II SA/Gl 1295/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Fundacja prowadząca działalność non-profit, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i posiada środki na rachunku bankowym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Fundacja spełniła przesłankę braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia częściowe zwolnienie z kosztów sądowych (wpisu od skargi). Jednakże, biorąc pod uwagę, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów, Sąd uznał, że Fundacja jest w stanie uiścić ewentualne dalsze koszty postępowania poza wpisem od skargi.
Stan faktyczny
Fundacja wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją działalność non-profit, kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, stratę za ostatni rok obrotowy oraz środki na rachunku bankowym. Referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak Fundacja wniosła sprzeciw, argumentując, że posiadane środki mają charakter publiczny i nie mogą być wydatkowane na cele postępowania sądowego, co stanowiłoby przekroczenie postanowień statutu. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą z obowiązku uiszczania wpisu od skargi. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych na skutek wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczania wpisu od skargi; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Na skutek wezwania do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie, Fundacja [...] w W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi działalność o charakterze non – profit w postaci budowy [...]. Wysokość kapitału zakładowego Fundacji wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych [...] zł. Za ostatni rok obrotowy skarżąca odnotowała stratę w wysokości [...] zł. Na jej rachunku bankowym znajdują się środki w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Fundacja w ustawowym terminie wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniosła, iż posiadane przez nią środki analogicznie jak środki w ramach instytucji prawa pomocy mają charakter publiczny. Wobec tego kwota [...] zł pomimo, iż nie jest wysoka nie może być przez nią wydatkowana na cele postępowania sądowego, którego przedmiot stanowią roboty budowlane o "charakterze prywatnym". Taka sytuacja stanowiłaby w ocenie skarżącej przekroczenie postanowień jej statutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona w stosunku do skarżącej w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Oceniając stan majątkowy skarżącej Sąd doszedł bowiem do przekonania, iż posiadane przez nią środki na rachunku bankowym wydatkuje ona na działalność w postaci budowy obiektów budowlanych związanych z jej działalnością statutową (m.in. pomocą społeczną), która niewątpliwie wiąże się z dużymi nakładami finansowymi. Jednakże mając na uwadze fakt, iż instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego Sąd uznał, iż skarżąca poza wpisem od skargi jest w stanie uiścić ewentualne, dalsze koszty postępowania sądowego. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą okoliczności braku możliwości wydatkowania na poczet niniejszego postępowania sądowego zgromadzonych przez nią środków finansowych, z uwagi na rozbieżność przedmiotu tego postępowania oraz charakteru jej działalności statutowej, należy skarżącej zwrócić uwagę, iż w sprawie zainicjowanej również jej skargą, dotyczącej tego samego postępowania administracyjnego, tj. wykonania określonych robót budowlanych (sygn. akt II SA/Gl 914/07), Fundacja uiściła w dniu [...]r. wymagany wpis sądowy w kwocie [...] zł Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło