II SA/Gl 1207/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-03-29

Skład orzekający: Artur Żurawik, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ustanowienia pełnomocnika procesowego, doręczenie pisma stronie ma jedynie charakter informacyjny, a uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia przez pełnomocnika obciąża stronę, uniemożliwiając przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika procesowego, doręczenia pism organu administracji publicznej dokonuje się wyłącznie pełnomocnikowi, a doręczenie stronie ma jedynie charakter informacyjny. Uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia przez pełnomocnika obciąża stronę, co uniemożliwia przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., chyba że strona udowodni brak swojej winy w uchybieniu.
Stan faktyczny
Strona A. Z. złożyła skargę na postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie interpretacji decyzji dotyczącej zmiany nazwiska. Strona twierdziła, że dowiedziała się o postanowieniu z opóźnieniem z powodu awarii komputera, mimo że była reprezentowana przez pełnomocnika. Organ administracji odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że doręczenia powinny być dokonywane wyłącznie pełnomocnikowi, a doręczenie stronie miało charakter informacyjny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie interpretacji decyzji dotyczącej zmiany nazwiska oddala skargę. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Z. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.) dokonał interpretacji decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] r. dot. zmiany nazwiska z Z. na M. Zażalenie na ww. postanowienie datowane na dzień 12 sierpnia 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła A. M. (nazwisko używane przez składającą zażalenie – Z.). We wniosku o przywrócenie terminu strona wskazała, iż postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Z. wpłynęło na jej pocztę e-mailową 5 sierpnia 2016 r., ona zaś zapoznała się z nim 10 sierpnia 2016 r. - po usunięciu awarii komputera. Poinformowała również, że zarówno zażalenie, jak i prośbę o przywrócenie terminu do jego złożenia przesłała do Urzędu Stanu Cywilnego w Z. 12 sierpnia 2016 r. drogą e-mailową. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu m. in. wskazano, że postanowienie organu I instancji doręczono pełnomocnikowi skarżącej na adres kancelarii w dniu 26 lipca 2016 r. Zażalenie nadano w dniu 22 sierpnia 2016 r. za pośrednictwem operatora pocztowego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że strona przez cały tok postępowania administracyjnego w sprawie zmiany nazwiska była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata P. K. W związku z tym organy prowadzące postępowanie bezwzględnie zobowiązane są do doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Oznacza to, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się z dniem doręczenia postanowienia pełnomocnikowi, t.j. 26 lipca 2016 r. Doręczenie postanowienia stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika, ma wymiar wyłącznie informacyjny. Nie ma zatem znaczenia, że awaria komputera uniemożliwiła stronie zapoznanie się z treścią przesłanego 5 sierpnia 2016 r. na jej adres e-mailowy postanowienia Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Z. Wobec powyższego organ uznał, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] A. Z. złożyła skargę do WSA w Gliwicach. W skardze zarzuciła niezbadanie i nieustalenie prawidłowo stanu faktycznego sprawy. O wydaniu postanowienia dowiedziała się dopiero w dniu 5 sierpnia 2016 r. z rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem. Zażalenie wysłała e-mailem w dniu 12 sierpnia 2016 r. a następnie ponowiła je za pośrednictwem Poczty w dniu 22 sierpnia 2016 r. Zdaniem skarżącej, mimo, iż była reprezentowana przez pełnomocnika, powinna wszystkie informacje otrzymywać bezpośrednio od organu, tym bardziej, że aktywnie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym. Zaniedbanie tego obowiązku jest naruszeniem zasad określonych w art. 7, 9, 10 k.p.a. W kolejnym piśmie uzupełniającym skargę z dnia 22 stycznia 2017 r. strona podniosła, że ustanowiony przez nią pełnomocnik był umocowany jedynie w sprawie administracyjnej o zmianę nazwiska, zatem pisma w postępowaniu sądowo-administracyjnym powinny być doręczane jej bezpośrednio. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoją poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, wg art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W świetle art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Należy podkreślić, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (art. 40 §2 k.p.a.). Przepis art. 40 §2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (postanowienie SN z 9 września 1993 r., sygn. III ARN 45/93, OSNCP 1994, Nr 5, poz. 112). Ostatecznie za wybór pełnomocnika odpowiada strona postępowania administracyjnego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 1365/16). Podobnie orzeczono w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 września 2016 r., sygn. I SA/Gl 941/15, gdzie stwierdzono, że brak złożenia środka odwoławczego przez pełnomocnika nie rodzi po stronie mocodawcy uprawnienia do przywrócenia terminu. Ustanowienie pełnomocnika jest wyłącznie decyzją strony, która "przerzuca" niejako na niego niektóre swoje prawa i obowiązki. Tym samym strona musi zdawać sobie sprawę z tego, że zaniechania pełnomocnika odnoszą skutek w stosunku do niej. Przy tym można przyjąć za wyrokiem WSA w Kielcach z dnia z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Ke 610/16, że stwierdzenie uchybienia terminowi na podstawie art. 134 k.p.a. nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, ani nie czyni go bezzasadnym. Z powyższych powodów nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 9, 10, 11, 40 §2, 58 §1 k.p.a., ani też innych przepisów, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło