II SA/Gl 1258/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-12-16
Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zameldowania na pobyt stały, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu i nie skoncentrowała tam centrum swoich spraw życiowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała faktu zamieszkiwania w spornym lokalu na pobyt stały, co było kluczowe dla spełnienia przesłanek zameldowania. Pomimo przedstawienia szeregu okoliczności wskazujących na związek z miejscowością, nie udowodniono podstawowego faktu stałego zamieszkiwania. Sąd nie dopatrzył się naruszeń proceduralnych, a uzasadnienie organu II instancji uznał za logiczne i przekonujące. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wniosła o zameldowanie na pobyt stały w lokalu, którego najemcą jest jej matka. Po uchyleniu pierwszej decyzji o zameldowaniu przez Wojewodę Śląskiego, organ I instancji ponownie wydał decyzję o zameldowaniu, uznając, że lokal stanowi centrum spraw życiowych wnioskodawczyni. Wojewoda Śląski uchylił tę decyzję i odmówił zameldowania, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała faktu zamieszkiwania w lokalu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego oraz błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę
W dniu 10 października 2018 r. J. M. wystąpiła do Prezydenta Miasta C. z wnioskiem o zameldowanie na pobyt stały pod adresem; C., ul. [...]. Przedłożone przez wnioskodawczynię zgłoszenie zawierało potwierdzenie pobytu przez jej matkę, K. M. Ta ostatnia jest najemcą przedmiotowego lokalu.
Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. zameldował wnioskodawczynię pod wskazanym adresem.
W wyniku odwołania właściciela nieruchomości R. K. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał Prezydentowi Miasta C. do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną orzeczenia kasatoryjnego było niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Dotyczyło to przede wszystkim wykazania, iż wnioskodawczyni spełnia przesłanki zameldowania w przedmiotowym lokalu.
Podejmując ponownie postępowanie organ I instancji przeprowadził oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w C. oraz przesłuchano strony postępowania.
Wnioskodawczyni składając wyjaśnienia do protokołu stwierdziła, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Tam ma skoncentrowane swoje sprawy życiowe. W mieszkaniu użytkuje jeden pokój, w którym posiada swoje rzeczy osobiste i meble. Dodała, że nadal pracuje w C. , w tej samej firmie, o jakiej mowa w wyjaśnieniach złożonych wcześniej. Matka wnioskodawczyni K. M. potwierdziła te okoliczności. Wskazała również, że pozew właściciela mieszkania o eksmisję zakończył się niepowodzeniem. Pełnomocnik właściciela lokalu oświadczył, że wnioskodawczyni tam nie zamieszkuje.
Została również przeprowadzona rozprawa administracyjna. W jej trakcie przesłuchano świadków: D. P., M. J., E. Ł. i Z. F. Troje z nich zeznało, że nie zna wnioskodawczyni. Jedynie Z. F. stwierdziła, że w kamienicy przy ul. [...] w C. mieszka od ponad dwudziestu lat. Zna wnioskodawczynię. Wiadomo jej, że wymieniona przyjeżdża co jakiś czas do lokalu nr [...], jednak nie jest w stanie powiedzieć, czy stale zamieszkuje w lokalu.
Przeprowadzono również oględziny lokalu nr [...], przy ul. [...] w C. . W ich trakcie wnioskodawczyni wskazała pokój, który zajmuje ora swojej rzeczy osobiste. Pokazała również swoje miejsce do pracy, dokumenty związane z pracą oraz sprzęt, na którym pracuje.
W konsekwencji powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. zameldował wnioskodawczynię pod wskazanym adresem. Wskazał, że wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w określonym lokalu jest sam fakt jej przebywania w nim. Istotą zameldowania jest odnotowanie w ewidencji ludności faktycznego miejsca pobytu osoby. Stan ewidencji winien być zgodny ze stanem faktycznym i odzwierciedlać go. Zebrany materiał dowodowy pozwala zaś na stwierdzenie, że lokal nr [...], przy ul. [...] w C. stanowi centrum spraw życiowych wnioskodawczyni.
Odwołanie od tej decyzji złożył R. K.zarzucając organowi I instancji naruszenie:
- art. 25 ust. 1 oraz 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018, poz. 1382) poprzez przyjęcie, że miejscem stałego pobytu J. M. jest adres ul. [...] w C. ,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 2, art. 80 i art. 85 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z oględzin bez udziału strony postępowania,
- art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji oraz niedostateczne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
W trakcie postępowania wpłynęło do organu pismo wnioskodawczyni. Wskazała ona, że fakt jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu został potwierdzony czterokrotnie w okresie od października 2018 r. do maja 2019 r. Oprócz oględzin, innymi okolicznościami, które świadczą, że miejscem pobytu stałego jest przedmiotowy adres może być fakt zarejestrowania w C. samochodu, którego jest współwłaścicielem oraz posiadania umowy ubezpieczeniowej samochodu zawartej u agenta w C. . Aktualnie (na okres od maja do sierpnia) posiada wykupiony w Miejskim Zarządzie Dróg i Mostów identyfikator mieszkańca uprawniający ją do parkowania samochodu w dowolnym miejscu w strefie ul. [...]. Z powodu zakazu wjazdu na podwórze kamienicy, w której znajduje się mieszkanie, parkuje samochód na okolicznych ulicznych parkingach.
Prawo do mieszkania w przedmiotowym lokalu oraz wskazanie tego lokalu, jako centrum spraw życiowych dla składającej wyjaśnienia i jej rodzeństwa, po przeprowadzeniu postępowania sądowego, potwierdził Sąd Rejonowy w C. . Na stronie 6 uzasadnienia do wyroku z dnia [...] r. w sprawie [...] Sąd podał, że w odniesieniu do pozwanych S. M., G. M. i J. M.należało wskazać, że osoby te skutecznie wykazywały swe uprawnienia do zajmowania przedmiotowego lokalu, wywodząc je od uprawnień swoich rodziców K. i Z. M. Zakwestionowała wreszcie przydatność dowodową zeznań przesłuchanych świadków.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski uchylił rozstrzygniecie organu I instancji i orzekł o odmowie zameldowania wnioskodawczyni pod wskazanym adresem. Opierając się na tym samym, zebranym przez organ I instancji, materiale dowodowym uznał, że nie wykazano, ażeby zostały spełnione przesłanki uzasadniające zameldowanie wnioskodawczyni pod wskazanym adresem. Podniósł, że ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty, odnoszący się do przebywania określonej osoby pod oznaczonym adresem. Całokształt materiału dowodowego wskazuje zaś (w szczególności zeznania świadków, że wnioskodawczyni nie zamieszkuje w budynku pod adresem C. ul. [...], nie posiada w nim swojego centrum życiowego, zatem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciłą organowi II instancji naruszenie:
1) art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (poprzez przyjęcie, że lokal nr [...] przy ul. [...] w C. nie jest miejscem stałego pobytu wnioskodawczyni,
2) art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 §1 k.p.a., art.75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia całego materiału dowodowego, na postawie jego błędnej oceny, która nie posiada znamion oceny wyczerpującej oraz wykracza poza zakres swobodnej oceny dowodów
3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę okoliczności i dowodów w sprawie oraz niedostateczne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne decyzji.
W ocenie skarżącej organ administracji stworzył "własną" definicję "pobytu na stałe" do własnej interpretacji, jako codziennej obecności na posesji. Podniosła, że
tryb jej życia zawodowego (jest tłumaczem języka francuskiego), polegającego na czasowych zagranicznych wyjazdach służbowych (jak to miało miejsce w przeszłości) oraz obecnie wykonywanie częściowo w siedzibie firmy, z która wiąże ją umowa o pracę i częściowo w lokalu nr [...] w formie telepracy. Taki charakter pracy wiąże się z częstymi wyjazdami i powrotami do lokalu nr [...] - miejsca stałego pobytu.
Ponownie skarżąca zakwestionowała przydatność w rozpatrzeniu jej sprawy zeznań świadków, którzy nie posiadają wiedzy, czy faktycznie w przedmiotowym lokalu przebywa.
Podkreśliła również, że jest dopisana do stałej listy wyborców w C. , wykupiła kartę uprawniającą do parkowania w rejonach ul. [...] na okres trzech miesięcy od maja do sierpnia 2019 r., opłaca w C. podatki a również korzysta z usług lekarskich w tym mieście. Nadaje i odbiera korespondencję w placówkach pocztowych C. , przypisana jest do oddziału [...] ZUS , posiada konto bankowe w oddziale z siedzibą w C. . W C. ma zarejestrowany samochód, którego jest współwłaścicielem oraz posiada umowę ubezpieczeniową samochodu zawartą u agenta w C. . Powyższe okoliczności wskazują, zdaniem skarżącej jednoznacznie, iż lokal w C. przy ul. [...] jest centrum jej spraw życiowych. Jednocześnie okoliczności te nie zostały zakwestionowane przez Wojewodę Śląskiego, jednak organ nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Pismem z dnia 5 grudnia 2019 r. uczestniczka postępowania K.M. poparła skargę. Przedstawiła decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. w przedmiocie zameldowania jej syna G. M. w spornym lokalu. W jej ocenie niezrozumiałe jest, że prawie w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych jedno z jej dzieci uzyskało meldunek a drugie nie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Zdaniem składu orzekającego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Rozstrzygana sprawa dotyczy odmowy zameldowania obecnie skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w C. . Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397) obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Realizacja powyższego obowiązku następuje poprzez zgłoszenie pobytu. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy "jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej".
Zameldowanie w powyższym trybie jest możliwe w jednej sytuacji. Należy wykazać, iż osoba domagająca się zameldowania (na pobyt stały) zamieszkuje w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Miejscem stałego pobytu osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, ma tam urządzone centrum życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. III SA/Kr 365/19 – wszystkie orzeczenia za CBOSA).
W rozstrzyganej sprawie obecnie skarżąca została ostatecznie wymeldowana ze spornego lokalu decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Śląskiego decyzją z dnia [...] r. Skarga strony została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 marca 2018 r. (sygn. II SA/Gl 1107/17). Wyrok nie jest prawomocny.
Dnia 10 października 2018 r. J. M. wystąpiła do Prezydenta Miasta C. o zameldowanie pod tym samym adresem. Dwukrotnie rozpatrując sprawę organ gminy przeprowadził postępowanie dowodowe. Kluczowe, w ocenie sądu, jest ustalenie, czy zgłaszająca pobyt stały faktycznie zamieszkuje w spornym lokalu.
W sprawie organ przesłuchał świadków, w tym mieszkańców budynku przy [...], osobę prowadzącą tam działalność gospodarczą i wreszcie dozorczynię budynku. Tylko ta ostatnia zeznała, że zna skarżącą – ale bynajmniej nie stwierdziła, że wnioskodawczyni tam zamieszkuje. Stwierdziła wyraźnie, że skarżąca przyjeżdża tam co pewien czas. Niezależnie od tego warto podkreślić, iż część świadków podkreśliła, że zna wszystkich mieszkańców kamienicy.
Ma zatem rację Wojewoda, że skarżąca nie wykazała, że zamieszkuje w budynku przy ul. [...]. Co więcej, uzasadniony jest pogląd, że takie zamieszkiwanie nie ma miejsca. Gdyby przyjąć za prawdziwe twierdzenia J. M. oraz K. M. (matki skarżącej i najemczyni mieszkania) osoby zamieszkujące w budynku musiałby znać wnioskodawczynię przynajmniej "z widzenia". Fakt takiej znajomości potwierdziła dozorczyni, jednakże równie wyraźnie stwierdziła, że J. M. przebywa w mieszkaniu jedynie okazjonalnie.
Tu sąd zwraca uwagę, iż twierdzenia uczestniczki postępowania K. M. budzą poważne wątpliwości. W trakcie rozprawy oświadczyła bowiem, że dla skarżącej sporny lokal stanowi centrum spraw życiowych od 1986 r. Jednakże w aktach administracyjnych znajdują się pisma, osobiście podpisane przez uczestniczkę, w których stwierdza ona, że zamieszkuje w lokalu jedynie z mężem (pisma z 31 grudnia 2003 r. i 29 września 2009 r.).
Reasumując tę część rozważań Sąd uznaje, że w sprawie nie zostało wykazane, że skarżąca zamieszkuje w spornym lokalu na pobyt stały. Rację miał zatem Wojewoda dokonując innej interpretacji materiału dowodowego zebranego przez Prezydenta Miasta C.
Skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego podniosła szereg okoliczności, które świadczyć mają o tym, że sporny lokal stanowi centrum jej centrum życiowe. Wskazała, że czterokrotnie podczas oględzin (w okresie od października 2018 r. do maja 2019 r. była obecna w mieszkaniu. Sąd musi tu jednak wskazać, iż o oględzinach była zawiadamiana, zatem okoliczność powyższa nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku pojazdu, którego skarżąca jest współwłaścicielem, zarejestrowanego w C. Okoliczność ta nie może stanowić dowodu na zamieszkiwanie pod określonym adresem. Tak samo należy ocenić to, że skarżąca jest dopisana do listy stałych wyborców w C., posiada na cztery miesiące wykupiony identyfikator mieszkańca, czy też korzysta w mieście z usług medycznych. Fakty te mogły by zostać uznać za dowody uzupełniająco potwierdzające zamiar stałego pobytu w spornym lokalu, ale tylko pod warunkiem, że zostałby udowodniony fakt zamieszkiwania tam.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów proceduralnych. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Okoliczność, że ustalone fakty są niekorzystne dla skarżącej nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.
Skład orzekający nie ma zastrzeżeń do uzasadnienia rozstrzygnięcia. Wywód Wojewody Śląskiego jest logiczny i przekonujący.
Odnosząc się do pisma uczestniczki postępowania należy stwierdzić, iż wbrew jej twierdzeniom sytuacja G. M. i skarżącej nie jest taka sama. Różnice dotyczą przede wszystkim różnic w zatrudnieniu i charakterze pracy rodzeństwa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło