II SA/Gl 1336/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. R. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy terenu oddala skargę Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Z. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. "przebudowa ulicy [...] w Z.". Pismem z dnia [...] r. R. i J. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, utrzymaną w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, własną decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. Wniesioną na tę ostatnią decyzję skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił prawomocnym postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 257/06. 6 r. Wnioskiem z dnia [...] r. R. i J. R. domagali się wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. , powołując art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskodawcy podnieśli, że obszar określony w decyzji Prezydenta Miasta Z., przylega do ich nieruchomości – działki nr a pozostającej w ich wieczystym użytkowaniu, posiadając wspólną granicę z objętą decyzją o warunkach zabudowy działką nr b. W dacie wydanie decyzji o warunkach zabudowy- ich działka nr a pozostawała w użytkowaniu wieczystym Spółki "A" , która z winy organu nie brała udziału w postępowaniu. Dodatkowo podnieśli, że Prezydent Miasta Z. dokonał, w ich ocenie, bezprawnej zmiany decyzji lokalizacyjnej nr [...] Wojewody K. z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebudowy ulicy [...] w Z. W podstawie prawnej przywołało art. 149 § 3 w związku z art. 145 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu stwierdziło, że brak jest przesłanek do wniesienia postępowania w tej sprawie. Podniesiony zarzut fałszywości dowodów został odrzucony, wobec nie przedstawienia wyroku sądu w tym zakresie. Zdaniem organu, przedstawione jako nowe dowody rysunki, też nie mogą stanowić wiarygodnego materiału dowodowego, na podstawie których można orzec o własności gruntu czy przebiegu inwestycji. Nadto Kolegium wskazało, że wnioskodawcy będąc właścicielami działki dopiero od [...] r., nie byli stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy ni zagospodarowania terenu. W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o wznowienie postępowania nie może być uwzględniony, jako że nie pochodzi od stron postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebudowy ulicy [...] w Z. W wyniku wniesionej skargi na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r. uchylił obie wymienione powyżej decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W motywach wyroku Sąd wskazał, że powodem uchylenia jest wydanie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] r. w składzie z udziałem członka Kolegium, który brał udział w wydaniu decyzji ponownie rozpatrywanej (czyli decyzji z dnia [...] r.), co pozostaje w sprzeczności z art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nadto wydanie tej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 28 i art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił argumenty skarżących, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu, jako , że byli oni wnioskodawcami postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją z dnia 24 stycznia 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. Żądaniem wznowienia postępowania objęta zaś była właśnie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., wydana na wniosek skarżących. W ocenie Sądu organ rozpatrujący ponownie wniosek skarżących o wznowienie postępowania powinien w pierwszej kolejności zbadać terminowość jego złożenia, a dopiero następnie rozpatrzyć kwestię podstaw wznowieniowych, nie tylko przesłanek wskazanych przez wnioskodawców, ale wszystkich wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu sprawy, Kolegium decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] r. Wskazując na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdziło, że ocena prawna i wskazania sądu wyrażone w wyroku wiążą organ, którego działanie lub zaniechanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, że Sąd wskazał na potrzebę zbadania sprawy w zakresie terminu określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kolegium ustaliło, że okoliczności wskazane przez skarżących we wniosku z dnia [...] r. jako podstawa do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zostały określone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 Kodeksu. Kolegium nie dało wiary twierdzeniu skarżących, że okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania "wyszła na jaw, w ubiegłym tygodniu" czyli ok. [...] r., "gdy odnaleźliśmy na mapie wymienioną działkę i ustaliliśmy, że łączy się ona z następnymi działkami wymienionymi w decyzji Nr c". Podobnie, jak nie dało wiary, że w ten sam sposób skarżący zorientowali się, że obszar określony w decyzji nr c nie znajduje się poza obszarem ustalonym decyzją lokalizacyjną nr [...] Wojewody K. Fakt ten miał oznaczać, że Prezydent Miasta Z. dokonał bezprawnej zmiany decyzji Wojewody. Zdaniem Kolegium, wskazana powyżej okoliczność podnoszona była przez skarżących już w piśmie z dnia [...] r., czyli znana była już wtedy, a nie dopiero w [...] r. Przed wskazaną datą ok. [...] r. skarżący wiedzieli, że ich działka nr a znalazła się na terenie przewidzianym pod budowę autostrady, zatem fakt bezpośredniego sąsiedztwa tej działki i terenu inwestycji określonego w decyzji Prezydenta Miasta Z. nr c, a także inne wskazane okoliczności były skarżącym znane znacznie wcześniej, niż w dacie wskazanej we wniosku z [...] r. Tak więc mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r., został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r.. W uzasadnieniu wyjaśniono, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstawy do zmiany dotychczasowego stanowiska o braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. podtrzymując ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia R. i J. R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie zarówno zakażonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a to poprzez rozpoznanie wniosku z dnia [...] r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., mimo nierozpoznania dalej idącego wniosku z dnia [...] r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie nieważności tych samych decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Kolegium wyjaśniło, iż dotyczy on innych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie nie mogła odnieść skutku, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, iż sprawa powyższa rozpatrywana była przez organ ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2007 r., (sygn. akt t II SA/Gl 127/07) uwzględniającym skargę R. i J. R. i uchylającym poprzednie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Analiza tego wyroku musi doprowadzić do stwierdzenia, że Sąd ten zobowiązał organ do wyjaśnienia i ustalenia w pierwszej kolejności kwestii zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wypada w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 cytowanej już powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dokonując zatem oceny postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej obecnie decyzji należy ocenić, czy organ wykonał zalecenia Sądu. Ustalenia w tym zakresie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie mogą budzić wątpliwości, a odmowę wznowienia posŧępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] r. należy uznać za w pełni prawidłową. Wznowienie postępowania jest szczególną instytucją procesową "mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna". Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wskazane w art. 145 § 1 i 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnosząc podanie o wznowienie postępowania strona zobowiązana jest powołać przesłankę wznowienia. W przypadku skarżących wskazali oni na przesłankę określoną w art. 145 § pkt 5 Kodeksu, a mianowicie gdy "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Skarżący podali, że o fakcie bezpośredniego sąsiedztwa ich działki a z terenem inwestycji objętym decyzją Prezydenta Miasta Z. Nr c, dowiedzieli się dopiero po dokładnej analizie dostępnych map i innych dokumentów w sprawie ok. [...] r., stąd wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Kolegium nie dało wiary takim twierdzeniom, słusznie przypominając, że na fakt ten skarżący powoływali się we wszystkich prowadzonych postępowaniach zmierzających do wzruszenia czy to wymienionej powyżej decyzji Prezydenta Miasta Z., czy decyzji lokalizacyjnej Nr [...] Wojewody K., a postępowania te toczyły się od co najmniej [...] r. Zatem już wtedy okoliczność ta była skarżącym znana. Nie można zatem przyjąć, że dowiedzieli się oni o niej dopiero we wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania dacie, co oznacza, że nie został zachowany wskazany w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie. Z argumentacją tą wypada się zgodzić. Już z tego powodu uznać należy, że decyzja organu jest prawidłowa. Można także dodać, że interpretując przesłankę wymienioną w pkt 5 cytowanego artykułu skarżący dokonali swoistej jej wykładni. Wypada podkreślić, że w myśl tego zapisu chodzi o okoliczność nie znaną nie tyle stronom, co organowi. Trudno z posiadanych akt sprawy wątpić by orzekające w sprawie organy nie znały usytuowania czy to terenu planowanej inwestycji, której dotyczyła decyzja Prezydenta Miasta Z., czy też położenia działki skarżących. Ustosunkowując się zaś do zarzutu skargi nie rozpatrzenia przez orzekający w sprawie organ dalej idącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., a rozpoznanie sprawy o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, wypada stwierdzić, że w omawianym postępowaniu nie doszło do kolizji dwóch nadzwyczajnych trybów. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wnieśli o wznowienie postępowania. O stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skarżący wystąpili dopiero [...] r., a zatem już po złożeniu wniosku o wznowienie. Wypada także zauważyć, że organ nie wznowił postępowania zakończonego wskazaną decyzją z dnia [...] r. Istotne jest to o tyle, że tylko w przypadku wszczęcia takiego postępowania możnaby ewentualnie stwierdzić kolizję tych dwóch trybów nadzwyczajnych. Na marginesie wypada zauważyć, że pomimo złożenia przez skarżących wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z dnia [...] r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przedstawiło decyzji rozpatrującej tą sprawę. W ocenie Sądu okoliczność ta nie może jednak mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji, a stronie skarżącej wobec ewentualnego braku rozpatrzenia jej wniosku przysługuje skarga na bezczynność organu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.