II SA/Gl 127/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-04-14
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca dwa lokale mieszkalne, mimo niskich dochodów i ponoszenia niezbędnych wydatków, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Jednakże, posiadanie nieruchomości, która nie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny i nie stanowi zabezpieczenia zobowiązań, może stanowić podstawę do oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów w pozostałym zakresie, pomimo niskich dochodów.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Wskazał na niskie dochody z emerytury swojej i małżonki, posiadanie budynku mieszkalnego i lokalu mieszkalnego, oraz ponoszenie bieżących wydatków. Sąd zwolnił skarżącego od wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie, powołując się na posiadanie dwóch nieruchomości.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy. W treści formularza skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, utrzymując się ze świadczenia przedemerytalnego (własnego) w kwocie [...] zł netto oraz świadczenia emerytalnego swojej małżonki – M. M. - w kwocie [...] zł netto. W skład majątku skarżącego wchodzi budynek mieszkalny o pow. 60 m2 oraz lokal mieszkalny o pow. 34 m2. Skarżący poza wspomnianymi nieruchomościami nie posiada żadnego majątku jak również oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekracza 3.000 euro. Wysokość stałych, miesięcznych wydatków skarżący określił na poziomie około[...] zł.
Na wezwanie referendarza sądowego Z. M. przedstawił dokumenty obrazujące jego stan majątkowy, a w szczególności poziom dochodów oraz stałe, miesięczne obciążenia związane z utrzymaniem się.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Oceniając stan majątkowy skarżącego uznano, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę poziom i strukturę dochodów rodziny wnioskodawcy nie można stwierdzić, aby poza niezbędnymi wydatkami na utrzymanie się, których celowość nie budzi wątpliwości, skarżący dysponował środkami pozwalającymi na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Co prawda zasadniczym wydatkiem, który skarżący jest zobowiązany ponieść na tym etapie postępowania jest wpis od skargi, jednakże zaznaczyć trzeba, że w sprawach dotyczących skarg na decyzję z zakresu warunków zabudowy i zagospodarowania jest to kwota 500 zł - § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Rodzina skarżącego dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, z którego pokrywa bieżące, niezbędne wydatki. W tej sytuacji tego rodzaju obciążenie mogłoby okazać się zbyt duże.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, czego konsekwencją jest ciążący na stronie obowiązek poniesienia dalszych, ewentualnych kosztów sądowych, pod uwagę wzięto fakt, że wnioskodawca dysponuje dwiema nieruchomościami. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest zaś stanowisko, zgodnie z którym posiadanie nieruchomości, która nie stanowi zabezpieczenia jakichkolwiek zobowiązań względem podmiotów trzecich i nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rodziny strony, nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 563/09 – LEX nr 574123). Dysponowanie tego rodzaju składnikiem majątkowym przeczy bowiem tezie o trudnym położeniu materialnym, a w konsekwencji stanowi przesłankę uzasadniającą oddalenie wniosku w pozostałym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło