II SA/Gl 1271/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-09-19
Skład orzekający: Maria Taniewska - Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobom fizycznym można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdy nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która uprawdopodobni, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania oraz rodziny. Ocena wniosku obejmuje analizę dochodów, stałych wydatków oraz stanu majątkowego wnioskodawcy. W przypadku skarżących, którzy wykazali wysokie koszty leczenia i rehabilitacji oraz trudną sytuację finansową, sąd przyznał prawo pomocy z wyłączeniem wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżący K.W. i L.W. złożyli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dotyczącą rozbiórki obiektu budowlanego. Po oddaleniu skargi przez WSA w Gliwicach, skarżący wnieśli skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytury oraz wysokie koszty leczenia i rehabilitacji, a także trudną sytuację majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, za wyjątkiem wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.W. i L.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, za wyjątkiem wpisu od skargi.
Wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K.W. oraz L.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W terminie do wniesienia środka odwoławczego wpłynęła do tutejszego Sądu skarga kasacyjna, sporządzona w imieniu skarżących K.W. oraz L.W. przez profesjonalnego pełnomocnika. Do pisma dołączono między innymi wniosek z dnia [...]r.
o przyznanie prawa pomocy, sporządzony na urzędowym formularzu PPF, w którym skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Opisując sytuacją finansową skarżący wskazali, że uzyskują dochody wyłącznie z tytułu emerytury, której wysokość kształtuje się łącznie na poziomie około [...]złotych,
co zostało poparte stosownymi dokumentami. Skarżąca K.W. posiada ponadto nieruchomość o powierzchni [...] arów, a wspólnie z L.W. są właścicielami domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych, jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby trzy tysiące euro. Podniesiono również, że stan zdrowia L.W. jest ciężki i wymaga kosztownego leczenia i rehabilitacji.
Rozpatrując złożony wniosek Sąd wezwaniem z dnia [...] r. zobowiązał stronę skarżącą między innymi do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się oraz z leczeniem i rehabilitacją, a nadto do wskazania aktualnego sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnej. W odpowiedzi pełnomocnik skarżących przesłał wyliczenie kosztów ponoszonych przez oboje skarżących na leczenie i rehabilitację wraz ze zgromadzoną przez nich dokumentacją oraz dodatkowo wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia i wiek skarżących, nie użytkują oni nieruchomości rolnej oraz nie pobierają z tytułu jej posiadania żadnych dopłat. Zgodnie z pismem pełnomocnika skarżących z dnia [...] r. wydatki miesięczne na utrzymanie domu wynoszą około [...] złotych, natomiast koszty lekarstw, wizyt lekarskich, specjalistycznych konsultacji i zabiegów rehabilitacyjnych nie są stałe i do sierpnia [...] r. ukształtowały się na poziomie około [...] złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się
w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Zaznaczyć również trzeba, że ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dokonywana zarówno pod względem wysokości i struktury uzyskiwanych dochodów i stałych wydatków, jak
i stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.
Mając na względzie wspomniane wyżej kryteria uznano, że wniosek K.W. i L.W. zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uzyskują co prawda dochód w stałej wysokości, jednakże jest on przeznaczany na zaspokajanie potrzeb bytowych, w tym przede wszystkim na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji po przebytych operacjach oraz opieki nad L.W., którego stan zdrowia jest ciężki (trudności w mówieniu, niemożność samodzielnego poruszania się). Wyjaśnienia pełnomocnika zawarte w piśmie z dnia [...] r. dotyczące ponoszonych przez skarżących miesięcznych wydatków, potwierdzone również dokumentami, nie budzą wątpliwości pod względem ich wysokości oraz zasadności. W oparciu o te dane Sąd stwierdził, że wnioskodawcy wykazali w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia dalszych kosztów postępowania byłaby dla nich nadmiernym obciążeniem, wiążącym się
z uszczerbkiem dla ich utrzymania. W tym miejscu wskazać należy, że skarżący dobrowolnie uiścili wpis od skargi, a w tej sytuacji uznać należy, że zachodzą podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych, za wyjątkiem uiszczonego wcześniej wpisu od skargi.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło