II SA/Gl 1215/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w J. na uchwałę Rady Gminy Pawłowice z dnia 31 maja 2011 r. nr VI/83/2011 w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w częściach, obejmujących § 6, § 7, § 9, § 10, § 20, § 21, § 29, § 30 oraz § 31 załącznika. UZASDNIENIE Pismem z dnia 16 listopada 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Jastrzębiu – Zdroju zaskarżył do tutejszego Sądu Rady Gminy Pawłowice z dnia 31 maja 2011 roku nr VI/83/2011 w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Pawłowice oraz wprowadzenia tekstu jednolitego powyższą uchwałę Rady Gminy Pawłowice z dnia 31 maja 2011 roku nr VI/83/2011 w zakresie przepisów: § 6, § 7, § 9, § 10, § 20, § 21, § 29, § 30 oraz § 31. Domagając się stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych przepisów zarzucił przedmiotowemu regulaminowi: 1) naruszenie przepisu § 135 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" polegające na przekroczeniu upoważniania ustawowego zawartego w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez wprowadzenie w § 6 oraz § 7 zaskarżonej uchwały regulacji dotyczących wypowiadania umowy z odbiorcami usług wodociągowo - kanalizacyjnych, jej wygaśnięcia, rozwiązania, skutku tego rozwiązania polegających na uniemożliwieniu dalszego korzystania z usług oraz szczegółowej treści wybranych postanowień takiej umowy, 2) naruszenie przepisu § 135 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" t.j. polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 ust. ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez sformułowanie w § 10, § 29, § 30 oraz § 31 zaskarżonej uchwały obowiązków względem odbiorców usług uregulowanych uchwałą, 3 naruszenie przepisu § 135 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 19 ust. 2 ustawy z o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez zamieszczenie w § 20 i § 21 uchwały postanowień o uwarunkowaniu rozpoczęcia realizacji prac projektowych oraz budowlano-montażowych, a także przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wcześniejszym zawarciem umowy o przyłączeniem do tychże sieci oraz spełnienia określonych w niej warunków. Odpowiadając na skargę Wójt Gminy Pawłowice wniósł o jej uwzględnienie. Powołał się przy tym na uchwałę Rady Gminy Pawłowice z dnia 19 grudnia 2017 r. nr XXXIII/322/2017 o uwzględnieniu skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jastrzębiu – Zdroju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przystępując do kontroli zaskarżonej uchwały, wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (a takim aktem jest zaskarżona uchwała) podlegają kognicji sądu administracyjnego. Przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 ze. zm.), zwanej dalej u.s.g., stanowi, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei w myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jednym z takich przepisów szczególnych jest przepis art. 94 u.s.g, który nie znajdzie jednak zastosowania w stosunku do aktów prawa miejscowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że sprzeczność z prawem uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego zachodzi w sytuacji, gdy doszło do jej wydania z naruszeniem przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także z naruszeniem przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Sprzeczność z prawem zachodzi również w przypadku przekroczenia ustawowej delegacji do wydania aktu lub pominięcia w akcie elementów, które na mocy przepisów rangi ustawowej winny się w nim znaleźć, przy czym stanowienie aktów prawa miejscowego następuje wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Odnosząc powyższe do sformułowanych w skardze zarzutów stwierdzić przyjdzie, iż są one uzasadnione. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) "rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków". Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy regulamin ten określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków; 2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług; 3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach; 4) warunki przyłączania do sieci; 5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych; 6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza; 7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków; 8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków; 9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Pierwszy z zarzutów skargi dotyczy wprowadzenia w § 6 oraz § 7 zaskarżonej uchwały regulacji dotyczących wypowiadania umowy z odbiorcami usług wodociągowo - kanalizacyjnych, jej wygaśnięcia, rozwiązania, skutku tego rozwiązania polegających na uniemożliwieniu dalszego korzystania z usług oraz szczegółowej treści wybranych postanowień takiej umowy. Zgodzić się należy z organem, iż niedopuszczalne było w skarżonym przepisie szczegółowych treści umowy, gdyż te wynikają bezpośrednio z art. 6 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W takim samym zakresie Rada Gminy Pawłowice naruszyła prawo regulując warunki wygaśnięcia i rozwiązania, skutku tego rozwiązania polegających na uniemożliwieniu dalszego korzystania z usług. Te kwestie są bowiem uregulowane w art. 7 ustawy. Drugi z zarzutów skargi dotyczy naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym zaopatrzeniu ścieków przy podejmowaniu § 10, § 29, § 30 oraz § 31 przedmiotowej uchwały. W § 10 Rada Gminy Pawłowice wskazała obowiązki odbiorców usług zawierając tam katalog działań niedopuszczalnych. Dodatkowe obowiązki (dotyczące między innymi zapewnienia prawidłowego odczytu wodomierzy) określono w § 29 uchwały. Kolejny przepis zawiera zobowiązanie odbiorcy usług do informowania przedsiębiorstwa o niektórych okolicznościach oraz dokonywana płatności za świadczone usługi (§ 31). I w tym zakresie, w ocenie składu orzekającego doszło do przekroczenia delegacji zawartej w art. 19 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ostatni zarzut skargi dotyczy określenia w w § 20 i § 21 uchwały postanowień o uwarunkowaniu rozpoczęcia realizacji prac projektowych oraz budowlano-montażowych, a także przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wcześniejszym zawarciem umowy o przyłączeniem do tychże sieci oraz spełnienia określonych w niej warunków. Brak podstaw do określenia powyższych warunków w regulaminie doprowadzania wody i odprowadzania ścieków. Brak też podstaw do uzależniania przyłączenia do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej wcześniejszym zawarciem umowy o przyłączeniem do tychże sieci oraz spełnienia określonych w niej warunków. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.