II SA/Gl 129/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2021 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. We wniosku z dnia 12 sierpnia 2020 r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. K. G. (dalej też jako skarżąca), powołując się na treść wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r., sygn. akt [...], wniosła o wypłacenie jej "należnego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 01-01-2015 do 26-08-2015 r. wraz z zaległymi odsetkami za zwłokę w wypłacie świadczenia". Po rozpoznaniu wszczętej tym wnioskiem sprawy Prezydent Miasta B. (dalej jako Prezydent) decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił przyznania w/w prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad A. G. w okresie od 1 stycznia do 26 sierpnia 2015 r. Jako podstawę tej decyzji wskazał m.in. art. 104 Kpa oraz art. 17, art. 23 ust. 2, art. 24 ust. 2 i ust. 2a oraz art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej też jako ustawa lub u.ś.r.). W uzasadnieniu decyzji Prezydent powołał się na treść art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, oraz na treść ust. 2a tego artykułu, zgodnie z którym "Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności". W odniesieniu do treści tych przepisów organ stwierdził, że wniosek w tej sprawie skarżąca złożyła po upływie określonego w art. 24 ust. 2a terminu, co uzasadnia odmowę przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia do 26 sierpnia 2015 r. Wskazał też organ, że sprawa o świadczenie pielęgnacyjne dla skarżącej w związku z opieką nad córką A. toczyła się już w związku z jej wnioskiem z dnia 1 grudnia 2017 r. Po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...] r. przyznano skarżącej prawo do wnioskowanego świadczenia na okres od 1 do 31 grudnia 2017 r. i na okres od 1 stycznia do 31 lipca 2018 r. Decyzja ta została utrzymana następnie w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej też jako SKO lub Kolegium) z dnia [...] r., nr [...]. Wniesiona na tą decyzję SKO skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 473/18, w którym Sąd ten stwierdził, że "W zakresie zastosowania art. 24 ust. 2a cytowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych konieczne jest, aby warunek rezygnacji z zatrudnienia był spełniony w całym zakresie, którego dotyczyć miałoby zastosowanie tego przepisu. Nie ma zatem możliwości, aby w oparciu o ten przepis przyznać świadczenie – jak podniosła skarżąca w skardze – za okres od 1 stycznia 2015 r. do 26 sierpnia 2015 r., w którym skarżąca nie była zatrudniona". Nadto Prezydent stwierdził, że jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu 5 grudnia 2014 r. złożyła do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. wniosek o ustalenie niepełnosprawności dla K. G., po rozpatrzeniu którego orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] zaliczono w/w do osób niepełnosprawnych do dnia [...]2018 r. ze wskazaniem konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Od powyższego orzeczenia złożyła skarżąca odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim w Katowicach, który po rozpatrzeniu w/w odwołania orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca odwołanie do Sądu Rejonowego w R., który wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie poprzez stwierdzenie, że odwołująca się wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta z dnia [...] r. skarżąca zarzuciła, ze wbrew zajętemu w tej decyzji stanowisku wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożyła w terminie, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a ustawy, a to w sytuacji gdy wniosek taki złożyła dnia 1 grudnia 2017 r., a wyrok SR w R., którym Sąd ten przyznał jej "prawo do świadczenia od 01.01.2015 r. do 31.08.2018 r. do czasu ważności orzeczenia" uprawomocnił się w dniu [...] listopada 2017 r. Zaakcentowała, że w okresie od 1 stycznia do 26 sierpnia 2015 r. nie pracowała. W późniejszym okresie została zmuszona do podjęcia pracy z uwagi na swoją sytuację finansową i konieczność zachowania prawa do ubezpieczenia w Powiatowym Urzędzie Pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się m.in. na art. 138 § 1 kpt 1 Kpa oraz art. 17 i art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po przytoczeniu treści mogących mieć zastosowanie w sprawie przepisów u.ś.r. Kolegium podtrzymało ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Prezydenta. Podkreślono fakt, że sprawa zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz skarżącej za wnioskowany przez nią obecnie okres od 1 stycznia 2015 r. była już przedmiotem orzeczenia tego organu oraz wskazanego przez Prezydenta wyroku WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 473/18, od którego kasacja skarżącej została oddalona wyrokiem NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 960/19. Wyrokami tymi zostało przesądzone, że świadczenie to za okres od 1 stycznia do 26 sierpnia 2016 r. skarżącej nie przysługuje, a to w sytuacji gdy po tym okresie była ona zatrudniona. W wyrokach tych nie kwestionowano natomiast, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Kolegium podniosło w tym względzie, że jest związane wyrażonym w tym zakresie w tych wyrokach stanowiskiem, a to zgodnie z art. 153 i art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO skarżąca podtrzymała co do zasady zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Ponownie podniosła, że w sprawie zachodzi sytuacja o jakiej mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., gdyż wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożyła 1 grudnia 2017 r., a wyrok SR kończący sprawę ustalenia zakresu niepełnosprawności jej córki uprawomocnił się [...] listopada 2017 r. Spełnia też warunek z art. 17 ust. 1 ustawy, gdyż w objętym żądaniem okresu od dnia 1 stycznia do 26 sierpnia 2015 r., nie pracowała. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie, oceniane pod względem interesu prawnego skarżącej, pomimo niewłaściwej formy, nie narusza obowiązujących przepisów w sposób dający podstawę do wyeliminowania go z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy p.p.s.a. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta zostały wydane po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 12 sierpnia 2020 r. W sytuacji zatem, gdy jak to podnosi skarżąca, a co znajduje też potwierdzenie w materiale sprawy, powoływany przez nią wyrok SR w R. z dnia [...] r. uprawomocnił się [...] listopada 2017 r, to nie może ulegać wątpliwości, że składając wniosek 12 sierpnia 2020 r., skarżąca uchybiła terminowi, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Faktycznie zatem skarżąca opierając swoje żądanie na treści tego przepisu (art. 24 ust. 2a ustawy) powołuje się na swój wniosek złożony w dniu 1 grudnia 2017 r. Ten niewątpliwie został złożony z zachowaniem wynikającego z omawianego przepisu terminu. Skarżąca pomija jednak przesądzającą dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi okoliczność, że w oparciu o jej wniosek z 1 grudnia sprawa została już prawomocnie zakończona (rozpoznana) decyzją Prezydenta z dnia [...] r., utrzymaną następnie w mocy decyzją SKO z dnia [...] r., nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2015 r., tj. za okres objęty żądaniem wynikającym z jej złożonego następnie wniosku z dnia 12 sierpnia 2020 r. Podkreślenia wymaga, że decyzje te właśnie w zakresie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2015 r. skarżąca bezskutecznie kwestionowała w postępowaniu sądowym. Jej skarga na powyższą decyzję SKO z dnia [...] r. została bowiem oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 473/18. Wniesiona od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 960/19. Z treści uzasadnień tych wyroków wynika w jednoznaczny sposób, że przedmiotem sporu w tamtym postępowaniu była właśnie kwestia zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r., gdy chodzi o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 stycznia 2015 r. W tamtym postepowaniu nie było, wbrew sugestii skarżącej kwestionowane, że wniosek z dnia 1 grudnia 2017 r. został złożony z zachowaniem terminu z art. 24 ust. 2a ustawy. Organy orzekające, a później Sądy obu instancji, przyjęły jednak, że wynikający z art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunek rezygnacji z zatrudnienia został przez skarżącą spełniony dopiero od 1 grudnia 2017 r. Przyjęły bowiem, że warunek ten powinien być spełniony w całym okresie, którego dotyczyć miałoby zastosowanie tego przepisu. Jak to trafnie podniosło w zaskarżonej decyzji SKO, oceną wyrażoną w powyższych wyrokach oraz ich prawomocną treścią organy orzekające były związane przy rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 12 sierpnia 2020 r., a to zgodnie z treścią art. 153 i art. 171 ustawy p.p.s.a. Jest nimi związany również Sąd przy rozpatrywaniu niniejszej skargi. Wobec powyższego w niniejszej sprawie organy powinny wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa, a nie rozstrzygać sprawy merytorycznie. Wniosek dotyczył bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Zdaniem Sądu uchybienie to nie miało jednak znaczenia z punktu widzenia interesu prawnego skarżącej, o jakim mowa w art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a., a to gdy jej prawa zostały we wszczętym i zakończonym zaskarżoną decyzją postępowaniu w pełni zabezpieczone. W konsekwencji skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr