeciw. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 6 ustawy właściwy organ obligatoryjnie wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy bądź gdy zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, organ ten doszedł do wniosku, że zamierzona inwestycja sprzeczna jest z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...] r. Analogiczna argumentacja zawarta jest w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej utrzymującej decyzję Prezydenta Miasta B. w mocy. Także i w tej decyzji jako jedyną przesłankę uzasadniającą sprzeciw wobec zgłoszonego przez małżonków S. zamierzenia budowlanego wskazano sprzeczność projektowanej inwestycji z ustaleniami planu. Jak bowiem stwierdziły oba orzekające w sprawie organy działka, na której zlokalizowana miałaby zostać oczyszczalnia znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem Mne-14 - Tereny zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej z wyłączeniem zabudowy szeregowej. Dla jednostki strukturalnej oznaczonej jako Mne-14 ustalenie zaś § 7 pkt. 5c tekstu ww. planu nakazuje odprowadzanie ścieków sanitarnych zgodnie z ustaleniami zawartymi w § 9 pkt. 2 planu. To z kolei postanowienie przewiduje docelowo odprowadzenie ścieków sanitarnych do kanalizacji sanitarnej. Stosownie jednak do lit. b tegoż punktu do czasu rozbudowy sieci kanalizacyjnej istnieje możliwość odprowadzania ścieków sanitarnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych i następnie ich wywóz do oczyszczalni ścieków, pod warunkiem bezwzględnego podłączenia do kanalizacji sanitarnej po jej wybudowaniu. Z ustalenia tego organy wywiodły wniosek, że skoro dopuszczalne jest do czasu rozbudowy sieci jedynie odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników bezodpływowych to tym samym wyłączona jest możliwość budowy przydomowych oczyszczalni. Oceny, iż planowana inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami planu z uwagi na wyrażony w nim, poprzez nakaz korzystania wyłącznie ze zbiorników bezodpływowych, zakaz lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków nie można jednak podzielić. W wyniku rozpoznania drugiej wniesionej przez S. S. skargi wyrokiem z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 209/10 tut. Sąd stwierdził bowiem nieważność § 9 pkt 2 lit. b uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług w K., w rejonie ulic [...],[...] i [...]. Wyrok, o którym mowa, uzyskał przymiot prawomocności w dniu 18 wrześnie 2010 r. Wyeliminowaniu z obrotu prawnego uległ zatem właśnie ten fragment uchwały, którego interpretacja stanowiła uzasadnienie wniesionego przez organ sprzeciwu wobec projektowanego przez inwestorów przedsięwzięcia. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że stwierdzenie nieważności uchwały bądź jej części, w odróżnieniu od uchylenia aktu, wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę bądź jej część wobec której stwierdzono nieważność należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Tym samym, w wyniku stwierdzenia nieważności tego ustalenia planu miejscowego, z którego organy wywiodły zakaz lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków uznać należy, iż nie tylko obecnie zakaz taki w uchwale nie figuruje, ale nie istniał on też w dacie podjęcia w przedmiotowej sprawie podlegających obecnie kontroli rozstrzygnięć. Brak zatem przesłanki materialnoprawnej wskazanej w uzasadnieniach podjętych przez organy rozstrzygnięć jako podstawa wniesienia sprzeciwu wobec projektowanej przez inwestorów budowy przydomowej oczyszczalni. W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, wobec nieadekwatności uzasadnienia wniesionego sprzeciwu w stosunku do ukształtowanego wyrokiem Sądu z dnia 29 lipca 2010 r. stanu prawnego decyzję organu I instancji uznać należy za naruszającą przepisy prawa materialnego, a to art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskutek zaś utrzymania decyzji tej w mocy analogicznym naruszeniem prawa, a także dodatkowo naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a., dotknięta jest również stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzja drugoinstancyjna Wojewody [...]. Sąd wskazuje nadto, że wobec upływu materialnoprawnego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada już kompetencji do dalszego prowadzenia postępowania zainicjowanego dokonaniem przez inwestora zgłoszenia robót budowlanych. W konsekwencji postępowanie to zakresie zakończonym wniesieniem sprzeciwu winien umorzyć jako bezprzedmiotowe. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 500,00 zł orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.,