II SA/Gl 1220/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-02-17
Skład orzekający: Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania zaświadczenia potwierdzającego ostateczność aktu własności ziemi, jeśli nie posiada dokumentów źródłowych ani danych pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie ostateczności tego aktu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt lub stan prawny jedynie wtedy, gdy posiada odpowiednie dane w prowadzonych ewidencjach, rejestrach lub innych posiadanych dokumentach. Brak takich danych, nawet po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, stanowi podstawę do odmowy wydania zaświadczenia. W sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do ostateczności aktu własności ziemi, wynikające z braku dokumentów źródłowych, sprzecznych wpisów w rejestrach oraz istnienia innego aktu własności ziemi dla tej samej nieruchomości, organ nie może domniemywać ostateczności aktu i jest uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
Strona wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ostateczność aktu własności ziemi wydanego na rzecz jej zmarłej matki. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku dokumentów uwłaszczeniowych i możliwości sprawdzenia, czy od aktu nie wniesiono odwołania. Po uchyleniu postanowienia przez SKO i ponownym postępowaniu, organ ponownie odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na brak możliwości jednoznacznego ustalenia ostateczności aktu. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na brak dokumentów źródłowych, istnienie innego aktu własności ziemi dla tej samej nieruchomości oraz nieprawidłowości we wpisach do ewidencji gruntów. WSA oddalił skargę, uznając brak podstaw do wydania zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego ostateczność aktu własności ziemi oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r. A. C. wniosła o nadanie klauzuli prawomocności na akcie własności ziemi z dnia [...]r. nr [...] wydanym przez Naczelnika Powiatu w M. na rzecz H. D. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest córką zmarłej H. D., a nadanie klauzuli prawomocności aktu jest jej niezbędne na potrzeby prowadzonego postępowania spadkowego.
Pismem z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy P. wyjaśnił, że podstawą nadania klauzuli prawomocności na akcie własności ziemi jest uprzednie sprawdzenie dokumentów uwłaszczeniowych i stwierdzenie czy od niniejszego aktu nie wpłynęło odwołanie do Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia. Z uwagi jednak na fakt, że dokumenty uwłaszczeniowe nie zostały przekazane do urzędu, nie ma możliwości nadania klauzuli prawomocności.
W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik A. C. wystąpił z ponownym wnioskiem o wydanie zaświadczenia o ostateczności aktu własności ziemi z dnia [...] r. nr [...].
Następnie Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej, Inwestycji i Pozyskiwania Środków Urzędu Gminy P. w piśmie z dnia [...] r. nr [...] skierowanym do pełnomocnika strony wyjaśnił, że organ nie posiada jakichkolwiek dokumentów dotyczących wymienionego aktu własności ziemi, które są niezbędne do stwierdzenia, czy od aktu było wniesione odwołanie. Wyjaśnił też, że gmina P. jest w posiadaniu tylko kserokopii tego aktu dołączonej do wniosku A. C. z dnia [...] r., natomiast nie jest w posiadaniu całości dokumentów uwłaszczeniowych dotyczących przedmiotowego aktu własności ziemi. Jednocześnie wyjaśnił, że uzyskanie z innego organu - Starosty M. wypisu z rejestru gruntów, nie stanowi podstawy do uzyskania klauzuli prawomocności z Urzędu Gminy P.
Na wymienione pismo pełnomocnik A. C. złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie tego pisma stanowiącego w istocie postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że skoro Starosta M. w wydanym wypisie z rejestru gruntów potwierdził, że H. D. jest wykazana jako właściciel tej nieruchomości, to wymieniona okoliczność stwarza domniemanie faktyczne, że podstawę wpisu do ewidencji gruntów stanowiła decyzja mająca cechy ostateczności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Ponownie prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji zwrócił się pismem z [...] r. do pełnomocnika A. C. o wykazanie interesu prawnego wnioskodawczyni w ubieganiu się o wydanie przedmiotowego zaświadczenia.
Przy piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w M. I Wydział Cywilny z dnia [...]r., sygn. Akt [...] stwierdzające, że spadek po H. D. na podstawie testamentu nabyła m.in. córka A. C.
Natomiast pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy P. zwrócił się do Starosty M. o udzielenie informacji, czy akt własności ziemi z dnia [...] r. nr [...] został przekazany do wymienionego organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków z klauzulą ostateczności i czy dane z niego wynikające zostały ujawnione w tejże ewidencji zgodnie z treścią art. 23 ust. 7 Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W odpowiedzi Starosta M. w piśmie z dnia [...] r. nr [...] wyjaśnił, że w rejestrze ewidencji gruntów dla obrębu P. w jednostce rejestrowej nr [...] do działki nr [...] o pow. 0,2163 ha dopisano działkę nr [...] o pow. 0,0929 ha, a w rubryce nr księgi wieczystej wpisano akt własności ziemi nr [...], wykreślono osobę władającą gruntem i w rubryce właściciel wpisano D. H. c. I. i J. Starosta wyjaśnił również, że zapis ten nie został udokumentowany informacją, w którym roku dokonano wpisu i jakim numerem zmiany. Wyjaśnił także, że zmiana ta została dokonana tylko opisowo czyli w rejestrze gruntów, bo na mapach cały czas widnieje działka nr [...]. Dodał, iż analiza dokumentów wykazała, że przedmiotowy akt własności ziemi nigdy nie został dostarczony do akt sprawy. Nadto Starosta poinformował, że w dniu [...] r. z Sądu Rejonowego w M. V Wydziału Ksiąg Wieczystych wpłynęło zawiadomienie o założeniu księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,1858 ha, położonej w P., gdzie jako właściciela wpisano B. N. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] i postanowienia prostującego ten akt nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. na podstawie art. 219 Kpa odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że akt własności ziemi z dnia [...] r. nr [...] wydany przez Naczelnika Powiatu w M. na rzecz H. D. na nieruchomość obejmującą działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,3092 ha, jest ostateczny w rozumieniu art. 16 Kpa.
Pełnomocnik A. C. w zażaleniu z dnia [...]r. zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 76 § 1 i art. 77 Kpa, art. 138 § 2 Kpa oraz art. 218 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 144 Kpa, a ponadto także art. 336, art. 339, art. 341 oraz art. 348 Kodeksu cywilnego. Podniósł m.in., że uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 w związku z art. 144 Kpa a także art. 7 i 8 oraz art. 76 § 1 i art. 77 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, cząstkowe jedynie zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie i nieprzedstawienie faktów, które legły u podstaw przyjęcia przez organ, że akt własności ziemi będący przedmiotem żądanego zaświadczenia nie jest ostateczny, co stanowiłoby podstawę odmowy poświadczenia jego ostateczności. Zauważył w związku z tym, że w uzasadnieniu organ ograniczył się jedynie do przytoczenia treści udzielonej przez Starostę M. odpowiedzi, bez wskazania dlaczego jej treść uzasadnia odmowę wydania żądanego poświadczenia. I dalej, że nie może uzasadniać odmowy wydania zaświadczenia informacja Starosty, że zapis w ewidencji nie został udokumentowany w którym roku dokonano wpisu i jakim numerem zmiany, skoro jednocześnie jak wynika z informacji Starosty wpis uznaje za obowiązujący, czego dowodzi treść wydanych wypisów z rejestru gruntów z dnia [...] r. i [...] r. Starosta w dokumentach urzędowych jakimi są wymienione wypisy działek nr [...] i [...] wskazuje akt własności ziemi [...] jako podstawę prawną własności H. D. oraz podaje powierzchnię i oznaczenie nr mapy dla każdej działki. Do zażalenia pełnomocnik dołączył wypis z rejestru gruntów wydany przez Starostę M. w dniu [...] r. a dotyczący działek nr [...] k.m. 3 o pow. 0,0929 ha i nr [...] k.m. 4 o pow. 0,2163 ha obręb P. gdzie jako współwłaściciele ujawnieni są: A. C., I. R., M. W. - spadkobiercy H. D.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu sprawy podzieliło zarzut zażalenia, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy i dlatego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało przedmiotową sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Ponownie prowadząc postępowanie Wójt Gminy P. zwrócił się do Archiwum Zakładowym [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o informację czy w archiwum znajdują się dokumenty stanowiące podstawę do wydania przedmiotowego aktu własności ziemi z dnia [...] r. i czy od tego aktu zostało wniesione odwołanie.
W odpowiedzi Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] r. nr [...] wyjaśnił, że Archiwum Zakładowe i Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. nie posiada w swoim zasobie archiwalnym przedmiotowej dokumentacji oraz nie posiada wiedzy czy w przedmiotowej sprawie prowadzone było postępowanie o uchylenie lub stwierdzenie nieważności wymienionego aktu.
Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy P. w postanowieniu z dnia [...]r. nr [...] ponownie odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że akt własności ziemi z dnia [...] r. nr [...] wydany przez Naczelnika Powiatu w M. na rzecz H. D., jest ostateczny w rozumieniu art. 16 Kpa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1280/06 i wyjaśnił, że nie możność potwierdzenia żądanych faktów lub stanu prawnego, na podstawie prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujący się w posiadaniu, pomimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, stanowi podstawę odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Nadto organ podniósł, iż przedstawione przez pełnomocnika wypisy z rejestru gruntów, wydane przez Starostę M. z dnia [...] r. i [...] r. dot. działki nr [...] i [...] obręb P., nie mają wpływu i nie zmieniają charakteru prawnego postępowania w sprawie wydania zaświadczenia.
Z postanowieniem tym nie zgodził się pełnomocnik A. C. i w zażaleniu z dnia [...] r. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kpa wydanie orzeczenia, że akt własności ziemi z dnia [...] r. nr [...] jest ostateczny. Organowi pierwszej instancji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 7, 8, 218 i 219 Kpa.
Po przekazaniu przez organ pierwszej instancji zażalenia wraz z aktami przedmiotowej sprawy, SKO w C. mając na uwadze treść pisma Starosty M. z dnia [...] r. nr [...], zwróciło się w dniu [...] r. do wymienionego organu o udzielenie informacji na jakiej podstawie została ujawniona w rejestrze ewidencji gruntów obręb P. w jednostce rejestrowej nr [...] działka nr [...] o pow. 0,2163 ha i przekazanie dokumentu stanowiącego taką podstawę.
W odpowiedzi Starosta M. w piśmie z dnia [...] r. nr [...] wyjaśnił, że działka nr [...] o pow. 0,2163 ha została ujawniona w rejestrze ewidencji gruntów obręb P. na podstawie wykazu ustalenia stanu posiadania z dnia [...]r. Do pisma tego dołączył kserokopię wykazu ustalenia stanu posiadania część I z dnia [...] r. Z wykazu wynika, że pod liczbą porządkową 53 została wpisana działka nr [...] k.m. 4, będąca w posiadaniu J. W. c. S., zamieszkałej w P. przy ul. [...].
Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 144 Kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie Kolegium słuszne jest stanowisko organu I instancji, że skoro w jego posiadaniu brak jest dokumentów związanych z aktem własności ziemi z dnia [...] r. nr [...] (który znajduje się tylko w posiadaniu strony), a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało gdzie taki akt własności ziemi wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę jego wydania, mogą się znajdować, to fakt ten stanowi podstawę do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści, czyli do odmowy potwierdzenia ostateczności wymienionego aktu własności ziemi. Dodatkowo za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również istotny fakt (który w ocenie organu odwoławczego umożliwia pełne rozpoznanie wniosku), że wcześniej przed aktem własności ziemi z dnia [...] r., bo już w dniu [...] r. został wydany akt własności ziemi nr [...] na całą działkę nr [...] obręb P. na rzecz B. N. Na podstawie wymienionego aktu własności ziemi (sprostowanego postanowieniem Wójta Gminy P. z dnia [...]r.) została założona księga wieczysta nr [...]. Jednocześnie jak wynika z pisma Starosty M. na mapie ewidencji gruntów cały czas widnieje działka nr [...], czyli nie został ujawniony podział tej działki m.in. na działkę nr [...], wymienioną w akcie własności ziemi z dnia [...] r. Zaś w rejestrze ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej nr [...] działka nr [...] została ujawniona prawdopodobnie dopiero w latach 1987-1999 obok wpisanej w tej jednostce rejestrowej działki nr [...], która z kolei została ujawniona w rejestrze ewidencji gruntów na podstawie wykazu stanu posiadania z dnia [...] r. na rzecz jej posiadacza czyli J. W. Przy czym ujawniając w rejestrze ewidencji gruntów działkę nr [...], nie dołączono do akt sprawy aktu własności ziemi nr [...]. Odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika w zażaleniach kwestii wypisów z rejestru gruntów, gdzie sporny akt wymienia się jako podstawę prawa własności strony do działek nr [...] i [...], Kolegium wyjaśniło, że z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, iż ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. A zatem zgodnie z treścią przywołanych przepisów Starosta M., winien w rejestrze ewidencji gruntów potwierdzić stan prawny nieruchomości położonej w obrębie P. o pow. 0,3092 ha na podstawie ostatecznej decyzji - aktu własności ziemi z dnia [...] r. nr [...]. Skoro więc wymieniony Starosta w rejestrze ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej [...] potwierdził własność działek nr [...] i [...] na rzecz H. D. na podstawie aktu własności ziemi nr [...], który to ostateczny akt (decyzja administracyjna) nie został dołączony do akt tej jednostki rejestrowej jako podstawa wpisu, to tym samym wpis ten nie jest prawidłowy w świetle brzmienia art. 23 ust. 3, 5 i 7 ustawy. Kolegium wskazało również, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie nie jest w żadnej części podobny do stanu faktycznego sprawy, w stosunku do której zapadł przytoczony przez pełnomocnika wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 761/13, bowiem Akt własności ziemi z dnia [...]r. będący przedmiotem rozpatrywanej sprawy, nie stanowił podstawy wpisu w rejestrze ewidencji gruntów prawa własności działek nr [...] i [...] na rzecz H. D., skoro Starosta M. wyraźnie w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, że zapis zawarty w tym rejestrze w jednostce rejestrowej nr [...] nie został udokumentowany poprzez dołączenie do akt sprawy przedmiotowego aktu własności ziemi.
Skargę na powyższe postanowienie SKO w C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł pełnomocnik A. C. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego tj. art. 23 ust. 3 pkt 1, art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 2a pkt 1 lit. d, ust. 2b pkt 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 10 ust. 1 pkt 2, § 12 ust. 1 pkt 5, § 35 pkt 4,5,7, § 36 pkt 5, § 45 ust. 1 pkt 1 i 3, § 46 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez ich niezastosowanie. Nadto naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7, 8, 9, 10 Kpa oraz art. 77 § 1 i 4 Kpa oraz art. 16 i art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 217, art. 219 i art. 114 Kpa. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazała, że organ wprawdzie poinformował pełnomocnika o podejmowanych czynnościach, ale nie zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Nadto w ramach prowadzonego postępowania nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W ocenie skarżącej nie budzi wątpliwości fakt, że najpierw jej matka a obecnie skarżąca jest w posiadaniu nieruchomości oznaczonej jako działki o nr [...] i [...], co potwierdza wypis z rejestru gruntów. Treść zapisu ewidencji dowodzi, że został on dokonany na podstawie przedstawionego aktu własności ziemi. Natomiast brak akt wywłaszczeniowych, nie może wywoływać negatywnych skutków w stosunku do aktualnie władającego działkami. Skarżąca zakwestionował argumentację organu wskazując, że podstawą wpisu do ewidencji gruntów był posiadany przez nią akt własności ziemi. Nadto analizując treść pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. stwierdziła, że nie ma podstaw do kwestionowania ostateczności tego aktu. W ocenie skarżącej bez znaczenia pozostaje okoliczność sprzeczności pomiędzy aktem własności ziemi, który posiada a innym aktem własności ziemi wydanym dla innej osoby oraz treścią zapisów w księdze wieczystej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w całości podtrzymało swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej wnosiła i wywodziła jak w treści skargi, dodatkowo zwracając uwagę, że brak rozstrzygnięcia organu w zakresie wniosku skarżącej spowoduje, że pomimo faktycznego władania nieruchomością, nie może wpisać się jako właściciel nieruchomości do księgi wieczystej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i odformalizowany. W świetle art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm. dalej: "Kpa"). w przypadku, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktu albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W myśl § 2 art. 218 organ administracji publicznej przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ administracji publicznej ma obowiązek potwierdzenia faktów lub stanu prawnego tylko wtedy, gdy jest w posiadaniu prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów bądź innych danych. Stwierdzenie to dotyczy również postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Oznacza to, że organ administracji publicznej, który nie posiada wyżej wymienionych dokumentów oraz nie posiada danych potwierdzających określony fakt jest zwolniony z obowiązku wydania zaświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2007r. sygn. akt I OSK 1280/06 dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999r. SA/Sz 728/98 niepubl.). Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu. Tym niemniej zgodzić się należy z tezą, że art. 218 § 2 Kpa nie wprowadza ograniczeń dowodowych, a zatem dla potwierdzenia faktu lub stanu prawnego, organ może wykorzystać dokumentację czynności innego organu administracji publicznej, czy tez przesłuchać świadków.
W niniejszej sprawie istotą sporu jest ustalenie, czy przeprowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie wyjaśniające daje podstawę do stwierdzenia ostateczności aktu własności ziemi z [...]r.
W ocenie Sądu zasadnie organy uznały, że brak jest danych pozwalających na jednoznaczne stwierdzenia, że przedłożony przez skarżącą akt własności ziemi uprawomocnił się. Wbrew twierdzeniom skargi nie potwierdza tego faktu wypis z ewidencji gruntów, w którym dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] podano jako właściciela H. D., a jako podstawę wpisu wskazano księgę wieczystą, podając jednocześnie sygnaturę spornego aktu własności ziemi. Podobnie jak wypis z ewidencji gruntów z dnia [...]r. gdzie jako władającą działkami [...] i [...] wskazano miedzy innymi skarżącą, a jako podstawę wpisu podano sygnaturę aktu własności ziemi. Aktualny wypis z ewidencji gruntów potwierdza zatem fakt, że skarżąca jest osobą władającą tymi działkami, jednakże mając na uwadze treść informacji udzielonych przez organ prowadzący ewidencję, istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości dokonanych w tym zakresie wpisów.
Jak wynika z pism Starosty M. z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. na mapie ewidencji gruntów cały czas widnieje działka nr [...], czyli nie został ujawniony podział tej działki między innymi na działkę nr [...], wymienioną w akcie własności ziemi z dnia [...]r. Zaś w rejestrze ewidencji gruntów w jednostce rejestrowej [...] działka nr [...] została ujawniona dopiero w latach 1987-1999 obok wpisanej w tej jednostce działki nr [...], która z kolei została ujawniona w rejestrze na podstawie wykazu stanu posiadania z dnia [...]r. na rzecz jej posiadacza J. W. Zwrócić należy również uwagę na fakt, że organ prowadzący rejestr potwierdził, iż w momencie ujawnienia w ewidencji gruntów działki nr [...], nie dołączono do akt sprawy aktu własności ziemi, na który powołuje się skarżąca. Nadto w stosunku do całej działki nr [...] wydany został akt własności ziemi z dnia [...]r. o nr [...] ( sprostowany postanowieniem z dnia [...]r.) na rzecz B. N. oraz założona została księga wieczysta o nr [...].
Dlatego też zasadnie organ powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 520 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji wskazał, że ewidencja gruntów pełni jedynie funkcję informacyjno-techniczną i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntu, ani nie nadaje tych praw. Natomiast podstawą dokonania w niej wpisu może być między innymi ostateczna decyzja administracyjna, która musi być doręczona właściwemu staroście, który z kolei na jej podstawie niezwłocznie dokonuje wpisu ( art. 23 ust. 3, 5 i 7 ustawy). W niniejszej sprawie Starosta M. potwierdził, że akt własności ziemi, na podstawie którego dokonano wpisu nie został doręczony organowi.
Zatem w sprawie mamy sytuację w której skarżąca twierdzi, że jest właścicielem przedmiotowych działek, czego dowodzić mają wpisy w ewidencji gruntów i budynków, dokonane w jej ocenie na podstawie ostatecznego aktu własności ziemi z [...]r. Natomiast nie kwestionuje jednocześnie faktu, że w stosunku do całej działki nr [...] wydany został akt własności ziemi na inną osobę i założona została na nią również księga wieczysta. Jednocześnie, że brak jest dokumentów postępowania w ramach którego wydany został akt własności ziemi na matkę skarżącej. Jak również, że nie odnotowany został w ewidencji gruntów podział działki nr [...], a na mapach w dalszym ciągu widniej działka [...] jako całość. Te okoliczności wraz z informacją [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., że Archiwum Zakładowe i Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. nie tylko nie posiada dokumentów dotyczących postępowania w przedmiocie wydania aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...]r., ale również żadnej wiedzy czy w sprawie prowadzone było postępowanie o uchylenie lub stwierdzenie nieważności w/wym. aktu, stanowią podstawę do stwierdzenia, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie czy przedmiotowy akt własności ziemi uzyskał przymiot ostateczności.
W ocenie Sądu na podstawie wyników przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego nie można domniemywać, że akt własności ziemi z dnia [...]r. stał się ostateczny. Takie domniemanie byłoby prawnie dopuszczalne i mieściło w granicach domniemania faktycznego, gdyby niepodważalny był fakt braku wniesienia odwołania lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego aktu własności ziemi, a z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, bowiem z informacji Archiwum, wbrew temu co twierdzi skarżąca, nie wynika, że odwołania lub postępowania nadzwyczajnego w sprawie wydania aktu własności ziemi nie było.
Skarżąca kwestionując sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jednocześnie nie wskazał jakie jeszcze czynności mógłby podjąć organ mogące doprowadzić do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Z całą pewnością nie jest taką czynnością przesłuchanie w charakterze świadka B. N. na okoliczność ostateczności aktu własności ziemi, który został wydany w stosunku do innej osoby.
Nie zasługują na uwzględnieni również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postepowania w zakresie dotyczącym gromadzenia i oceny materiału dowodowego, bowiem organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób prawidłowy, a oceny dokonały w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego, czemu wyraz dały w uzasadnieniu, które spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 Kpa. Nieskuteczny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 10 Kpa, bowiem skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016r. sygn. akt I OSK 1994/14, LEX nr 2108318 oraz wyrok NSA z dnia 24 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802).
Na marginesie wskazać można, że nie ulega również wątpliwości Sądu, iż niniejsze postępowanie wobec rozbieżności w treści dokumentów dotyczących działek nr [...] i [...], zostało zainicjowane w celu ustalenia prawa własności tych działek, na co wskazuje stanowisko pełnomocnika skarżącej wyrażone w toku postępowania sądowego, tym niemniej realizacja tych uprawnień powinna odbywać się w ramach postępowania cywilnego poprzez powództwo w zakresie ustalenia prawa własności, czy też postępowania wieczystoksięgowego w zakresie ustalenia treści księgi wieczystej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło