II SA/Gl 1256/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009r. sprawy ze skargi W. P., Z. P., M. Z., T. B., W. G., B. B., R. C. na uchwałę Rady Miejskiej w J. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Rada Miejska w J. podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w J. Przedmiotem regulacji przepisami planu objęto tereny o łącznej powierzchni [...] ha obejmujące tereny [...] "[...]" zlikwidowanego zakładu "A". Skarżący w liczbie [...] osób, skargą nadaną w urzędzie pocztowym w dniu [...] r., działając przez pełnomocnika adwokata J. Z., zaskarżyli powyższą uchwałę zrzucając, że została ona podjęta z naruszeniem art. 17 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. 2003, 80, 717 z zm., dalej "ustawa") i art. 20 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że realizacja zaskarżonej uchwały grozi skarżącym – właścicielom nieruchomości znajdujących się w pobliżu rynku głównego w J. (nie objętego zapisami skarżonego planu) – niepowetowaną stratę spowodowaną przesunięciem ośrodka handlu miejskiego ze ścisłego centrum na tereny po dawnym [...] "[...]". Uzasadniając legitymację do wniesienia skargi powołano się w niej na subiektywne przekonanie skarżących o naruszeniu ich praw zaskarżoną uchwałą. Plan "[...]" przeznacza tereny obejmujące [...] "[...]" pod usługi centrotwórcze, komercyjne i publiczne co oznacza przeniesienie na te tereny kupiectwa i handlu, które obecnie zlokalizowane są na rynku miejskim. W sytuacji gdy każdy ze skarżących jest właścicielem kamienicy przy rynku miejskim zapisy planu grożą wywołaniem strat jako skutku przeniesienia handlu miejskiego z rynku (ścisłego centrum) na tereny po dawnym [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżących wskazał, iż interes prawny skarżących wynika z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, której art. 8 pkt 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do wspierania i tworzenia korzystnych warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszeń prawa, które zostało skierowane do Rady Miejskiej w J. z dnia [...] r. Wezwanie nie zostało uwzględnione (pismo Prezydenta J. z [...] r.). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w J. reprezentowana przez Prezydenta Miasta zastępowanego przez radcę prawnego T. B. wniosła o oddalenie skargi. Zdaniem Rady skarżący nie posiadają interesu prawnego do złożenia skargi na uchwałę z dnia [...] r., albowiem uchwała ta nie oddziałowuje bezpośrednio na ich sferę praw i obowiązków. Żaden ze skarżących nie mieszka, ani nie jest właścicielem nieruchomości położonych w obrębie obszaru objętego zaskarżoną uchwałą. Zarzuty naruszenia art. 17 pkt 10 i 20 ust.1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są niesłuszne. Dyskusja nad rozwiązaniami planu została przeprowadzona w dniu [...] r. o czym świadczą dołączone akta zawierające dokumentację planistyczną. Odnośnie naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy wskazano na sporządzenie analizy zgodności miejscowego planu ze studium i stwierdzenie tej zgodności na wstępie zaskarżonej uchwały. Takie postępowanie organów gminy odpowiada przepisom prawa, co zostało potwierdzone wyrokiem NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 1863/2006. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargi skarżących wymienionych w tym postanowieniu. Postanowienie to jest prawomocne. W jego konsekwencji do rozpoznania pozostały skargi W. P., Z. P., M. Ż., T. B., W. G., B. B. i R. C. Pismem z dnia [...] r. skarżący W. P. zarzucił, że zaskarżona uchwała narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisy odrębne przez brak zgodności ze studium, niepełne określenie warunków zagospodarowania terenów objętych planem i nieuwzględnienia istnienia pod tym terenem zbiornika wód podziemnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszeń – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przede wszystkim więc należy stwierdzić, że uchwala objęta skargami jest uchwałą w zakresie administracji publicznej, została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszeń prawa i złożona w terminie (por. uchwała o NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. – sygn. akt II OSP 2/07). Mimo spełnienia powyższych warunków skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) z uwagi na brak legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, istnienie której uwarunkowuje merytoryczną kontrolę zaskarżonej uchwały. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2004 r. sygn. akt OSK 476/04 (ONSA i WSA 2005/1/2) – w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt 1437/2004 – Wokanda 2005, nr 7-8, str. 69 i S. Prutis – Ochrona samodzielności gminy jako jednostki Samorządu terytorialnego – Wyd. NSA 2005, str. 367). Skarżący wnoszący skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem prawa materialnego. Przy takim związku eliminacji podlegają te wszystkie sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania do niego innej już normy prawnej (por. wyrok NSA z 18 września 2003 r., sygn. akt II SA/2637/02, Lex nr 80699). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali zaistnienia w dniu wnoszenia skargi naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą, a polegającego na związku między tą uchwałą, a własną indywidualną sytuacją prawną. W tym miejscu należy podkreślić, że jest w sprawie bezsporne, iż skarżący na terenie objętym zaskarżoną uchwałą nie są ani właścicielami, ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości, a zatem przedmiotowa uchwała wprost nie reguluje sytuacji prawnej skarżących. Z zarzutów skarżących wynika, że upatrują oni naruszenia swojego interesu w braku możliwości lub ograniczeniu tych możliwości w przyszłości w realizacji własnych zamierzeń gospodarczych. Jednoznacznie wynika z tego, że skarżący wskazują na interes faktyczny i to przyszły. Nie można bowiem podzielić argumentacji skarżących o wynikaniu ich interesu prawnego z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zaskarżona uchwała nie wkracza bowiem w żaden sposób w prowadzenie działalności gospodarczej skarżących, których działki są usytuowane poza obszarem objętym ustaleniami planu. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że ustalenia planu mogą pośrednio wpływać na sposób prowadzenia działalności gospodarczej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie objętym planem, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Jednakże nawet w takim wypadku gmina jest do tego uprawniona bowiem realizuje jedynie swoje uprawnienia do kształtowania sposobu wykonywania prawa własności przez inne osoby. Skoro bowiem ograniczenia wprowadzone zapisami planu miejscowego w zakresie wykorzystania nieruchomości na dany cel mają umocowanie w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to stanowią też ograniczenia ustawowe w swobodzie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 22 Konstytucji. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.