II SA/Gl 1211/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 maja 2023 r. nr SKO.PS/41.5/431/2023/10244/ w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 17 stycznia 2023 r. wydanej wobec A. W. (skarżący) w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Jako podstawę prawną postanowienia Kolegium wskazało m.in. art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu Kolegium podało, że decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. organ I instancji zmienił wcześniejszą decyzję z dnia 22 grudnia 2021 r. przyznającą pomoc w formie usług opiekuńczych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami [...] realizowanych w miejscu zamieszkania, dla syna K. W., poprzez zmianę procentowej odpłatności za godzinę usługi za okres od lipca 2022 r. do grudnia 2022 r. i jednocześnie odmówił całkowitego zwolnienia z odpłatności za usługi od czerwca 2022 r. Kolegium wskazało ponadto, że decyzja organu I instancji zawierała pouczenie o przysługującym środku odwoławczym, przy czym A. W. sporządził i wniósł odwołanie w dniu 10 lutego 2023 r. za pośrednictwem platformy E-Puap z adresu [...]. Następnie Kolegium podało, że postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia 17 stycznia 2023 r. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 marca 2023 r. Kolegium przybliżyło jednocześnie treść wniosku strony o przywrócenie terminu, w którym strona opisała stan zdrowia i wskazała, że partnerka poinformowała o uchybieniu terminu w dniu 7 kwietnia 2023 r. i w tej dacie ustała przyczyna uchybienia, przy czym strona nie ponosi winy za uchybienie we wniesieniu odwołania. W kontekście wyjaśnień zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium zaakcentowało, że treść wniesionego odwołania nie wskazywała, aby to nie strona je wniosła i podpisała. A. W. sporządził oraz wniósł odwołanie w dniu 10 lutego 2023 r. za pośrednictwem platformy E-Puap. Według Kolegium w tej dacie należało złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem w tej dacie ustały przyczyny uchybienia terminu. Strona nie uprawdopodobniła, że spóźniła się z wniesieniem odwołania bez swojej winy. Sam zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony po upływie terminu od ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienia odwołania tj. od dnia 10 lutego 2023 r. W tej ostatniej dacie złożono odwołanie i wniosła je osoba, która potrafi czytać, pisać i posługuje się podpisem elektronicznym, a w jej imieniu nie działał opiekun ani pełnomocnik. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej w imieniu skarżącego przez fachowego pełnomocnika będącego adwokatem zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i w konsekwencji błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez uznanie, że w dniu 10 lutego 2023 r. ustały przyczyny uchybienia terminu, podczas gdy w tej dacie niezawinione przyczyny dalej trwały, co doprowadziło do błędnego uznania przez organ administracji, że strona spóźniła się ze złożeniem odwołania z własnej winy. W związku z podniesionymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi zaakcentowano, że wbrew założeniu organu odwoławczego odwołanie nie zostało wniesione z pełnym rozeznaniem. Wyjaśniono przy tym, że w domu skarżącego sprawami administracyjnymi, socjalnymi oraz obiegiem korespondencji zajmuje się partnerka skarżącego J. K.. Zajmowała się ona wniesieniem odwołania oraz wniosku o przywrócenie terminu także w niniejszej sprawie. Odebrała ona sporną decyzję organu I instancji, o czym skarżący nie został poinformowany, jak i również nie poinformowano go o upływie terminu do wniesienia odwołania. Dotychczas wywiązywała się ona ze swoich obowiązków bez zarzutów, więc skarżący nie mógł przypuszczać, że tym razem będzie inaczej. Natomiast ciężka sytuacja domowa strony oraz choroba partnerki skarżącego doprowadziła do tego, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2023, poz. 1634 ze zm. dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie z powyższymi zasadami należało uznać, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć zupełnie z innych przyczyn niż wynikać by to miało z podniesionych w niej zarzutów. Przypomnieć najpierw należy, że w razie uchybienia terminu strona może bronić się przed negatywnymi skutkami takiego uchybienia poprzez wniesienie prośby o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przesłanki przywrócenia terminu zostały uregulowane w art. 58 k.p.a. Z analizy tego przepisu wynika, że są to: 1) wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniesienie tego wniosku z ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 4) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Przedstawione przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W konsekwencji brak choćby jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu na dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku gdy czynnością tą jest odwołanie, to podstawę do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu stanowi wówczas art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. W realiach rozpoznawanej sprawy z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wystąpił skarżący. Wniosek ten zaś dotyczył odwołania od skierowanej do skarżącego decyzji organu I instancji z dnia 17 stycznia 2023 r., w której organ I instancji zmienił wydaną wobec skarżącego wcześniejszą decyzję z dnia 22 grudnia 2021 r., przyznającą pomoc w formie usług opiekuńczych usług opiekuńczych dla syna skarżącego. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu nie skarżącemu lecz J. K. Wynika to wprost z treści sentencji zaskarżonego postanowienia. Z art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego. Z art. 59 § 1 k.p.a. wynika zaś, że o przywróceniu terminu albo o odmowie właściwy organ rozstrzyga w formie postanowienia. Z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 17 stycznia 2023 r. wystąpił skarżący. Nie mogło być zresztą inaczej skoro to on był adresatem tej decyzji i to jemu przysługiwało prawo jej zaskarżania za pomocą odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał na swoją partnerkę i na jej problemy zdrowotne jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jednak w niczym nie zmieniało to układu podmiotowego, w którym to skarżący, a nie jego partnerka, ubiegał się o przywrócenie terminu. W konsekwencji jako wadliwe (bo wydane z naruszeniem reguł dotyczących określenia adresata odmowy przywrócenia terminu, wynikających z powyższych przepisów k.p.a.) należało uznać rozstrzygnięcie o wniosku osoby, która takiego wniosku o przywrócenie nie składała. Naruszenie wskazanych powyżej przepisów k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pomimo wydania postanowienia kończącego postępowanie wpadkowe zainicjowane wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ nie rozstrzygnął wcale o tym wniosku, lecz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania osobie, która takiego wniosku nie składała. Zważywszy na ściśle formalny charakter stwierdzonej przez Sąd wadliwości kontrolowanego obecnie postanowienia Kolegium przedwczesnym było odnoszenie się przez Sąd wprost do kwestii, czy w sprawie zaistniały okoliczności mające świadczyć o tym, że skarżący bez własnej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji z dnia 17 stycznia 2023 r. Kwestię tę bowiem najpierw rozstrzygnąć musi Kolegium (rozstrzygnięcia tego na obecnym etapie Sąd nie przesądza). Następnie w zależności od wyników tego rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia Kolegium odniesie do prośby skarżącego o przywrócenie terminu. Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., Na ich wysokość składa się opłata za czynności pełnomocnika będącego adwokatem obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy Kolegium w sentencji postanowienia, mającego stanowić odpowiedź na wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, o wniosku tym rozstrzygnie w taki sposób, aby wydane rozstrzygnięcie dotyczyło osoby skarżącego i złożonego przez niego wniosku.