II SA/Gl 1320/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. M., A. M. (M.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr WINB-WOA.7722.108.2025.PG w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr WINB-WOA.7722.108.2025.PG Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: ŚWINB, organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.), art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 135 ze zm., dalej u.p.e.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm., dalej p.b.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez M. M. oraz A. M. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej: PINB) z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr [...], którym PINB odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania robót w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. wynikających z niewykonania decyzji ŚWINB z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr [...]. Powyższe postanowienie ŚWINB z 14 sierpnia 2025 r. zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 2 czerwca 2022 r. nr [...] PINB nałożył na skarżących obowiązek wykonania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.: 1) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.: – rozbiórki stropu pośredniego, – rozbiórki ścian murowanych, które nadmiernie obciążają strop, 2) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. – nadproży zabezpieczających wykonaną wnękę w łazience i przejścia pomiędzy pokojami w ścianach nośnych zgodnie z ekspertyzą konstrukcyjną, w terminie do 30 września 2022 r. Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania prac i wyznaczył nowy termin ich realizacji do dnia 1 września 2023 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/GI 821/23 tutejszy Sąd odrzucił skargę M. i A. M. Wobec niepodjęcia przez skarżących działań zmierzających do wykonania wspomnianych obowiązków, Powiatowy Inspektor skierował do nich w dniu 4 czerwca 2024 r. upomnienie, które doręczono w dniu 6 czerwca 2024 r. Następnie w dniu 5 czerwca 2024 r. wysłał odpowiednio do skarżącego i skarżącej tytuły wykonawcze o nr [...] i [...], które zostały odebrane w dniu 10 lipca 2024 r. W dniu 17 lipca 2024 r. do PINB wpłynęły zarzuty skarżących w postępowaniu egzekucyjnym. Powołując się na art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. podnieśli, że błędnie uznano ich za adresatów obowiązku, podczas gdy nie są oni właścicielami mieszkania, w którym mają być przeprowadzone roboty budowlane. Ponadto na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. zawnioskowali o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2024 r. Powiatowy Inspektor oddalił zarzuty skarżących w sprawie egzekucji administracyjnej. W tym samym dniu, tj. 23 lipca 2024 r., organ I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów. W zażaleniu, które wpłynęło do ŚWINB w dniu 12 sierpnia 2024 r., skarżący wnieśli o uznanie za nieprawidłowe, że adresatem obowiązku powinni być A. M. i M. M., ponieważ nie są oni właścicielami lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r. nr [...] ŚWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1369/24 tut. Sąd oddalił skargę M. i A. M. na postanowienie ŚWINB z dnia 5 września 204 r. Pismem z dnia 1 kwietnia 2025 r. skarżący wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie skarżących istnieje przeszkoda do wykonania zobowiązania, bowiem nie są właścicielami nieruchomości, a nie są w stanie uzyskać zgody właściciela na wykonanie robót budowlanych. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr [...] PINB dla Miasta B. odmówił skarżącym umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego robót w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.. Organ I Instancji uzasadnił swoje stanowisko tym, że decyzja ŚWINB z 3 kwietnia 2023 r. został poddana kontroli sądowadministracyjnej i jest ostateczna. Adresaci decyzji zostali wskazani na podstawie art. 52 p.b., a właściciel budynku domaga się nałożenia wyegzekwowanego obowiązku. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i A. M., podnosząc naruszenie przez PINB ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieuznanie argumentu skarżących, że w niniejszej sprawie istnieje obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca skarżącym wykonanie nałożonego obowiązku, wobec braku zgody właściciela na wykonanie robot budowlanych. Nie przechylając się do argumentacji zażalenia ŚWINB postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przybliżył skarżącym specyfikę postępowania egzekucyjnego oraz powołał przepisy dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zaznaczył, że skarżący zgodnie z decyzją PINB z 2 czerwca 2022 r., która została uchylona przez ŚWINB decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku, powinni wykonać rozbiórkę stropu pośredniego - rozbiórkę ścian murowanych, które nadmiernie obciążają strop oraz wykonać nadproża zabezpieczające wykonane wnęki w łazience i przejścia pomiędzy pokojami w ścianach nośnych. Decyzja ŚWINB jest decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 28 czerwca 2023 roku sygn. akt II SA/Gl 821/23 odrzucił skargę M. i A. M.. Dalej ŚWINB wskazał, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1369/24, oddalił skargę na postanowienie tego organu z dnia 5 września 2025 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej wykonania określonych robót budowlanych, w związku z czym skarżący wnieśli o umorzenie postępowania administracyjnego o charakterze niepieniężnym. ŚWINB podniósł, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie wskazał, że decyzja PINB z 2 czerwca 2022 r. określiła adresata obowiązku – inwestora robót budowlanych, którym jest M. M. oraz A. M.. Na koniec organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 52 p.b. obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5b p.b., nakłada się na inwestora. Wspólnota mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w B., będąca właścicielem obiektu nie wnosiła skargi wobec tak nałożonego obowiązku. Zarządca ww. Wspólnoty pismem z 17 stycznia 2024 r. domagał się wykonania obowiązku przez skarżących, co oznacza, że wyraził zgodę na wykonanie wymaganych robót budowlanych. W skardze z dnia 19 września 2025 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie ŚWINB z 14 sierpnia 2025 r. skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 59 § 1 u.p.e.a., poprzez brak uznania, że w niniejszej sprawie istniej obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca skarżącym wykonacie nałożonego na nich obowiązku, gdyż brak jest zgody właściciela. Wobec tego zarzutu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze zawarto również żądanie rozpoznania sprawy na rozprawie. W motywach skargi skarżący podtrzymali stanowisko, że nie powinni być adresatami przedmiotowej decyzji nakładającej na nich obowiązek wykonania robót budowlanych. Uzasadnili to tym, że nie są właścicielami budynku i nie posiadają zgody właściciela lokalu na wykonanie prac budowlanych. Dodali, że właściciel, jak i Wspólnota Mieszkaniowa, sprzeciwili się jakimkolwiek próbom działania bez ich zgody, a zgody od tych podmiotów skarżący nie otrzymali. W tym kontekście stwierdzili, że obowiązki na nich nałożone są niewykonalne. ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Sąd, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie ŚWINB z dnia 14 sierpnia 2025 r., nr WINB-WOA.7722.108.2025.PG utrzymujące w mocy postanowienie PINB dla Miasta B. z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego mającego doprowadzić do wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu robót budowlanych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.. Należy zaznaczyć, że obecnie weryfikowana jest legalność aktu administracyjnego zapadłego w postępowaniu egzekucyjnym, którego źródłem jest decyzja administracyjna nakładająca na skarżących określone obowiązki. Decyzją z dnia 2 czerwca 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor nałożył na skarżących obowiązek wykonania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.: 1) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b.: – rozbiórki stropu pośredniego, – rozbiórki ścian murowanych, które nadmiernie obciążają strop, 2) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. – nadproży zabezpieczających wykonaną wnękę w łazience i przejścia pomiędzy pokojami w ścianach nośnych zgodnie z ekspertyzą konstrukcyjną, w terminie do 30 września 2022 r. Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania prac i wyznaczył nowy termin ich realizacji do dnia 1 września 2023 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/GI 821/23 tutejszy Sąd odrzucił skargę M. i A. M. Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 59 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Zajmując się podniesionym przez skarżących zarzutem naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. podnieść należy, że adresaci decyzji z 2 czerwca 2022 r. ustaleni zostali w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie przebudowy mieszkania nr [...] przy ul. [...] w B.. Decyzja ta jest ostateczna, co oznacza, że na etapie postepowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie zarówno zasadności nałożonego obowiązku, jak i osoby adresata. Skarżący podnoszą, że nie są właścicielami lokalu, a zatem w ich ocenie nie mogą być zobowiązani do przeprowadzenie robót. Zaś zgodnie z art. 52 p.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5b p.b., nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Wynika z tego, że brak tytułu prawnego do nieruchomości nie wyłącza odpowiedzialności inwestora za wykonanie robót budowlanych. Jedocześnie podkreślić należy, że Wspólnota Mieszkaniowa będąca właścicielem budynku nie wnosiła skargi wobec obowiązku nałożonego na skarżących, a wręcz przeciwnie domagała się jego wykonania. Na koniec dodać należy, że postępowanie egzekucyjne służy wyłącznie doprowadzeniu do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Nie może być wykorzystywane jako środek do jej podważenia. Skoro obowiązek nie został wykonany, a nie zachodzi żadna z przesłanek do wygaśnięcia lub bezprzedmiotowości, organ zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W skardze zawarto żądanie rozpoznania sprawy na rozprawie, nie wskazując argumentów, które by to uzasadniały. Zgodnie natomiast z art. 122 p.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Na gruncie tego przepisu wykształciło się stanowisko, że rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżalne postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże Sądu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gd 1705/16, Lex nr 2270464). Ponadto z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu ("może przekazać"), któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5287/16, Lex nr 2347699). Mając na uwadze powyższe skład orzekający Sądu nie stwierdził istnienia powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.