II SA/Gl 1290/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r., nr [...], znak [...] udzielił M. M. pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, położonej w C. przy ul. [...], nr ewid. [...], będącej własnością K. C., T. C. i A. B. w celu wykonania robót budowlanych polegających na otynkowaniu ściany budynku zlokalizowanego na terenie posesji przy ul. [...] w C., przy granicy z ww. działką sąsiednią przy jednoczesnym spełnieniu określonych warunków. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części określenia w pkt 5 warunku dotyczącego czasu i terminu korzystania z sąsiedniej nieruchomości, orzekając w tym zakresie granice niezbędnej potrzeby w korzystaniu z nieruchomości - od dnia, w którym decyzja o niezbędności wejścia na teren nieruchomości stanie się ostateczna, nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2013 r., z jednoczesnym ustaleniem czasu realizacji przedmiotowych robót budowlanych w terminie do 10 dni roboczych, po uprzednim powiadomieniu właściciela nieruchomości o zamiarze przystąpienia do wykonania robót, z tygodniowym wyprzedzeniem przed ich rozpoczęciem. Pełnomocnik skarżącej A. B. pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. zawnioskował o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki dla skarżącej. Skarżąca bowiem jest w trakcie realizacji inwestycji, która ma przylegać do tynkowanej ściany budynku. Zdaniem skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji może znacznie utrudnić realizacje jej inwestycji poprzez konieczność przesunięcia zaprojektowanego budynku, co wobec braku wolnej przestrzeni na działce może uniemożliwić jej przeprowadzenie budowy. Nadto poinformowano, że w dniu dzisiejszym, tj. 19 sierpnia 2013 r. właściciele sąsiedniej działki rozpoczęli roboty tynkarskie. Uczestnicy postępowania oraz organ odwoławczy, pomimo takiej możliwości, nie ustosunkowali się do wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek o wstrzymanie zaskarżonego rozstrzygnięcia zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu każdą ze stron postępowania. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. Jednakże w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Tak więc z uwagi na fakt, że instytucja wstrzymania jest wyjątkiem od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być szczególnie umotywowane. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z orzecznictwem przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową i niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody spowodowanej wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie istnieje w niniejszej sprawie. Przywołane w uzasadnieniu wniosku okoliczności nie przemawiają za istnieniem przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, że istotą decyzji wydawanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, nr 243, poz. 1623 ze zm.) jest umożliwienie inwestorowi wejścia na teren nieruchomości należącej do innej osoby, w celu wykonania robót przygotowawczych lub robót budowlanych na nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Przedmiotowa decyzja z założenia zatem w pewien sposób utrudnia lub ogranicza korzystanie z nieruchomości, której dotyczy. Dlatego samo powołanie się na takie ograniczenie lub utrudnienie jest niewystarczające i nie może stanowić podstawy wstrzymania wykonania decyzji wydanej na podstawie tego przepisu. Przywołane we wniosku okoliczności nie uprawniają do oceny, że wykonanie zaskarżonej decyzji, do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd, spowoduje trudne do odwrócenia skutki po stronie skarżącej. Należy mieć przy tym również na uwadze, że otynkowanie ściany budynku nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. W orzecznictwie sądowym przejmuje się, że wykonanie robót budowlanych jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym, i wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić. Należy także wyjaśnić, że jeżeli w wyniku korzystania przez inwestora z należącej do skarżącej nieruchomości powstanie szkoda, to na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym inwestor zobowiązany jest do jej naprawienia. Ponadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby niezasadne w związku z okolicznością upływu w dniu 31 sierpnia 2013 r. terminu przewidzianego na wykonanie robót budowlanych. Zasadności wniosku nie można upatrywać również w wadliwości zaskarżonego aktu. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą Sąd może wstrzymać jego wykonanie. Bowiem o ewentualnym naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.