II SA/Gl 1310/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-02-25

Skład orzekający: Krzysztof Nowak, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wydania decyzji o czasowym odebraniu psa w trybie interwencyjnym była zgodna z prawem, biorąc pod uwagę przesłanki z art. 7 ust. 3 i art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w dniu interwencyjnego odebrania psa nie istniały przesłanki prawne i faktyczne do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, gdyż nie stwierdzono stanu niecierpiącego zwłoki ani zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia. Ocena organów administracji, potwierdzona materiałem dowodowym, wykazała brak znamion znęcania się nad zwierzęciem oraz prawidłowe warunki bytowania, co uzasadniało oddalenie skargi.
Stan faktyczny
W dniu marca 2024 r. przedstawiciele Fundacji interwencyjnie odebrali psa rasy mieszanej będącego pod opieką właściciela z posesji w gminie L. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu psa, uznając, że nie zachodzi stan niecierpiący zwłoki ani zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, podnosząc m.in. niewłaściwą ocenę stanu faktycznego i niedopuszczenie opinii biegłego weterynarii. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, a WSA w Gliwicach oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi [...] Fundacji [...] z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 lipca 2024 r. nr SKO.4117.102.2024 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o czasowym odebraniu psa oddala skargę. Decyzją z dnia 23 maja 2024 r. nr [...], Wójt Gminy L. (dalej: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1580 z późn. zm., dalej: u.o.z.) po uzyskaniu informacji o interwencyjnym odebraniu w dniu [...] marca 2024 r. przez przedstawicieli [...] Fundacji [...] z siedzibą w B. (dalej: Skarżąca) odmówił wydania decyzji o czasowym odebraniu R. F. psa rasy mieszanej (szczeniaka) utrzymywanego na posesji położonej w N. nr [...], gm. L.. W uzasadnieniu organ podał, iż z notatki służbowej Policji w K. wynika, że odbiór psa przez przedstawicieli Fundacji odbył się przed przybyciem na miejsce funkcjonariuszy Policji. Odebrany pies był młody, maści [...] ([...]), w opinii funkcjonariuszy był organoleptycznie zadbany, sierść ładna, błyszcząca, brak śladów zaniedbania czy wychudzenia, pies ufny - nie bał się ludzi, brak śladów bicia i znęcania się fizycznego nad zwierzęciem. Buda, która miała być schronieniem dla psa była wykonana z pustaków pianowych, przykryta płytą dachówki eternitowej, w środku wyłożona wykładziną, była widoczna misa z czystą wodą, jak i pełna miska z jedzeniem. W odległości ok. 2 metrów od budy był wbity kołek z owiniętym łańcuchem o długości około 2,5 metrów. Przybyli na miejsce przedstawiciele Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej w C. ocenili kondycję odebranego psa, który znajdował się w klatce transportowej samochodu należącego do Fundacji, jako prawidłową, zachowanie nie odbiegało od normy, nie odnotowano śladów znęcania (bicia, straszenia) w wyglądzie i zachowaniu względem ludzi. Wskazane przez właściciela psa miejsce, które miało stanowić schronienie zwierzęcia nie zapewniało całkowitej ochrony przed warunkami atmosferycznymi, ale nie zagrażało bezpośrednio zdrowiu zwierzęcia i życiu. Według oświadczenia właściciela na czas największych mrozów pies jest zabierany do domu. Kontrolujący pouczyli właściciela psa o potrzebie zapewnienia mu lepszego schronienia (odizolowanego, ocieplonego, chroniącego w pełni przed warunkami atmosferycznymi), jak również o obowiązku spuszczania psa na 12 godzin i wymaganej długości łańcucha (3 metry). Pies nie miał ważnego szczepienia przeciw wściekliźnie, w związku z czym nałożono mandat w wysokości 100 zł na właściciela zwierzęcia. Przeprowadzona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w dniu [...] kwietnia 2024 r. ponowna kontrola potwierdziła wykonanie nieprawidłowości. Pies został zaszczepiony przeciw wściekliźnie. Miał postawioną drewnianą budę, wyścielaną świeżą słomą, szczelną, ustawioną w ocienionym miejscu. Pies przebywał na łańcuchu - 3 metry. Właściciel oświadczył, że pies nie przebywa na uwięzi. Ogrodzenie posesji, które w dniu [...] marca 2024 r. było nieszczelne, zostało poprawione, co może być potwierdzeniem spuszczania psa. Organ po przywołaniu przepisów mających w sprawie zastosowanie zwrócił uwagę, że w ocenie Powiatowego Lekarza Weterynarii wystarczające było nakazanie właścicielowi zwierzęcia zapewnienie psu właściwego pomieszczenia chroniącego przed złymi warunkami atmosferycznymi, a powtórna kontrola potwierdziła usunięcie nieprawidłowości. Również funkcjonariusze Policji nie dopatrzyli się znamion znęcania się nad psem, w związku z czym podjęli decyzję o wydaniu psa jego dotychczasowemu właścicielowi. Organ wskazał też, że dwa podmioty uprawnione do dokonania odbioru zwierzęcia, przedstawiły odmienne zdania co do konieczności odbioru zwierzęcia, zatem w tej sytuacji funkcjonariusze Policji uznali za zasadne powiadomienie Powiatowego Lekarza Weterynarii, a zajęte stanowisko miało kluczowe znaczenie dla podjętej decyzji o konieczności zwrotu psa jego właścicielowi. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 3 czerwca 2024 r. W odwołaniu od tej decyzji złożonym w ustawowym terminie (w dniu 6 czerwca 2024 r.) Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 7 ust. 3 u.o.z. poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji nieuzasadnioną odmowę wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia na skutek niewłaściwego odczytania normy z art. 6 ust. 2 u.o.z., w szczególności w zakresie interpretacji pojęcia "zagrożenia" i "niewłaściwych warunków", a także wobec przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z naruszeniem art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. polegającej na błędnej ocenie stanu faktycznego, w szczególności poprzez przyznanie prymatu opinii i stanowisku Powiatowego Lekarza Weterynarii w C., w sytuacji w której opinia taka nie jest wiążąca, ponieważ organ ten nie został wskazany jako podmiot uprawniony do działań z art. 7 ust. 3 u.o.z., a inspektorzy Powiatowego Lekarza Weterynarii będący na miejscu interwencji nie przeprowadzili badania klinicznego, ani badania ogólnego stanu psa. Skarżąca wniosła jednocześnie o uzupełnienie materiału dowodowego o opinię biegłego z zakresu medycyny weterynaryjnej znajdującą się w aktach postępowania karnego przygotowawczego. Zdaniem Skarżącej, zastane na miejscu okoliczności sprawy przemawiały za koniecznością interwencyjnego odebrania zwierzęcia. Pies nie miał warunków umożliwiających mu schronienie się przed niekorzystną pogodą, był to początek marca, w nocy ujemne temperatury powietrza. Był to szczeniak, a więc osobnik nieposiadający jeszcze właściwej sierści chroniącej go przed zimnem, narażony na hipotermie. Pies nie był także zaszczepiony na choroby zakaźne, był nieodrobaczony, a w misce stały gotowane ziemniaki i zlewki, których pies nie ruszył. Skarżąca podała również, że wnioskowana opinia lekarsko-weterynaryjna przedstawia odmienne stanowisko od opinii i stanowiska Powiatowego Lekarza Weterynarii. Dodała, że na miejscu interwencji byli obecni przedstawiciele organu, którzy mieli możliwość dokonania samodzielnej oceny sytuacji, oględzin miejsca bytowania zwierzęcia oraz jego stanu. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia 11 lipca 2024 r. nr SKO.4117.102.2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie uzasadnienia wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy oraz przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia. Następnie ustalił stan faktyczny sprawy w sposób zbieżny z ustaleniami poczynionymi przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, w powołaniu na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że interwencyjne odebranie zwierzęcia to sytuacja, w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia warunków bytowych zwierzęcia z uwagi na kwalifikowaną postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z., do których odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 tej ustawy, stanowiący podstawę wydania przez organ decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia, przy ustaleniu stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu zwierzęcia. Określona ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę. Przepis art. 7 ust. 3 u.o.z. znajduje zatem zastosowanie, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, umożliwiający odebranie zwierzęcia, gdy dalsze pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w dacie odebrania psa nie istniały podstawy faktyczne i prawne uzasadniające wydanie decyzji w tym przedmiocie. Stwierdzone warunki bytowania zwierzęcia oraz jego stan fizyczny istniejący w chwili jego odebrania nie wskazywały, że w dniu [...] marca 2024 r. zagrożone było jego zdrowie i życie oraz że był to przypadek niecierpiący zwłoki, a dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego opiekuna zagrażało jego zdrowiu i życiu. Funkcjonariusze Policji nie potwierdzili złego stanu zwierzęcia. Przybyli lekarze Powiatowego Lekarza Weterynarii w C. również nie stwierdzili przesłanek do interwencyjnego odbioru zwierzęcia. Pies miał prowizoryczną budę, która nie zapewniała pełnej ochrony przed warunkami atmosferycznymi, ale nie stanowiło to bezpośredniego zagrożenia dla jego zdrowia i życia. Z oświadczenia właściciela wynika, że czas największych mrozów pies spędza w domu. Ustalono, że pies miał stały dostęp do wody i jedzenia, nie był wychudzony czy odwodniony i nie posiadał ran na skórze wskazujących na złe traktowanie. Pożywienie w misce nie przesądza, iż żywienie psa było nieprawidłowe. Ustalono, że pies jest na łańcuchu, który jest częściowo zawinięty wokół palika, a część wolna ma 2,4 m. Nie można zatem wykluczyć, że pies poruszając się wokół budy sam doprowadził do skrócenia łańcucha. Organ odwoławczy zauważył też, iż pełnomocnik Odwołującej się nie załączył do odwołania powoływanej opinii, która została wydana bez przeprowadzenia badania psa. W ocenie Kolegium brak było podstaw do wydania decyzji o czasowym odebraniu psa. Decyzja została doręczona dnia 23 lipca 2024 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, nadanej w dniu 22 sierpnia 2024 r. podniosła zarzuty naruszenia: 1) art. 75 § 1 w zw. z art. 76a § 1 i art. 78 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu jako dowodu opinii biegłej sądowej z zakresu medycyny weterynaryjnej, której pełnomocnik nie mógł załączyć ze względu na to, że w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego karnego dokument ten stał się częścią materiału dowodowego objętego tajemnicą dochodzenia, w sytuacji gdy przeprowadzenie tego dowodu było konieczne albowiem przedmiotem dowodu były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy ze względu na wiedzę specjalistyczną posiadaną przez osobę sporządzającą ten dokument, 2) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. polegające na przeprowadzeniu przez organ odwoławczy orzekający w tej sprawie, dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, niezgodnej z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, z pominięciem dowodów wnioskowanych przez stronę, a także bez zapoznania się z materiałami toczącego się postępowania przygotowawczego oraz postępowania wszczętego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, co skutkowało brakiem właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 3) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, iż w dacie czasowego odbioru nie istniały podstawy odbioru zwierzęcia wymienione w art. 7 ust. 3 u.o.z., w sytuacji gdy organy nie przeprowadziły w całości postępowania dowodowego, biorąc także pod uwagę dalsze czynności i działania jakie podjął w tej sprawie Powiatowy Lekarz Weterynarii, o których organ nie miał wiedzy albowiem nie zwrócił się do organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze mimo, że organ był zobligowany do podejmowania własnej inicjatywy dowodowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentacją przedstawioną na etapie wniesionego odwołania. Dodatkowo pełnomocnik Skarżącej akcentował, że decyzja faktyczna o odbiorze interwencyjnym została podjęta na miejscu przez upoważnionych przedstawicieli organizacji, którzy kierując się własną oceną zastanych okoliczności ocenili, że mieli do czynienia ze stanem niecierpiącym zwłoki i zagrożenia życia lub zdrowia szczeniaka. Interwencja miała miejsce w dniu [...] marca 2024 r. w okresie, w czasie którego w nocy panowały ujemne temperatury powietrza i przymrozki, miejsce, w którym przebywał pies było nieocieplone i nieodizolowane od ziemi, a zwierzę (szczeniak) nie posiadało jeszcze właściwej sierści chroniącej przed zimnem. Ponadto Skarżąca zwróciła uwagę, że spełnienie choć jednej z przesłanek z art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19 u.o.z. stanowi o traktowaniu zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. Skarżąca przywołała również orzecznictwo odnoszące się do tego zagadnienia. Zdaniem strony skarżącej nie można się zgodzić z oceną stanu faktycznego dokonaną w sprawie przez organy, tym bardziej, że ocena ta przeprowadzona została na podstawie ograniczonego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria, uczyniona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia - psa rasy mieszanej. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o ochronie zwierząt. Uwzględniając wskazaną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag ogólnych. Podstawowy cel, a jednocześnie dyrektywa interpretacyjna przy dokonywaniu wykładni przepisów ustawy o ochronie zwierząt zawarta została w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem przywołanej regulacji zwierzę jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Przepis ten winien być odczytywany przy uwzględnieniu treści art. 5 u.o.z. zgodnie z którym każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania. Humanitarne traktowanie zwierzęcia jest pojęciem zdefiniowanym w art. 4 pkt 2 u.o.z., przez które ustawa rozumie traktowanie zwierzęcia, które uwzględnia jego potrzeby, zapewnia mu opiekę i ochronę. Adresatem normy art. 5 jest bowiem każdy człowiek, którego zachowanie związane jest z postępowaniem wobec zwierzęcia (zob. K. Kuszlewicz, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, WKP 2021, Lex el.). Każde zwierzę ma zatem prawo oczekiwać od ludzi należnego, zgodnego z normami obyczajowymi traktowania, a nawet szacunku. Wszelkie środki prawne, podejmowane w stosunku do zwierząt powinny mieć na względzie ich dobro, a przede wszystkim prawo do istnienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013 r. IV SA/Po 165/13). Z tego względu w art. 6 ust. 2 ustawy zamieszczony został obszerny katalog niezgodnych z prawem zachowań względem zwierząt. W myśl art. 6 ust. 2 u.o.z. przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień. Wskazana regulacja zawiera również otwarty katalog zachowań kwalifikowanych jako znęcanie się nad zwierzętami. Ustawodawca w ramach tego katalogu wymienił m.in. (wskazane również przez stronę skarżącą): - w pkt 10 - utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (definicja "rażącego zaniedbania" - rozumie się przez to drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie - art. 4 pkt 11 u.o.z.) - w pkt 17 - wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu; - w pkt 19 - utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku. Przechodząc do podstawy normatywnoprawnej rozstrzygnięcia, odnotowania wymaga, iż ustawa o ochronie zwierząt przewiduje dwa tryby odebrania zwierzęcia. Pierwszy z nich, określany "trybem zwykłym" wynika z art. 7 ust. 1, stosownie do którego, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe (pkt 1). Drugi – "tryb interwencyjny" wynika z art. 7 ust. 3, w myśl którego w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Wymienione tryby różnią się kolejnością czynności formalnych i faktycznych w sprawie. W trybie zwykłym najpierw wydana zostaje decyzja wójta, zaś dopiero w oparciu o nią – zwierzę zostaje faktycznie odebrane właścicielowi lub opiekunowi. Kolejność jest odwrotna, gdy odebranie zwierzęcia odbywa się w trybie interwencyjnym – wówczas najpierw dochodzi do fizycznego odebrania zwierzęcia, jeżeli dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża zdrowiu lub życiu zwierzęcia, a dopiero następczo, na podstawie zawiadomienia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta przez podmiot, który zwierzę odebrał, wszczynane jest postępowanie administracyjne celem wydania decyzji w przedmiocie odebrania. Dodatkowym warunkiem skorzystania z trybu interwencyjnego jest stan niecierpiący zwłoki. Czasowe odebranie zwierzęcia może więc nastąpić zarówno w stosunku do zwierzęcia, na którego ciele widoczne są ślady związane z fizycznym dręczeniem zwierzęcia (art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a, 4, 8, 12), jak i w stosunku do zwierzęcia, które pozostaje zaniedbane, np. utrzymywane jest w nadmiernej ciasnocie, w stanie nieleczonej choroby, wystawione jest na warunki atmosferyczne zagrażające jego życiu lub zdrowiu lub pozbawione jest odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 10, 17, 19; zob. K. Kuszlewicz, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, WKP 2021, Lex el. 2021). Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 omawianej ustawy jest decyzją następczą, ponieważ stanowi zatem szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r. sygn. akt II OPS 2/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 965/19). Zasadnicze znaczenie mają zatem stwierdzone warunki bytowania zwierząt oraz ich stan fizyczny istniejący w momencie odebrania zwierzęcia. A dodatkowo, w przypadku trybu interwencyjnego, zaistnienie przypadku niecierpiącego zwłoki. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, jak wskazano w notatce funkcjonariuszy Policji zastane na miejscu interwencyjnego odbioru zwierzę, to "młody pies maści [...] [...] organoleptycznie zadbany, sierść ładna, błyszcząca, brak śladów zaniedbania czy wychudzenia, pies ufny - nie bał się ludzi, brak śladów bicia i znęcania się fizycznego nad zwierzęciem", "buda wykonana z ułożonych pustaków pianowych, przykryta płytą dachówki eternitowej, w środku wyłożona wykładziną, wokół budy widoczna misa z czystą wodą i pełna miska z jedzeniem, w odległości około 2 m od budy wbity kołek z owiniętym łańcuchem o długości ok. 2,5 m", właściciel oświadczył, że "przez czas mrozu pies przebywał w domu", lekarze weterynarii Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego ocenili, że "kondycja zwierzęcia jest prawidłowa, zachowanie nie odbiega od normy, nie odnotowano śladów znęcania (bicia, straszenia) w wyglądzie i zachowaniu względem ludzi", w ocenie lekarzy weterynarii buda nie zapewnia całkowitej ochrony przed warunkami atmosferycznymi, ale nie zagraża bezpośrednio zdrowiu i życiu zwierzęcia" (notatka urzędowa funkcjonariuszy Policji z dnia [...] marca 2024 r.). W notatce wskazano także, iż właściciel zwierzęcia został ukarany mandatem w wysokości 100 zł za niedopełnienie obowiązku zaszczepienia psa przeciwko wściekliźnie. Wskazano, że nie ma podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 u.o.z. oraz podjęto decyzję o wydaniu psa właścicielowi. Funkcjonariusze Policji w sposób szczegółowy opisali przebieg czynności na miejscu zdarzenia, zwrócili również uwagę, iż "kilkunastokrotnie wzywano pracowników fundacji do dobrowolnego wydania zwierzęcia", a także, iż "od początku podjętych czynności pies znajdował się u pracowników fundacji w pojeździe w przedziale bagażowym (klatce) bez oświetlenia oraz wentylacji". Z kolei obecni podczas zdarzenia przedstawiciele Powiatowego Lekarza Weterynarii ocenili kondycję zwierzęcia jako prawidłową, "zachowanie nie odbiegało od normy", "nie odnotowano śladów znęcania w wyglądzie i zachowaniu", w ocenie kontrolujących schronienie "zbudowane z pustaków" nie zapewniało całkowitej ochrony przed warunkami atmosferycznymi, ale nie zagrażało bezpośrednio zdrowiu i życiu zwierzęcia, "przy budzie zlokalizowano miskę z wodą i do podawania pokarmu", "łańcuch częściowo zwinięty wokół palika, część wolna 2,4 m". Właściciel zwierzęcia został pouczony o konieczności zapewnienia psu lepszego schronienia, obowiązku spuszczania psa na 12 godzin i wymaganej długości łańcucha 3 m, a także obowiązku zaszczepienia psa przeciwko wściekliźnie (protokół kontroli Nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w C. z dnia [...] marca 2024 r. wraz z Listą kontrolną SPIWET). Obecny podczas kontroli właściciel zwierzęcia zadeklarował, że zaszczepienie psa nastąpi do 7 dni, a pozostałe nieprawidłowości usunie do 3 tygodni. W dniu interwencyjnego odbioru zwierzęcia, na miejscu zdarzenia poza przedstawicielami Skarżącej byli również obecni funkcjonariusze Policji (wobec dokonanego zgłoszenia przez Fundację), lekarze weterynarii oraz pracownicy Urzędu Gminy L. (zawiadomieni przez funkcjonariuszy Policji). Jak wynika z przywołanego wyżej materiału dowodowego, poza przedstawicielami Skarżącej, pozostałe podmioty nie zgłaszały okoliczności, które mogłyby w przedmiotowej sprawie zostać zakwalifikowane jako znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z., a ponadto by zaistniał stan niecierpiący zwłoki, w którym dalsze pozostawanie psa u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Takich wniosków nie sposób bowiem wyprowadzić z przedłożonej do akt notatki urzędowej funkcjonariuszy Policji z dnia [...] marca 2024 r., protokołu kontroli Nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2024 r., czy też sporządzonej dokumentacji fotograficznej. Także obecni na miejscu pracownicy organu pierwszej instancji nie zgłosili uwag do stanu zwierzęcia. Ponadto właściciel zwierzęcia współpracował z przedstawicielami Powiatowego Lekarza Weterynarii dążąc do poprawy warunków bytowania zwierzęcia. Stosownie do wyników ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2024 r. wszystkie z zaleceń wskazane właścicielowi zwierzęcia przez Powiatowego Lekarza Weterynarii zostały wykonane, co potwierdza protokół Nr [...]. Na miejscu stwierdzono drewnianą budę dla psa, wysłaną świeżą słomą, szczelną, zapewniającą ochronę przed warunkami atmosferycznymi oraz schronienie, długość łańcucha 3 m, właściciel oświadczył, że pies nie przebywa stale na uwięzi, stwierdzono uszczelnienie ogrodzenia, "na dzień kontroli nie stwierdzono żadnych uchybień" (protokół z dnia [...] kwietnia 2024 r., pismo z dnia 22 kwietnia 2024 r., kserokopia zaświadczenia o szczepieniu psa przeciwko wściekliźnie Nr [...] z dnia 18 marca 2024 r., wiek psa 4 miesiące). Właściciel psa podjął zatem działania w celu poprawy odnotowanych nieprawidłowości w zakresie warunków bytowania zwierzęcia oraz wypełnił obowiązek zaszczepienia psa przeciwko wściekliźnie. W badanej sprawie, zasadnie organy oceniły, że zaniedbania właściciela psa nie miały charakteru rażącego, które kwalifikowałyby się jako przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia w trybie interwencyjnym, materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazywał na brak śladów znęcania (bicia, straszenia) w wyglądzie i zachowaniu względem ludzi, odnotowano ufność psa, wskazano na prawidłową kondycję psa, zadbaną sierść, dostęp do wody oraz jedzenia, natomiast uchybienia odnoszące się do warunków schronienia nie pozwalały na ich zakwalifikowanie jako znęcania się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 10 i 17 u.o.z. W tych okolicznościach nie można uznać, że właściciel zwierzęcia w sposób kwalifikowany znęcał się nad nim w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. Nie sposób jego zachowaniu przypisać znamion "zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania" bólu lub cierpień. Ponadto, brak jest podstaw do uznania, iż zachodził przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia przez Skarżącą, z tego względu, że dalsze jego pozostawanie u dotychczasowego właściciela zagrażało życiu lub zdrowiu. W rezultacie brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia, a tym samym do zastosowania tak daleko idącej ingerencji. W tym zakresie należy podkreślić, że organ odwoławczy dokonał szczegółowej oceny materiału dowodowego. Ocena ta nie naruszała zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. W powołaniu na poczynione powyżej rozważania, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela stanowiska skargi. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (zarzut nr 2 i 3 petitum skargi) należy uznać je za niezasadne. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto organy dokonały jego oceny zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu strony skarżącej, orzekające organy administracji wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co potwierdzają sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienia decyzji. Organ odwoławczy odniósł się przy tym do stanu faktycznego - warunków bytowania, długości łańcucha, dostępu do wody i jedzenia, ochrony przed warunkami atmosferycznymi, zauważonego ufnego zachowania zwierzęcia, stanu sierści, a także odnotowanej przez lekarzy weterynarii kondycji psa. Organ zapewnił również stronom czynny udział w postępowaniu oraz zawiadomił o prawie zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami oraz prawie zgłaszania żądań (zawiadomienia z dnia 12 marca 2014 r. oraz z dnia 29 kwietnia 2024 r.). W kwestii natomiast materiału z innego postępowania (zarzut nr 1 petitum skargi), odnotowania wymaga, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie jest ustalenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem, albowiem to jest przedmiotem ustaleń w postępowaniu karnym. Jak już wyjaśniono, w rozpoznawanej sprawie organy orzekające powinny badać przesłanki stanowiące podstawę interwencyjnego odebrania zwierzęcia, o których mowa w art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 u.o.z., dokonując tej oceny na moment odebrania zwierzęcia. Postępowania te pozostają od siebie niezależne. Organ nie miał obowiązku załączenia do akt sprawy dokumentów z innego postępowania, w tym wskazanej na etapie odwołania opinii biegłej, skoro nie uznał tego za celowe. Obowiązkiem organu było przeprowadzenie własnego postępowania, z którego to obowiązku w ocenie Sądu się wywiązał. Nie można przy tym pominąć, że w kwestii czynu z art. 35 ust. 1 u.o.z. prowadzone były jedynie czynności sprawdzające (pismo z dnia 30 kwietnia 2024 r.), które toczą się przed ewentualnym wszczęciem postępowania przygotowawczego. W sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Reasumując, Sąd nie doszukał się takich naruszeń przepisów prawa, które musiałyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło