II SA/Gl 13/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – którego wysokość ustalono w oparciu o § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) M. G., na druku formularza urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą zaliczoną do [...] grupy inwalidztwa i uzyskuje niskie dochody w postaci renty w wysokości [...] zł netto miesięcznie. M. G. zamieszkuje u syna, jednakże prowadzi odrębne od niego gospodarstwo domowe. Na skutek wezwania referendarza sądowego skarżący przedstawił orzeczenie o stwierdzeniu niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Okoliczności wskazane przez M. G. przemawiają za częściowym uwzględnieniem jego wniosku. Nie jest bowiem możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że skarżący nie ma żadnych możliwości znalezienia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności związane ze stanem majątkowym M. G. skłaniają do stwierdzenia, że w istocie konieczność zapłacenia wpisu od skargi mogłaby stanowić zbyt duży wydatek w jego budżecie. Trzeba bowiem pamiętać, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, wymagająca pomocy osób trzecich. Uzasadnia to przypuszczenie, że comiesięczne wydatki muszą wystarczyć na pokrycie większych od przeciętnych potrzeb. Tym samym nawet zapłacenie sumy [...] zł mogłoby przekraczać możliwości skarżącego. Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ogranicza się jednak wyłącznie do dochodów wnioskodawcy lecz obejmuje również jego sytuację rodzinną i osobistą. W druku wniosku skarżący wskazał, iż zamieszkuje wraz z synem, prowadząc zarazem odrębne gospodarstwo domowe. Trzeba w tym miejscu wspomnieć, że ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.) ustanawia generalne zasady wspierania się przez członków rodzin, w tym rodziców i dzieci (art. 87 tej ustawy). Należy zatem oczekiwać, iż w sytuacji braku możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego wnioskodawca w pierwszej kolejności powinien poszukiwać wsparcia u członków swojej rodziny, a dopiero później, gdyby pomoc ta okazała się niewystarczająca – zwrócić się o udzielenie pomocy ze środków publicznych. Trudno bowiem oczekiwać, że to Skarb Państwa jest zobowiązany wspierać osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, podczas gdy maja one członków rodziny mogących im pomóc. Skarżący nie wskazał co prawda wysokości dochodów oraz majątku syna, nie mniej jednak nie dowiódł również, że osoba ta nie jest w stanie mu pomóc. W tych okolicznościach sprawy stwierdzono zatem, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.