II SA/Gl 1202/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-04-12
Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca strefę płatnego parkowania na drogach publicznych, w tym na odcinku przyległym do nieruchomości, w której skarżący prowadzą działalność gospodarczą, narusza ich interes prawny lub uprawnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako współwłaściciele nieruchomości przyległej do terenu objętego strefą płatnego parkowania i prowadzący w lokalu na tej nieruchomości działalność gospodarczą, posiadają legitymację do wniesienia skargi, ponieważ uchwała narusza ich interes prawny poprzez ograniczenie sposobu wykonywania prawa własności i swobody działalności gospodarczej. Niemniej jednak, sąd stwierdził, że sama uchwała jest zgodna z prawem, ponieważ została podjęta na podstawie art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych, a przesłanki uzasadniające jej wprowadzenie (potrzeba organizacji ruchu, zwiększenie rotacji pojazdów) zostały spełnione, mimo braku komunikacji zbiorowej.Stan faktyczny
Skarżący W. K. i M. K. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta C. wprowadzającą strefę płatnego parkowania na określonym obszarze, argumentując, że narusza ona ich interes prawny jako właścicieli lokalu handlowego, utrudniając dojazd klientom i pracownikom. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do WSA. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji skarżących lub o jej oddalenie. Sąd uznał legitymację skarżących, ale oddalił skargę, uznając uchwałę za legalną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. K. i M. K. na uchwałę Rady Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, stawek opłat oraz sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów oddala skargę.
Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta C. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) oraz art. 13b i art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), wprowadziła zmiany uchwały z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie miasta C..
Pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do organu w dniu 24 sierpnia, skarżący wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na objęciu powyższą uchwałą obszaru [...] (Rejon [...]). Zarzucili, iż obszar ten nie odpowiada wymogom art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych bowiem nie funkcjonuje tam komunikacja zbiorowa i nie ma nadmiernej kumulacji ruchu. Ponadto, wytyczony obszar częściowo zajmuje nieruchomości prywatne i grunty "A". Dla wykazania naruszenia interesu prawnego skarżący powołali się na przymiot współwłasności odrębnego lokalu handlowego, położonego w budynku handlowym przy ul. [...], w którym prowadzą działalność gospodarczą, zaś dojazd do niego możliwy jest wyłącznie od strony [...]. Zatem uchwała ogranicza możliwość dojazdu do lokalu przez pracowników i klientów, zmniejszając wartość prawa własności.
W odpowiedzi Zastępca Prezydenta Miasta C. pismem z dnia [...] r. doręczonym w dniu [...]r. poinformował o braku podstaw do wyznaczenia w obszarze [...] jako drogi publicznej bezpłatnych miejsc postojowych w sytuacji, gdy sąsiednie ulice objęte są opłatami, a napełnienie miejsc postojowych przy tych ulicach uzasadnia wprowadzenie stosownych opłat w celu osiągnięcia rotacji pojazdów. Wyjaśnił, że opłaty parkingowe na tym obszarze obowiązują od [...] r. Jednakże w celu uniknięcia sytuacji zajęcia przy parkowaniu częściowo terenu "A", organ zapowiedział wyznaczenie miejsc postojowych poprzez namalowanie linii wyznaczających stanowiska postojowe, usytuowane równolegle do osi ulicy [...].
W tym stanie rzeczy skarżący powołując się na bezskuteczność wezwania, pismem nadanym za pośrednictwem poczty, w dniu 4 listopada 2016 r. wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się zmiany powyższej uchwały poprzez usunięcie obszaru [...], a w szczególności ul. [...] na całej długości "B"" ze strefy płatnego parkowania. W uzasadnieniu skarżący ponowili argumentację i zarzuty, zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, domagając się przeprowadzenia dowodu z ich wyjaśnień na okoliczności związane z dotychczasowym parkowaniem na przedmiotowym obszarze.
Odpowiadając na skargę Prezydent Miasta C. wniósł o jej odrzucenie z braku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżących, związanych z własnością lokalu, ani prowadzoną działalnością gospodarczą ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Odnosząc się do zarzutów skarżących, organ powielił dotychczasowe stanowisko, zawarte w odpowiedzi na wezwanie. Nadto, wniósł o przeprowadzenie dowodu z projektu organizacji ruchu drogowego i dołączonych zdjęć oraz załączników mapowych do poprzednich uchwał nr [...]i nr [...] dla wykazania, że ul. [...] była objęta strefą płatnego parkowania we wcześniejszych okresach.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących sprecyzował skargę jako dotyczącą wyłącznie strefy wschodniej w stronę ul. [...] i fragmentu ul. [...], tj. wzdłuż granicy nieruchomości, której są oni właścicielami (na długości "B"").
Dla wykazania interesu prawnego skarżących pełnomocnik przedłożył akt notarialny nabycia nieruchomości oraz mapę sytuacyjno-wysokościową, obrazującą jej położenie i pismo Straży Miejskiej jako pouczenie dla skarżącego.
Nadto, zarzucił że ruch pojazdów w tym obszarze ma charakter lokalny, zaś w zaskarżonej uchwale nie określono precyzyjnie strefy parkowania.
Skarżący podniósł, że uchwała nigdy nie była uzgadniana z samorządem dzielnicy i jego zdaniem stanowi pewną formę szykanowania. W praktyce nie jest zaś możliwe respektowanie postanowień uchwały przy tak wyznaczonych liniach parkowania.
Pełnomocnik Prezydenta Miasta podtrzymała stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wyżej powołanej, uprawnionym do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego, którym jest zaskarżona uchwała, jest wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tym aktem.
Zdaniem sądu administracyjnego, mając na uwadze fakt, że skarżący wykazali, iż są współwłaścicielami nieruchomości, przyległej bezpośrednio do terenu, objętego kwestionowaną strefą płatnego parkowania, zaś w położonym na tej nieruchomości lokalu, stanowiącym przedmiot ich odrębnej własności, prowadzą działalność gospodarczą, zaskarżona uchwała w zakresie sprecyzowanym w toku rozprawy sądowej, narusza ich interes prawny. Jej postanowienia kształtują bowiem sposób wykonywania prawa własności i wpływają na zakres swobody działalności gospodarczej. Tymczasem wartości te podlegają ochronie na gruncie art. 22 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 Kodeksu cywilnego.
Przy odmiennym rozumowaniu do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy w przedmiocie ustanowienia strefy płatnego parkowania legitymowani byliby wyłącznie organ nadzoru i prokurator jako podmioty, które nie są zobligowane do wykazania przesłanek z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zdaniem składu orzekającego, przyjęcie takiego założenia stanowiłoby nadmierny rygoryzm. Brak zatem podstaw do kwestionowania legitymacji skarżących. Nadto, dopełnili oni wymogu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zaś skargę wniesiono w ustawowym 30-dniowym terminie od doręczenia stanowiska odmownego.
Zatem brak było podstaw do odrzucenia skargi. Stąd też podlegała ona merytorycznemu rozpoznaniu w granicach naruszenia interesu prawnego skarżących, a mianowicie w zakresie, dotyczącym ustanowienia strefy płatnego parkowania na ul. [...] i częściowo ul. [...], czyli na długości odcinka przyległego do nieruchomości, stanowiącej współwłasność skarżących.
Jednakże w tym zakresie zaskarżona uchwała nie narusza obiektywnie pojętego porządku prawnego, bowiem podjęta została na podstawie i w granicach prawa. Z mocy art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wyżej powołanej (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440), rada gminy władna jest do wprowadzenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych w sytuacji, gdy jest to uzasadnione potrzebą organizacji ruchu w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Wbrew zarzutom skargi, powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Strefą płatnego parkowania objęto bowiem drogi publiczne – ul. [...] i [...], a nie – teren prywatny, co potwierdzają załączniki nr 1 i 2 do uchwały, wymieniające konkretne ulice z załącznikiem graficznym.
Nadto, załącznik nr 4 stanowi wprost, że opłaty pobiera się za postój pojazdu na drogach publicznych, w dni robocze od poniedziałku do piątku od g. 9:00 do g. 17:00. Wysokość tych opłat określa załącznik nr 3. Uchwała określa też sposób wnoszenia opłat.
Podnoszona przez skarżących kwestia braku komunikacji zbiorowej na przedmiotowych ulicach, nie dyskwalifikuje zaskarżonego w tej części aktu.
Wprowadzenie preferencji dla komunikacji zbiorowej jest jedną z przesłanek objęcia strefą płatnego parkowania. Przesłanki wymienione w art. 13b ust. 2 ustawy, nie muszą występować kumulatywnie. W sytuacji, gdy chodzi o drogi publiczne przyległe do dużego obiektu handlowego, co dokumentuje materiał fotograficzny, dołączony do odpowiedzi na skargę oraz mapa, złożona przez skarżących, zdaniem sądu administracyjnego oczywista jest potrzeba zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych. Nadto, strefą płatnego parkowania objęto wszystkie sąsiednie ulice, co obrazuje załącznik mapowy do uchwały. Stąd też niezrozumiałym zabiegiem byłoby wyłączenie odcinka przyległego do domu handlowego.
Nadto, zgodnie z art. 13b ust. 3 ustawy, ustalenie strefy nie wymaga konsultacji społecznych. Podjęcie uchwały następuje na wniosek organu wykonawczego, zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach.
W niniejszej sprawie chodzi o drogi gminne, dla których organem powołanym do zaopiniowania byłby organ wykonawczy – Prezydent Miasta. Wobec połączenia funkcji, tryb opiniowania nie ma zastosowania.
Wreszcie, chybiony jest zarzut braku precyzyjnego określenia w uchwale strefy płatnego parkowania. W świetle art. 13 b ust. 6 pkt 1 ustawy, wyznaczenie w strefie miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, należy do kompetencji organu właściwego do zarządzania ruchem na drogach. Oznacza to, że w samej uchwale wskazuje się jedynie drogi publiczne, a dopiero w oparciu o akt prawa miejscowego następuje jego wykonanie poprzez wyznaczenie w konkretnym miejscu miejsc parkingowych i ich oznakowanie, co też w niniejszej sprawie nastąpiło wskutek interwencji skarżących. Inną rzeczą jest trafność wyznaczenia tych miejsc jako równoległych do pasa drogowego. Kwestia ta nie ma jednak żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej uchwały.
Zatem nie stwierdzając niezgodności z prawem uchwały w zaskarżonym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło