II SA/Gl 1245/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-03-05

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Tomasz Dziuk, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę sieci gazowej może zostać wydane, gdy inwestor nie posiada zgody większości współwłaścicieli nieruchomości, przez którą ma przebiegać inwestycja, a w trakcie postępowania zmienił się krąg współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz przepisy materialne (art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego). Kluczowe było błędne ustalenie, że inwestor posiadał zgodę większości współwłaścicieli działki nr 1, pominięcie zmian w kręgu współwłaścicieli, co skutkowało niedoręczeniem decyzji wszystkim stronom postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę rozbudowy sieci gazowej średniego ciśnienia. Inwestor uzyskał zgodę części współwłaścicieli działki nr 1, przez którą miała przebiegać inwestycja. Skarżący, będący jednym ze współwłaścicieli, zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym brak zgody większości współwłaścicieli oraz zmianę kręgu współwłaścicieli w trakcie postępowania, co skutkowało niedoręczeniem decyzji nowym współwłaścicielom. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. i zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu odwołania B. K.(K.), (dalej: skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany rozbudowy sieci gazowej średniego ciśnienia na działkach nr 1 , 2, 3, 4 w B. przy ul. [...], obręb [...] i udzielającej "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 24 października 2018 r. "A" z siedzibą w W. (dalej: inwestor) reprezentowana przez pełnomocnika wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej rozbudowę sieci gazowej średniego ciśnienia na działkach nr: 1 , 2, 3, 4, 5 wraz z przyłączami do budynków mieszkalnych położonych na działkach nr 4 i 3 w B. przy ul. [...], obręb [...]. Do wniosku inwestor załączył oświadczenie, że jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika ze stosunku zobowiązaniowego, przy czym w przypadku działki nr 1 - zgodę na realizację projektowanej rozbudowy sieci wyraziła jedynie część współwłaścicieli, dysponująca łącznie 3/4 udziału w prawie własności tej działki. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu dla inwestora pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji obejmującej rozbudowę sieci gazowej średniego ciśnienia dla budynków mieszkalnych w B. przy ul. [...], na działkach nr 1 , 2, 3, 4 obręb [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że inwestor uzyskał zgodę 3/4 współwłaścicieli działki drogowej nr 1 , a brak zgody skarżącego, który dysponuje 1/4 udziałów we współwłasności tej nieruchomości, nie wyklucza skutecznego złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nadto organ I instancji w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że przeprowadzenie przez działkę drogową nr 1 sieci gazowej pozostaje w zgodzie z jej służebnym charakterem; podziemna sieć nie wpłynie na zewnętrzny stan nieruchomości; użyteczność będącej przedmiotem współwłasności działki jako drogi pogorszy się tylko przejściowo, na czas wykonywania na niej prac, a po ich wykonaniu przywrócony zostanie poprzedni stan drogi. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący. Zarzucił naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., polegające na braku umorzenia postępowania w stosunku do działek nr 2, 3, 4 obręb [...] w B. przy ul. [...] w sytuacji, gdy kwestia zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę została rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...]. Zarzucił także naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżącego prawa strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zgłoszenia budowy przyłączy do budynków mieszkalnych zlokalizowanych na działkach nr 5 i 3 w B. , w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] r. nie obejmuje tych działek. Ponadto zarzucił naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji wbrew decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r. utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...], która nakładała na inwestora warunek uzgodnienia przebiegu sieci z dysponentem terenu i uzyskania jego pisemnej zgody, a takiej zgody nie uzyskano od skarżącego. Odwołanie nie przyniosło jednak oczekiwanego przez skarżącego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że decyzja tego organu z dnia [...] r. orzekająca o uchyleniu decyzji organu I instancji z dnia [...] r. oraz orzekająca o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę, zakończyła postępowanie prowadzone na wniosek inwestora z dnia 15 marca 2018 r. Natomiast obecne postępowanie, prowadzone jest na nowy wniosek inwestora z dnia 24 października 2018 r. i nie stanowi kontynuacji tamtego postępowania. Dlatego nie było podstaw do umorzenia obecnie prowadzonego postępowania. Wojewoda za bezzasadny uznał także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż skarżącego zawiadomiono o wszczęciu postępowania, a organ I instancji zapewnił stronom możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Wojewoda odniósł się także do zarzutu dotyczącego niezgodności zaskarżonej decyzji z pkt 5 decyzji o warunkach zabudowy (WZ) z dnia [...] r., stanowiącym, że: "Przebieg sieci należy uzgodnić z dysponentami terenu i uzyskać ich pisemną zgodę". Organ uznał także i ten zarzut za bezzasadny, gdyż inwestor uzgodnił przebieg projektowanej sieci z dysponentami terenu i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w złożonym oświadczeniu. Według Wojewody decyzja o warunkach zabudowy w pkt. 5 nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, ponieważ zgodnie z art. 201 kodeksu cywilnego wystarcza zgoda ich większości. Organ zaakcentował przy tym, że działka drogowa nr 1 , objęta projektowaną rozbudową sieci gazowej stanowi w 1/4 współwłasność osób, których budynek (zlokalizowany na działce nr 3) zasilany będzie z projektowanej sieci. Zatem projektowana inwestycja służyć będzie zwiększeniu użyteczności innej nieruchomości należącej do współwłaścicieli działki drogowej nr 1 i z tego względu zgoda na jej przeprowadzenie mieści się w zwykłym zarządzie działką drogową. Nie wymagała zatem zgody wszystkich współwłaścicieli tej działki. Wojewoda zaakcentował także, że decyzję organu I instancji skontrolował z wynikiem pozytywnym w zakresie wymogów wynikających z Prawa budowlanego. Ponadto projekt budowlany jest zgodny z utrzymaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją o warunkach zabudowy; jest kompletny, został prawidłowo zaopiniowany i uzgodniony oraz został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji wbrew decyzji o warunkach zabudowy, która w pkt. 5 nakładała na inwestora obowiązek uzgodnienia przebiegu sieci z dysponentami terenu i uzyskania ich pisemnej zgody. Tymczasem inwestor nie uzyskał zgody nawet większości współwłaścicieli działki nr 1 , a na podstawie przepisu art. 199 k.c. wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli lub orzeczenie sądu wyrażające zgodę na dokonanie czynności. Skarżący podniósł, że jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zmianie uległ skład współwłaścicieli działki nr 1 . Tymczasem oznaczając krąg stron postępowania organy obu instancji nie uwzględniły tej zmiany. W konsekwencji doręczyły decyzje dotychczasowemu współwłaścicielowi, zamiast nabywcom przysługującego mu udziału, mimo że to oni, będąc aktualnymi współwłaścicielami powinni być traktowani jako strony postępowania. Na dowód powyższej zmiany skarżący załączył do skargi odpis zwykły z księgi wieczystej. Ponadto skarżący podniósł, że zgoda dotychczasowego współwłaściciela dotyczyła wniosku inwestora z dnia [...] r., a nie wniosku z dnia [...] r. Natomiast nowi współwłaściciele nie wyrazili inwestorowi zgody na dysponowanie działką nr 1 . Skarżący zaakcentował także, że przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia dla budynków mieszkalnych po działce 1 odpowiada co do swojej treści służebności przesyłu, a inwestor próbuje ominąć prawo, przy czym może on wystąpić o ustanowienie takiej służebności na drodze sądowej za zapłatą wynagrodzenia. Ponadto organy bezprawnie wkroczyły w kompetencje sądów powszechnych i rozstrzygnęły, że wyrażenie zgody na przeprowadzenie sieci gazowej stanowi czynność zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego ustalenia stron postępowania organ wyjaśnił, że zmiana stanu faktycznego w zakresie współwłasności działki nr 1 nastąpiła w toku prowadzonego postępowania, lecz nie była znana organowi w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich uchylenie, choć nie wszystkie zarzuty skargi można uznać uzasadnione. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz. U. z 2019 r. poz .1186 z późn. zm.). Zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Jak natomiast stanowi art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę – art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. W świetle art. 3 pkt 11 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie działka nr 1 stanowi przedmiot współwłasności, a jednym z jej współwłaścicieli jest skarżący. W związku z tym zaakcentować należy, że współwłasność jest odmianą prawa własności. Wynikają z tego określone konsekwencje prawne określone przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (obecnie: t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej w skrócie: k.c.). Zgodnie z art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Jak natomiast stanowi art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. W judykaturze wskazuje się, że czynność, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację. Przepisy kodeksu cywilnego nie definiują czynności zwykłego zarządu, ani kiedy ma miejsce przekroczenie zwykłego zarządu. Ustawodawca celowo pozostawił rozstrzygnięcie tej kwestii orzecznictwu sądów, gdyż zależy ona od konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem instalowanie kanalizacji sanitarnej, opadowej i wodociągu na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, może mieścić się w ramach zwykłego zarządu, jeżeli nieruchomość służy współwłaścicielom wyłącznie do ułatwienia korzystania z innych nieruchomości (wspólna droga), a wymieniona na wstępie inwestycja ma na celu zwiększenie użyteczności jednej z nich. Zmiany występujące w obrębie stosunków społeczno-gospodarczych wymuszają rozszerzenie zakresu czynności zwykłego zarządu. Kanalizacja i wodociąg należą obecnie do urządzeń niezbędnych dla zaspokojenia elementarnych potrzeb człowieka. Zatem instalowanie takich urządzeń, jak przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne na nieruchomości stanowiącej współwłasność, należy zaliczyć do czynności zwykłego zarządu ( por. wyroki: NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt. II OSK 1081/16, z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt II OSK 511/11; z dnia 24 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 2625/13, z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 906/09;; uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 1 kwietnia 2002 r., sygn. akt III CZP 18/02; OSNC 2003/2/18; z dnia 25 marca 1994 r. III CZP 182/92, OSNCP 1994, nr 7-8, poz. 146; postanowienia SN: z dnia 21 listopada 1980 r. sygn. akt III CRN 166/80; OSNC 1981/6/111 - LEX nr 2597; z dnia 21 listopada 1980 r. III CRN 166/80, OSNCP 1981, nr 6, poz. 111). W ocenie Sądu powyższe stanowisko pozostaje aktualne także w odniesieniu do instalowania gazociągu średniego ciśnienia, gdyż podobnie jak kanalizacja i wodociąg takie gazociągi należą obecnie do urządzeń niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb człowieka. W kontekście przedstawionego powyżej stanowiska Sąd nie podziela zarzutów skarżącego sprowadzających się do tego, że wyrażenie zgody na zainstalowanie przez inwestora gazociągu średniego ciśnienia na działce nr 1 stanowiącej współwłasności skarżącego jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Ponadto wbrew zarzutom skarżącego uznanie takiej zgody jedynie za czynności zwykłego zarządu nie prowadzi do obejścia przepisów dotyczących ustanowienia służebności przesyłu. Należy bowiem podkreślić, że służebność przesyłu stanowi ograniczone prawo rzeczowe skuteczne erga omnes. Natomiast zgoda współwłaścicieli nie rodzi skutków prawnorzeczowych, a jedynie wywiera skutki w sferze zobowiązaniowej oddziałujące inter partes. Z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wynika wymóg posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym mogą to być zarówno uprawnienia o charakterze rzeczowym, jak i obligacyjnym. Zatem w realiach rozpoznawanej sprawy źródłem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może być zarówno ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu lub stosunek zobowiązaniowy wykreowany poprzez oświadczenia współwłaścicieli nieruchomości o wyrażaniu zgody na inwestycję objętą wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie inwestor swoje uprawnienie do dysponowania nieruchomością wywodzi ze stosunku zobowiązaniowego, który powstał w następstwie złożenia oświadczeń współwłaścicieli o wyrażeniu zgody na realizację spornej inwestycji. Oświadczenia te nie powodują jednak powstania skutków prawnorzeczowych i nie kreują ograniczonego prawa rzeczowego w postaci ustanowienia służebności przesyłu. Stąd już z samej zasady nie prowadzą do obejścia wymogów niezbędnych do ustanowienia służebności przesyłu. Zgodzić się natomiast należy z zarzutem skarżącego dotyczącym braku zgody większości współwłaścicieli działki nr 1 . Jak wynika z załączonego do skargi odpisu zwykłego księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obejmującej tę działkę w dziale II pod pozycją 5 i 6 wpisani są współwłaściciele, którzy na zasadzie wspólności umownej majątkowej małżeńskiej rozszerzonej dysponują 1/4 udziału we współwłasności, przy czym wpis przysługującego im prawa współwłasności został dokonany na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [...] r. (nr repertorium [...]). Wpis do księgi wieczystej ich prawa nastąpił w dniu [...] r. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył natomiast oświadczenia współwłaścicieli wskazanych w dziale II powyższej księgi wieczystej wpisanych zgodnie z treścią załączonego odpisu pod pozycją 1 (1/4 udziału we współwłasności) – karta 35 projektu budowlanego, oraz pod pozycją 3 i 4 (1/4 udziału na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej) – karta 34 projektu budowlanego. Ponadto załączono oświadczenie osoby – karta nr 38 projektu budowlanego, która jak wynika z wydruku z księgi wieczystej według stanu tej księgi na dzień [...] r. (karta nr 46 projektu budowlanego) jeszcze w tej dacie pozostawała współwłaścicielem udziału wynoszącego 1/4. Jednak z porównania z załączonym do skargi odpisem zwykłym księgi wieczystej wynika, że przeniosła ona swój udział na podstawie wskazanej powyżej umowy darowizny z dnia [...] r. na rzecz osób wpisanych aktualnie pod pozycją 5 i 6. Zmiana ta została wpisana do księgi wieczystej w [...] r. Odnotować ponadto należy, że oświadczenie tej osoby zostało opatrzone datą [...] r., co dodatkowo wymagało od organu I instancji ustalenia, czy pozostaje ono nadal w mocy. Było to konieczne z tego względu, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony [...] r., a wcześniej w dniu [...] r. tj. po dacie powyższego oświadczenia inwestor już raz występował o pozwolenie na rozbudowę gazociągu średniego ciśnienie z rur PE. Powyższa uwaga dotyczy także oświadczenia na karcie 36 projektu budowlanego. Z poczynionych powyżej ustaleń wynika, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji inwestor nie posiadał zgody większości współwłaścicieli tej działki. Okoliczności tej nie dostrzegł organ I instancji, pomimo, że jak wynika z załączonego przez skarżącego odpisu zwykłego księgi wieczystej wpis zmiany właściciela powyższego udziału został dokonany do księgi wieczystej w dniu [...] r., a zatem jeszcze przed datą wydania decyzji przez organ I instancji. Powyższa okoliczność nie została także dostrzeżona przez organ odwoławczy, który wbrew temu co wynika z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i treści ujawnionych w księdze wieczystej nr [...] błędnie ustalił, że inwestor uzyskał zgodę większości współwłaścicieli działki 1 na przeprowadzenie po jej terenie projektowanej rozbudowy sieci gazowej. Badając spełnienie przesłanek warunkujących udzielenie pozwolenia na budowę organ zobligowany jest zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnej, zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny i słuszny interes strony. W tym celu organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie w oparciu o całokształt akt administracyjnych sprawy ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ze względu na błędne ustalenie, że inwestor uzyskał zgodę większości współwłaścicieli działki 1 i związane z tym pominięcie zmian w składzie współwłaścicieli tej działki stwierdzić należy, że organy obu instancji nie wywiązały się z powyższych obowiązków. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto organy obu instancji naruszył z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego przyjmując, że wniosek inwestora o pozwolenia na budowę zawiera oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podczas gdy złożone przez inwestora w powyższym zakresie oświadczenie nie mogło być uznane skuteczne, gdyż z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz z danych uwidocznionych w księdze wieczystej dotyczącej działki nr 1 wynikają dane sprzeczne z treścią tego oświadczenia. Pominięcie przez organy obu instancji zmian w kręgu współwłaścicieli wskazanej powyżej nieruchomości ma ponadto jeszcze jeden istotny skutek, polegający na tym, że zarówno decyzja organu I instancji oraz decyzja organu odwoławczego nie została doręczona wszystkim stronom postępowania. Z akt sprawy wynika, że decyzje oraz pozostała korespondencja dotycząca sprawy w toku całego postępowania doręczana była dotychczasowemu współwłaścicielowi. Miało to miejsce nawet po tym, gdy w drodze wskazanej powyżej umowy darowizny z dnia [...] r. udział 1/4 we własności nieruchomości został przeniesiony na rzecz innych osób, które według załączonego do skargi odpisu zwykłego księgi wieczystej zostały w dziale II pod pozycją 5 i 6 wpisane jako współwłaściciele, dysponujący na zasadzie wspólności umownej majątkowej małżeńskiej rozszerzonej 1/4 udziału we współwłasności. W konsekwencji tym nowym współwłaścicielom organy obu uniemożliwiły udział w sprawie, a osoby te zostały pominięte przy ustaleniu kręgu stron postępowania. Mając powyższe na uwadze sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach obejmujących: wpis od skargi (500 zł.), koszty zastępstwa procesowego (480 zł.) - ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów, oraz uiszczoną opłatę skarbową (17 zł.), Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Prowadząc ponownie postępowanie organy zobligowane są uwzględnić ocenę prawną wynikającą z niniejszego orzeczenia tak, aby w rezultacie wydać orzeczenie odpowiadające wymogom obowiązującego prawa, w szczególności zapewniając udział w postępowaniu wszystkim osobom, które aktualnie posiadają przymiot strony, a także weryfikując, czy inwestor w dacie ponownego orzekania dysponuje zgodą przynajmniej większości aktualnych współwłaścicieli działki nr 1 .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło