II SA/Gl 1298/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na pismo Wojewody Śląskiego z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr IFXIII.7820.78.2016 w przedmiocie wniosku o uznanie za stronę postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 1 września 2016 r. do Wojewody Śląskiego wpłynął wniosek Zarządu Województwa Śląskiego, jako zarządcy drogi, o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn. "Przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...]". Wypełniając dyspozycje art. 11 d ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024r., poz. 311, zwanej dalej specustawa drogowa). Wojewoda Śląski o wszczęciu postępowania zawiadomił wnioskodawcę, właścicieli i użytkowników wieczystych oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczenia w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim, w Urzędzie Miejskim w B., w Biuletynie informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. W dniu 14 czerwca 2017 r. Wojewoda Śląski wydał decyzję. O wydanej decyzji zawiadomił właścicieli i użytkowników wieczystych oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczenia w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim, w Urzędzie Miejskim w B., w Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Z uwagi na niezaskarżenie w ustawowym terminie decyzji, stała się ona ostateczna z dniem 28 lipca 2017 r. Pismem z dnia 16 czerwca 2025 r. M. P. (dalej; skarżąca) zwróciła się do Wojewody Śląskiego w sprawie likwidacji zjazdu na nieruchomość położoną przy [...] w B. oraz o wskazanie podstawy prawnej nieuznania właściciela działki jako strony przedmiotowego postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r. Wojewoda Śląski udzielił skarżącej stosownej odpowiedzi, wyjaśniając dlaczego nie otrzymała ona ww. zawiadomień w 2016 r. i 2017 r. oraz przekazał stanowisko Zarządu Województwa Śląskiego w sprawie likwidacji zjazdu. Pismem z dnia 12 września 2025 r. M. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. pismo Wojewody Śląskiego z dnia 4 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W tym celu omówienia wymagają przepisy prawa, regulujące właściwość działania sądów administracyjnych. Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z póżn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających: 4b. opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i , terenowych organów administracji rządowej: 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej: 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga w sprawie niniejszej nie jest objęta żadnym z powyższych punktów art. 3 § 2 p.p.s.a., dlatego Sąd nie może uczynić jej przedmiotem swojego rozpoznania. Przedmiotem skargi jest czynność odmowy uznania skarżącej za stronę postępowania administracyjnego. W kwestionowanym piśmie organ stwierdził, że skarżąca nie jest stroną w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W doktrynie i orzecznictwie jest niesporne, że "dopuszczenie" do toczącego się postępowania administracyjnego nie wymaga wydania decyzji ani postanowienia, zatem sprawa niniejsza nie mieści się w granicach art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Jako że czynność, która jest przedmiotem zaskarżenia do sądu, nie jest niewątpliwie żadnym z aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., kluczową kwestią dla określenia możliwości poddania działania organu kontroli sądu administracyjnego pozostaje ustalenie, czy czynność mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W doktrynie podnosi się (por. komentarz J. P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warszawa, 2004 r., s. 21 - 24, oraz komentarz T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warszawa, 2005 r., s. 59- 61) że akty lub czynności, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą spełniać łącznie następujące przesłanki: a) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., b) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, c) muszą mieć charakter zewnętrzny, czyli muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, d) muszą być skierowane do indywidualnych podmiotów, e) muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa, a więc taki akt lub czynność powinny ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe wymogi stwierdzić należy, że uznanie danej osoby za stronę postępowania jest czynnością procesową, a nie materialnoprawnym rozstrzygnięciem o uprawnieniach lub obowiązkach tej osoby wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 460/24, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA). W tym stanie rzeczy czynność organu polegająca na wysłaniu do skarżącej pisma zawierającego stanowisko, że nie jest ona stroną postępowania, nie podlega w ogóle kontroli sądowej. Zajęte przez organ pisemne stanowisko o odmowie dopuszczenia do postępowania skarżącej w charakterze strony nie jest więc żadnym z aktów wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. i nie podlega w związku z tyrn kontroli sądowej. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.