II SA/Gl 1275/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] roku Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył J. P. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podał, że sporny lokal opuścił istotnie w [...] roku, ale opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego bowiem stanowiło skutek gróźb kierowanych pod adresem jego rodziny. W spornym lokalu pozostały jego rzeczy osobiste, które następnie zostały wyrzucone przez K. P. (po dokonaniu przez nią włamania do spornego lokalu). Zakwestionował także sposób przeprowadzenia oględzin oraz poczynione w ich trakcie ustalenia. W tym zakresie skarżący twierdził, że opuszczając mieszkanie wbrew własnej woli pozostawił je w bardzo dobrym stanie. Wyjaśnił także, iż z uwagi na toczące się postępowanie sądowe i prokuratorskie bezsensowne jest zwracanie się z kolejnym powództwem –"powództwem procesowym". Zdaniem skarżącego brak jest w sprawie dowodów na to, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy, bo sporny lokal z przynależnym garażem stanowią jego jedyny majątek i nigdy nie miał zamiaru sprzedania lokalu przy ul. [...] w G. Natomiast wymeldowanie go z tego lokalu umożliwi K. P. jego sprzedaż i znacznie utrudni drogę do odzyskania mieszkania. Powyższe odwołanie nie zostało uwzględnione i Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że została spełniona przesłanka do wymeldowania J. P. określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu organ podał, że z wyjaśnień samego J. P. wynika, że wyprowadził się ze spornego lokalu w [...] roku wraz ze swoją rodziną. Co najmniej od [...] roku nie posiada kluczy do mieszkania bowiem z polecenia jego właścicielki K. P. uległy one zmianie. Do daty zmiany kluczy skarżący bywał od czasu do czasu w lokalu. Przeprowadzone oględziny lokalu w dniu [...] roku wykazały, że sporny lokal składający się z trzech pokoi, kuchni i łazienki jest niezamieszkały bowiem brak w nim umeblowania, a w kuchni zlewu. Stwierdzono także brak prądu oraz jakichkolwiek rzeczy osobistych skarżącego. Zdaniem organu jeżeli nawet istotnie do wyprowadzenia się skarżącego (wraz z rodziną) w [...] roku doszło pod wpływem gróźb kierowanych do niego, a dotyczących bezpieczeństwa jego rodziny, to nie podjęcie przez niego od [...] roku działań umożliwiających mu powrót do miejsca stałego zameldowania nakazuje to wyprowadzenie potraktować jako dobrowolne (wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 352/07). Za takie działania nie można uznać złożenia przez skarżącego przeciwko K. P. powództwa w zakresie roszczeń finansowych, ani złożenie subsydiarnego aktu oskarżenia w przedmiocie oszustwa przy sprzedaży spornego lokalu. Żadne z tych działań nie mają bowiem wpływu na przywrócenie posiadania lokalu przez skarżącego. Także deklaracja skarżącego o zamiarze powrotu do spornego lokalu po zakończeniu postępowania o jego wyłudzenie nie oznacza, że nie zaistniały przesłanki przewidziane art. 15 ust. 2 ustawy. Sam deklarowany zamiar skarżącego nie stanowi o jego zamieszkiwaniu w lokalu i nie ma decydującego znaczenia wobec braku konkretnych działań w których wyraża się wola zamieszkania. Skoro więc zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy skarżącego należało wymeldować. Organ odwoławczy podkreślił także, iż wymeldowanie z pobytu stałego nie pozbawia go prawa dochodzenia roszczeń o charakterze majątkowym bowiem ewidencja ludności nie rozstrzyga ani o statusie prawnym lokali mieszkalnych, ani o roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle zajmowania bądź opuszczenia lokalu mieszkalnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył J. P. Domagał się w niej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Twierdził, że podjął wszelkie możliwe kroki prawne w celu powrotu do lokalu przy ul. [...] i dopiero prawomocne zakończenie postępowania przeciwko K. P. o wyłudzenie aktu własności spornego lokalu umożliwi mu wystąpienie z powództwem procesowym. Organ odwoławczy wniósł – w odpowiedzi na skargę – o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga – w ocenie składu orzekającego – nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją, podobnie jak decyzją organu I instancji, orzeczono o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G. uznając, że zostały spełnione przesłanki przewidziane art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, od których wymeldowanie jest uzależnione. Wydanie zaskarżonej decyzji było poprzedzone obszernym postępowaniem dowodowym. To postępowanie skład orzekający uznaje za prawidłowo przeprowadzone, a jego ustalenia przyjmuje za własne. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Z przepisu tego wynika, że przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca stałego pobytu bez wymeldowania. Orzecznictwo sądowe rozbudowało powyższą przesłankę uznając, że opuszczenie lokalu winno mieć charakter dobrowolny i trwały. Właśnie to czy opuszczenie przez skarżącego spornego lokalu w [...] roku, co jest okolicznością bezsporną, miało charakter dobrowolny i czy od tej daty skarżący podjął działania zmierzające do powrotu do spornego lokalu stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie. Jak już wspomniano do opuszczenia spornego lokalu przez skarżącego doszło w [...] roku. Odwiedzanie tego lokalu po tej dacie do [...] roku, kiedy to nastąpiła wymiana zamków w lokalu, a nawet przechowywanie w nim rzeczy nie może być uznane za zamieszkiwanie w lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu. Miejscem stałego pobytu osoby jest bowiem miejsce w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a więc nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami. Nie jest to więc miejsce okazjonalnego przebywania lecz stały, rodzinny pobyt połączony z czynnościami higienicznymi i gospodarczymi (wyrok NSA z 1 marca 2001 roku, sygn. akt V SA 2682/00). Niewątpliwie pobyty skarżącego w spornym lokalu od [...] roku do [...] roku nie miały takiego charakteru nie łączyły się bowiem ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego skarżącego. Jeżeli nawet przyjąć, że skarżący w [...] roku nie wyprowadził się z lokalu dobrowolnie to wobec nie podjęcia przez niego po tej dacie skutecznych działań prawnych umożliwiających mu powrót do miejsca zameldowania na pobyt stały należy uznać, że wyprowadzenie to miało charakter dobrowolny. Działaniami zmierzającymi do uzyskania powrotu do spornego lokalu – wbrew przekonaniu skarżącego – nie jest złożenie powództwa przeciwko K. P. w zakresie roszczeń finansowych dotyczących spornego lokalu ani subsydiarny akt oskarżenia w przedmiocie oszustwa przy sprzedaży spornego lokalu. Podjęcie prawem przewidzianych środków powinno doprowadzić do uzyskania przez skarżącego rozstrzygnięcia organu państwa – wyroku sądowego przywracającego posiadanie lub co najmniej orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszenia danej osoby (tu skarżącego) do opuszczenia lokalu (wyrok WSA w Gliwicach z 16 marca 2009 roku, sygn. akt II SA/GL 605/08). Z akt sprawy wynika, a nie przeczy temu skarżący, że takich działań nie podjął. Twierdzenie skarżącego zawarte w skardze, że z roszczeniem procesowym nie mógł wystąpić z uwagi na fakt, że tytuł własności lokalu (akt notarialny) znajduje się w posiadaniu K. P. nie odpowiada art. 244 § 1 kc. Przepis ten reguluje roszczenie posesoryjne, które przysługuje przeciwko temu kto samowolnie naruszył posiadanie, a skorzystać z niego może posiadacz, z tym że termin dochodzenia tego roszczenia jest ograniczony rocznym terminem zawitym (art. 344 § 2 kc). Skoro zatem jest bezsporne opuszczenie przez skarżącego lokalu w [...] roku i nie podjęcie działań prawnych zmierzających do odzyskania możliwości ponownego zamieszkania w tym lokalu to należy przyjąć, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i stwarzało to sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania skarżącego z lokalu, skoro obowiązku meldunkowego nie dopełnił (wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 352/07). Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę (ustawa z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.).