II SA/Gl 1313/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-01-23
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wymierzając karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, może działać z opóźnieniem, jeśli strona skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych dotyczących zajęcia pasa drogowego i jego wymiarów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opieszałość organu w wszczęciu postępowania administracyjnego, choć narusza przepisy proceduralne, nie wpływa na wynik sprawy i prawidłowość wymierzonej kary, jeśli strona skarżąca nie podważyła ustaleń faktycznych dotyczących zajęcia pasa drogowego i jego wymiarów, a mimo powiadomienia o wszczęciu postępowania i zapoznania się z aktami sprawy, nie usunęła reklamy.Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w celu umieszczenia reklamy. Spółka odwołała się, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i brak podstaw do nałożenia kary. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty. Sąd oddalił skargę, uznając, że choć organ działał opieszale, nie miało to wpływu na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C., nałożył na "A" Sp. z o.o. w C. karę pieniężną w wysokości 7.120,00 zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w C. celem umieszczenia reklamy o łącznej powierzchni 4 m2, na części działki drogowej nr [...], obręb [...], bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 18 lipca 2012 r. do 11 stycznia 2013 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że fakt zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego został po raz pierwszy stwierdzony w trakcie oględzin w terenie przeprowadzonych w dniu 18 lipca 2012 r. Sporządzono wówczas protokół, dokonano pomiaru reklamy oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Reklama umieszczona na tablicy posiadała jedną powierzchnię ekspozycji o wymiarach 2,25 m x 1,80 m; łączna powierzchnia reklamy 4,00 m2. W dniach: 17 października 2012 r., 24 października 2012, 19 listopada 2012 r. również ujawniono przedmiotową reklamę, usytuowaną w tym samym miejscu i o tej samej powierzchni reklamowej. Sporządzono protokoły z oględzin, dokonano ponownych obmiarów oraz wykonano dokumentację fotograficzną potwierdzającą umieszczenie jej w pasie drogowym ul. [...].
Z informacji widniejącej na reklamie oraz w oparciu o KRS ustalono, że właścicielem reklamy jest "A" Sp. z o.o. z adresem prowadzenia działalności i adresem do doręczeń w C. przy ul. [...]. Na ustalony adres wysłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego [...] z dnia [...] r., które Strona odebrała w dniu 26 listopada 2012 r. W zawiadomieniu poinformowano Stronę, że zgodnie z art. 10 §1 k.p.a. przysługuje jej prawo do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, ma możliwość złożenia wniosków i zastrzeżeń. W dniu 28 listopada 2012 r. z dokumentacją sprawy zapoznał się w siedzibie MZDiT D. G., zgodnie z oświadczeniem wiceprezes "A" Sp. z o.o.
Podczas kontroli pasa drogowego ul. [...] dnia 11 stycznia 2013 r. stwierdzono, że reklama firmy "A" nadal jest umieszczona bez zgody zarządcy drogi na działce drogowej nr [...]. W związku z powyższym na podstawie art. 79 § 1 k.p.a. zawiadomiono Stronę, że w dniu 24 stycznia 2013 r. zostanie przeprowadzony kolejny dowód z oględzin miejsca posadowienia reklamy. W czasie kolejnych oględzin stwierdzono, iż przedmiotowa reklama została już usunięta.
Organ I instancji wskazał następnie, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do ust. 2 pkt. 3 przywołanego artykułu zezwolenie zarządcy drogi jest wymagane w sytuacji umieszczenia reklam w pasie drogowym. Na podstawie zaś ust. 12 pkt. 1 art. 40 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotnej opłaty. Stawki opłat za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem i ochroną dróg zostały ustalone uchwałą Rady Miasta C. Nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] r., poz. [...]). W § 4 ww. uchwały określono stawki opłat za umieszczenie reklam zależne od kategorii drogi. W oparciu o ustalony stan faktyczny organ zważył, iż we wskazanym wyżej okresie reklama Spółki była umieszczona na części działki drogowej nr [...] w pasie drogowym drogi kategorii powiatowej ulicy [...], bez zgody zarządcy drogi. Za okres 178 dni umieszczenia reklam o łącznej powierzchni reklamowej 4,0 m2 bez wymaganej zgody zarządcy drogi na podstawie art. 40 ust. 12 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych naliczono 10-krotną opłatę w oparciu o stawki określone w § 4 ww. uchwały Rady Miasta C..
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Spółka z o.o. "A", reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adw. L. K., wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji, obszernie zarzuty te uzasadniając, pełnomocnik zarzucił:
naruszenie art. 40 ust. 12 w zw. z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej pomimo braku bezprawności i samowoli w zajęciu pasa drogowego po stronie skarżącej Spółki, a także pomimo wiedzy organu o dokonanym zajęciu i akceptowaniu istniejącego stanu rzeczy;
naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego niezwłocznie po wykryciu zauważonych nieprawidłowości;
nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wykazania, iż został zajęty pas drogowy, a reklama znajdowała się w obrębie pasa drogowego przez okres dokładnie 186 dni, a dodatkowo:
brak dokumentu stwierdzającego ustalenie wymiaru tablic reklamowych skarżących;
nieinformowanie strony postępowania o czynnościach w postaci oględzin pasa drogowego oraz brak powtórzenia czynności z udziałem strony, po wszczęciu postępowania administracyjnego.
nieuzasadnione przewlekanie postępowania,
nieinformowanie strony postępowania o podejrzeniu zajęcia przez nią pasa drogowego oraz brak wezwania do usunięcia obiektu,
naruszenie art. 10 § 1, art. 79 § 1 i 2 i art. 81 w zw. z 75 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie pierwszych i kolejnych oględzin pasa drogowego bez udziału strony kontrolowanej i bez zawiadomienia strony, co skutkuje, iż wizja w terenie nie może stanowić dowodu w sprawie.
Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania administracyjnego, a następnie przytoczyło art. 40 ustawy o drogach publicznych stwierdzając, iż jego zdaniem kara została ustalona prawidłowo (Kolegium wskazało sposób jej naliczenia), podkreśliło nadto, że w trakcie postępowania przed organem I instancji strona nie wniosła uwag ani zastrzeżeń co do ustalonych okoliczności faktycznych. Następnie odnosząc się do argumentów odwołania wskazało, iż decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 40 ust. 12 cyt. ustawy o drogach publicznych jest decyzją tzw. związaną. Oznacza to, iż po stwierdzeniu określonego stanu faktycznego - w tym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia - organ administracji publicznej nie ma możliwości swobodnego wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, tylko musi zachować się tak jak nakazują mu przepisy prawa - to jest wymierzyć w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty. Nie ma też możliwości miarkowania kary lub jej różnicowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 40 ust. 12 w zw. art. 40 ust. 6 Kolegium stwierdziło, iż pełnomocnik Spółki nie wyjaśnił na czym polega niewłaściwa interpretacja powyższego przepisu. Domniemywać tylko można, że chodzi tu o wymierzenie kary pomimo "bezprawności i samowoli w dokonanym zajęciu". W tym kontekście Kolegium zwróciło uwagę na przywołany przez Spółkę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r., odnoszący się do przesłanki samowoli. W wyroku tym Sąd wyjaśnił, iż przesłanka samowoli wynikała z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Wskazany akt prawny utracił swoją moc z dniem 10 grudnia 2004 r., tak więc wskazywanie na brak bezprawności i samowoli po stronie odwołującego w ustawieniu reklamy w 2012 r., zdaniem Kolegium jest bez znaczenia.
Odnośnie naruszenia art. 61 §1 k.p.a. Kolegium, w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 15/11 wyjaśniło, iż przepis art. 61 § 1 k.p.a. stwierdza tylko, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis ten nie zawiera normy regulującej kwestię daty wszczęcia postępowania. Z kolei § 4 art. 61 wskazuje na obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania z urzędu i również nie zawiera określenia daty jego wszczęcia.
Kolegium podkreśliło nadto, że w dniu 28 listopada 2012 r., wiceprezes Spółki został zapoznany z aktami sprawy, a z protokołu sporządzonego w dniu 11 stycznia 2013 r. i dołączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że reklama w dalszym ciągu zajmowała pas drogowy. Powyższe oznacza, że właściciele Spółki świadomie zajmowali pas drogowy ul. [...] bez wymaganego zezwolenia i informacja o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary nie spowodowała jej natychmiastowego usunięcia.
Zarzut o braku powtórzenia czynności z udziałem strony po wszczęciu postępowania w świetle zapoznania strony z aktami sprawy oraz przeprowadzeniem w dniu 24 stycznia 2013 r. oględzin z udziałem strony jest dla Kolegium niezrozumiały. Jeżeli natomiast odwołująca Spółka uważała, że organ w sposób przewlekły prowadził postępowanie to mogła złożyć zażalenie na bezczynność organu - art. 37 k.p.a.
Z kolei odnosząc się do zarzutu, iż oględziny w dniach poprzedzających wszczęcie postępowania w sprawie toczyły się bez udziału zainteresowanej Kolegium podniosło, że stwierdzenie w dniu 18 lipca 2012 r., posadowienia w pasie drogowym reklamy było skutkiem czynności kontrolnych zarządcy drogi i przepisy k.p.a. w tym przypadku nie mają zastosowania. Powyższe wynika z wyroku NSA z dnia 8 lutego 2006 r. oraz przywołanego przez odwołującą wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1281/09. Wyrok ten notabene dotyczy przekroczenia terminu zajęcia pasa drogowego, na który zezwolenie zostało wydane, a więc stan prawny nie jest tożsamy z niniejszą sprawą.
Reasumując, zdaniem Kolegium, decyzja organu I instancji w przedmiocie nałożenia na Spółkę z o.o. "A" kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w C. celem umieszczenia reklamy o powierzchni 4,0 m2, na części działki drogowej nr [...] jest uzasadniona bowiem:
z wypisu ewidencji gruntów wynika, iż działka nr [...] stanowi drogę i strona została zapoznana z tym wypisem i przebiegiem linii rozgraniczających drogę,
na dołączonej mapie zasadniczej wskazującej linie rozgraniczające pas drogowy (zaznaczony kolorem zielonym) zaznaczono miejsce lokalizacji reklamy i fakt ten nie był przez stronę kwestionowany - protokół z zapoznania się z aktami sprawy,
z protokołu sporządzonego w dniu 18 lipca 2012 r., wynika, iż reklama została przez pracowników zarządcy drogi zmierzona i wymiary te również nie były przez stronę kwestionowane,
jeżeli strona miała jakiekolwiek wątpliwości co do terminu zajęcia pasa drogowego lub wymiarów reklamy, to winna swoje uwagi wnieść do protokołu lub zgłosić odrębnym pismem czego jednak nie uczyniła.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji podejmując zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W konsekwencji Kolegium stwierdziło, iż decyzja organu I instancji została podjęta w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa i jako taka, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., została utrzymania w mocy.
Pismem z dnia 13 czerwca 2013 r. "A" Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, adw. L. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. lub ewentualnie uchylenia decyzji zaskarżonej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Decyzjom zarzucono, ponawiając w tej mierze zarzuty sformułowane w odwołaniach:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 1, 7, 8, 9, 10 i 12 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego niezwłocznie po wykryciu zauważonych nieprawidłowości, zawiadomienie strony postępowania po upływie prawie 7 miesięcy od wykrycia nieprawidłowości polegającej na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia, a następnie powiadomienie strony o toczącym się postępowaniu już po upływie okresu objętego karą co skutkowało zaniechaniem przeprowadzenia czynności zgodnie z wymogami procedury, przewlekaniem postępowania, późniejszą niemożnością powtórzenia wcześniejszych czynności w szczególności dokonanych oględzin pasa drogowego, a w ostateczności nałożeniem kary na podstawie założeń i przypuszczeń organu;
nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a dodatkowo:
brak dokumentu stwierdzającego ustalenie wymiaru tablic reklamowych;
nieinformowanie stron o czynnościach w postaci oględzin pasa drogowego w dniach 18 lipca 2012 r., 17 i 24 października 2012 r., 19 listopada 2012 r. oraz w dniu 11 stycznia 2013 r., oraz brak powtórzenia czynności z udziałem strony;
nieuzasadnione przewlekanie postępowania;
nieinformowanie strony postępowania o podejrzeniu zajęcia przez nią pasa drogowego oraz brak wezwania do usunięcia obiektu,
naruszenie art. 10 § 1, 79 § 1 i 2 i 81 w zw. z 75 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie pierwszych i kolejnych oględzin pasa drogowego bez udziału strony kontrolowanej i bez zawiadomienia strony.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Wprawdzie bowiem postępowanie przed organem I instancji obarczone było wadami, które zostaną przybliżone poniżej, to jednak wadliwości te nie wpłynęły na wynik sprawy i merytoryczną poprawność rozstrzygnięcia, a tym samym organ II instancji poprawnie utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną.
Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 40 ust. 1 i 2 cytowanej już wyżej ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa, dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (ar. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy).
Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę wyliczaną w sposób określony w art. 40 ust. 4-6 tejże ustawy. Stosownie natomiast do ust. 12 pkt 1 przywołanego artykułu za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności faktycznych sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, iż wśród szeregu zarzutów sformułowanych przez pełnomocnika Spółki w skardze podniesiono m.in., iż z uwagi na brak, zdaniem strony skarżącej, jednoznacznych dowodów, wątpliwym jest czy organ prawidłowo zmierzył posadowioną w pasie drogowym reklamę oraz czy prawidłowo ocenił, że znajdowała się ona w tym samym miejscu przez cały czas prowadzonego postępowania. Zarzuty te, nie przywołujące żadnych przeciwstawnych faktów bądź dowodów uznać należy za gołosłowne, strona skarżąca w żaden sposób, poza wyrażeniem wątpliwości, nie podważyła bowiem ustaleń zawartych w materiale dowodowym, w tym w bogatym materiale fotograficznym. Spółka ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani w skardze nie podniosła bowiem i nie wykazała by w określonych datach przedmiotowej reklamy w pasie drogowym nie było, bądź by jej rzeczywiste rozmiary były inne niż wynikające z dokonanych przez organ pomiarów. Zaakcentować w tym miejscu należy, że na postawione w trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 23 stycznia 2014 r. pytanie Sądu jakie były zdaniem Spółki rzeczywiste rozmiary reklamy skoro w skardze pełnomocnik kwestionuje wymiary podane przez organ wiceprezes skarżącej Spółki D. G. przyznał, że istotnie powierzchnia reklamy obejmowała, tak jak to wyliczył organ, około 4 m2. Przyznał także, że istotnie w dniu 11 stycznia 2013 r. reklama nadal jeszcze zajmowała pas drogowy, podając, iż było to wynikiem faktu, iż Spółka miała wątpliwości co do usytuowania reklamy. Tym samym wbrew twierdzeniom sformułowanym w skardze przez pełnomocnika Spółki adw. L. K. kara została wymierzona nie na podstawie cyt. "założeń i przypuszczeń organu" lecz na podstawie w pełni przyznanych przez wiceprezesa Spółki okoliczności, popartych znajdującymi się w aktach dowodami, w tym bogatym materiałem fotograficznym i protokołami z kolejnych oględzin.
W konsekwencji uznać należy, że skarżąca Spółka w sposób skuteczny nie podważyła ustaleń organu I instancji w zakresie okoliczności faktycznych sprawy, a tym samym ustalenia te uznać należy za prawidłowe. W efekcie stwierdzić należy, iż prawidłowo organ I instancji ocenił, że we wskazanym okresie w sposób nieprzerwany reklamy znajdowały się w tym samym miejscu, a ich rozmiary były takie jak wynikają ze sporządzonych przez organ pomiarów. Skoro zaś bezspornym w sprawie jest, iż na zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim przedmiotowych tablic nie została udzielona zgoda zarządcy drogi, to tym samym zajęcie pasa wyczerpywało znamiona określone w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy.
W tej części zarzuty skargi uznać należy zatem za nietrafne. Trafnie natomiast pełnomocnik strony skarżącej sformułował w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 61 § 1, 7, 8, 9, 10 i 12 k.p.a. poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego niezwłocznie po wykryciu zauważonych nieprawidłowości i zawiadomienie strony postępowania dopiero po upływie kilku miesięcy od wykrycia nieprawidłowości polegającej na zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia.
Wskazać w tym miejscu należy, iż stosownie do zawartego w aktach materiału dowodowego, a także uzasadnień wydanych przez organy decyzji przyczyną wszczęcia postępowania w sprawie umieszczonych w pasie drogowym reklam była dokumentacja z przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2012 r. wizji terenowej. Po tej dacie Miejski Zarząd Dróg i Transportu w C. świadom był zatem faktu, iż skarżąca Spółka bez zezwolenia umieściła w pasie drogowym przedmiotową tablicę reklamową. Organ nie wszczął jednak postępowania w sprawie, nie powiadomił skarżącej Spółki o zaistniałych okolicznościach, nie wezwał jej do usunięcia reklamy, nie podjął i nie podejmował przez kolejne miesiące jakichkolwiek innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Podjęcia działań takich nie spowodowały także dwukrotne kolejne oględziny w październiku tegoż roku, potwierdzające w dalszym ciągu usytuowanie reklamy w pasie drogowym. Dopiero po następnych oględzinach, które miały miejsce w dniu 19 listopada 2012 r. organ wystosował do Spółki w dniu [...] r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie posadowienia reklamy w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. Zawiadomienie doręczone zostało w dniu 26 listopada 2012 r., a w dniu 28 listopada tegoż roku wiceprezes Spółki D. G. zapoznał się w siedzibie organu z całością materiału dowodowego.
Oceniając opisane wyżej zachowanie organu I instancji wskazać należy, iż choć istotnie, jak to podniesiono w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozstrzygnięć, decyzja o wymierzeniu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia takiego faktu na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary niezależnie od motywów jakimi kierował się zajmujący pas drogowy i innych odnoszących się do niego okoliczności, to jednak nie oznacza to, zdaniem Sądu, iż zarządcy drogi nie obowiązują w postępowaniu o wymierzenie kary ogólne przepisy postępowania gwarantujące stronom określone prawa. Niewątpliwie zatem przewlekły sposób prowadzenia przez organ I instancji postępowania w przedmiotowej sprawie naruszał wskazane w skardze normy proceduralne (art. 7, 8, 9, 12 k.p.a. a w okresie przed powiadomieniem strony o wszczęciu postępowania także art. 10 k.p.a.).
Ustanowione w wyliczonych powyżej normach k.p.a. podstawowe reguły, wedle których organy zobowiązane są prowadzić postępowanie administracyjne zostały w rozpoznawanej sprawie w sposób ewidentny naruszone, co jednak zdaniem Sądu nie wpłynęło na wynik sprawy. Zważyć bowiem w tej mierze należy, że gdyby niezwłocznie po powiadomieniu strony o wszczęciu postępowania i zapoznaniu się przez wiceprezesa Spółki w siedzibie organu z aktami sprawy skarżąca Spółka usunęła przedmiotową reklamę to można by rozważać czy opieszałość organu nie doprowadziła do wymierzenia stronie wyższej kary niż miałoby to miejsce w przypadku przeprowadzenia postępowania szybko, w zgodzie z ustanowionymi w k.p.a. zasadami i terminami. Takie zachowanie strony skarżącej dawałoby bowiem uzasadnioną podstawę do przypuszczeń, że skoro skarżąca usunęła zajmującą bez zezwolenia pas drogowy reklamę niezwłocznie po uświadomieniu jej bezprawności jej działań to analogicznie postąpiłaby gdyby o niezgodności swego zachowania z prawem została poinformowana od razu po dacie, w której organ stwierdził obecność reklamy w pasie drogowym. Zdaniem Sądu w państwie prawa strona nie może zaś być obciążana skutkiem naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, w tym przewlekłością prowadzonego z urzędu postępowania (por. uchylające z tego powodu decyzje o nałożeniu kary nieprawomocne wyroki tut. Sądu z dnia z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1083/13 i z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1181/13).
Jednakowoż w niniejszym postępowaniu okoliczności faktyczne jawią się odmiennie. Nie tylko bowiem skarżąca Spółka po zapoznaniu się D. G. z aktami sprawy przedmiotowej reklamy niezwłocznie nie usunęła lecz, jak wynika z wizji przeprowadzonej w dniu 11 stycznia 2013 r., nie usunęła jej przez okres co najmniej kolejnego półtora miesiąca. Tym samym, tym razem w pełni już świadomie, Spółka nadal łamała prawo utrzymując przedmiotową reklamę w pasie drogowym pomimo nieposiadania w tej mierze zgody zarządcy, świadomie tym samym poprzez wydłużenie okresu nielegalnego posadowienia reklamy zwiększając karę, która w przyszłości miała zostać na Spółkę nałożona.
Nie ma tym samym żadnych powodów do przypuszczeń, że gdyby strona o prowadzonych czynnościach w sprawie wiedziała wcześniej to wcześniej usunęłaby reklamę skoro nie zdecydowała się tego uczynić przez kolejnych wiele tygodni po wszczęciu postępowania i zapoznaniu się z aktami sprawy. W efekcie, zdaniem Sądu, uznać należy, że opieszałość organu nie wpłynęła na zwiększenie obciążeń dla strony. Nawet bowiem licząc się z karą Spółka nie zdecydowała się przyszłych obciążeń zmniejszyć niezwłocznie usuwając reklamę.
W konsekwencji uznać należy, że skoro niewątpliwym, nie podważonym przez stronę, jest obecność przedmiotowej reklamy w pasie drogowym w dniu 18 lipca 2012 r., potwierdzona następnie czterokrotnymi kolejnymi oględzinami (w październiku i listopadzie 2012 r. oraz 11 stycznia 2013 r.), to prawidłowo organ wyliczając karę przyjął zatem w obliczeniach jako datę początkową nieprzerwanego okresu dzień 18 lipca 2012 r. zaś jako ostatni dzień, w którym obecność reklamy w pasie drogowym stwierdzono dzień 11 stycznia 2013 r.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło