II SA/Gl 1251/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C.- K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii akt administracyjnych w postępowaniach w sprawach wykonywania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni pozostaje na utrzymaniu swojego małżonka, zamieszkując wraz z nim w lokalu mieszkalnym o pow. 102,54 m2. Lokal ten obciążony jest dwiema hipotekami ze względu na zaciągnięte kredyty (na jego zakup oraz remont). Oprócz tego w skład majątku jej rodziny wchodzi budynek gospodarczy o pow. 180 m2 o wartości około 50.000 zł, obciążony hipoteką ustanowioną na rzecz ZUS w wysokości 30.000 zł. Skarżąca zadeklarowała, że jest osobą przewlekle chorą, pozostającą na utrzymaniu swojego małżonka (z którym zawarła umowę o rozdzielności majątkowej). Zaznaczyła, że dochody małżonka pozwalają wyłącznie na utrzymanie gospodarstwa domowego oraz leczenie skarżącej. Wedle informacji podanych w druku formularza małżonek strony uzyskuje dochód w wysokości 5.000 zł netto miesięcznie, a większość wspomnianego dochodu pochłaniają bieżące wydatki, do których strona zaliczyła: czynsz za lokal mieszkalny (550 zł);, opłaty za energię elektryczną (420 zł); opłaty za gaz (600 zł); internet (61 zł); spłata dwóch kredytów hipotecznych (łącznie 890 zł); TV (99 zł); koszty leczenia (800 zł); wykup lekarstw (450 – 550 zł); dojazdy małżonka do pracy w K. (120 zł); utrzymanie zwierząt domowych (około 500 zł), utrzymanie samochodu (300 zł). Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała dokumenty częściowo obrazujące poziom oraz strukturę jej stałych, comiesięcznych wydatków oraz złożyła dodatkowe wyjaśnienia odnośnie kosztów własnego utrzymania (zakupu lekarstw, wizyt lekarskich) oraz utrzymania zwierząt. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że sytuacja materialna skarżącej była już przedmiotem oceny, dokonanej zarówno przez referendarza sądowego jak i przez Sąd. Rozpoznawany obecnie wniosek ma analogiczny zakres jak złożony uprzednio a powołane przez stronę okoliczności są tożsame z poprzednio podniesionymi. Przypomnieć więc w tym miejscu raz jeszcze trzeba, że przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Tylko więc ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności nie zachodziły uprzednio i zachodzą nadal w takim stopniu, aby uwzględnić wniosek strony. Przede wszystkim pod uwagę wzięto wysokość dochodu małżonka strony. Kwota 5000 zł netto niewątpliwie pozwala na zaspokojenie potrzeby bytowych dwóch osób, nawet przy uwzględnieniu stanu zdrowia jednej z nich, a w szczególności konieczności leczenia oraz zapewnienia opieki specjalistów. Bez znaczenia dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest okoliczność, że skarżąca pozostaje ze swoim małżonkiem w rozdzielności majątkowej. Trzeba bowiem podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym niezależnie od ustroju majątkowego istniejącego pomiędzy małżonkami, dla oceny zasadności złożonego wniosku konieczne jest zbadanie stanu majątkowego i możliwości płatniczych małżonka osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy (por. tytułem przykładu postanowienie NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 92/13 oraz postanowienie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I FZ 416/14 – oba dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl). W kontekście dochodów małżonka strony i jej wydatków związanych z utrzymaniem się uwagę zwracają wysokie, miesięczne koszty utrzymania pojazdu (samochodu), z którego przecież ani skarżąca (ze względu na stan zdrowia) ani też jej małżonek na co dzień nie korzystają (wedle strony jej mąż dojeżdża do pracy koleją, na co przeznacza miesięcznie 120 zł). Nadto, co zostało już podniesione we wcześniejszych rozstrzygnięciach dotyczących prawa pomocy, uzasadnieniem dla uwzględnienia wniosku strony nie może być fakt, przeznaczania co miesiąc około 450 – 500 zł na utrzymanie zwierząt domowych. Trudno bowiem zaakceptować oczekiwanie strony, że ze względu na potrzebę opieki nad tymi zwierzętami ze środków publicznych, a więc de facto finansowanych przez podatników zostaną opłacone usługi fachowego pełnomocnika strony, a zarazem Skarb Państwa zrezygnuje w takiej sytuacji z należnej mu daniny publicznoprawnej, jaką są koszty sądowe. Strona nie wskazała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że jej sytuacja osobista i materialna uległa pogorszeniu w stosunku do poprzednio analizowanej. Stąd też rozpoznając aktualnie złożony wniosek nie znaleziono podstaw do zmiany uprzednio zajętego stanowiska. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1- tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.