II SA/Gl 1369/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2020 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia[...]. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 62 ust 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), nakazał Komunalnemu Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej w K. w budynku przy ulicy [...] w K. uzupełnienie braków cegieł w elewacji budynku od frontu na ościeżach drzwi wejściowych od strony podwórza pod oknami klatki schodowej w terminie do dnia 31 lipca 2019 r. oraz przeprowadzenie kontroli stanu technicznego konstrukcji stropu nad korytarzem za wejściem do budynku od strony ul. [...]. Pismem z dnia 22 maja 2019 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. K. (strona, skarżący), wskazując na konieczność przeprowadzenia wizji lokalnej w budynku przy ulicy [...] w K. i ponownej oceny jego stanu technicznego, w tym mieszkania nr[...], które zostało skarżącemu przydzielone do remontu w zakresie własnym. Skarżący wskazał w odwołaniu na szereg czynności, które powinny w jego ocenie zostać wykonane w budynku w związku z jego stanem technicznym. W treści odwołania określił siebie jako "stronę i poszkodowanego". Decyzją z dnia [...] nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., 256) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, umorzył postępowanie odwoławcze. Organ drugiej instancji uzyskał od skarżącego informację, że lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ulicy [...] zajmuje on na podstawie umowy najmu lokalu zawartej w oparciu o skierowanie Miasta K. Z kolei z wypisu z księgi wieczystej zawartej w aktach sprawy wynika, że skarżący nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym wymienionego budynku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie należało umorzyć, ponieważ odwołanie nie zostało wniesione przez stronę postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu skarżący jako najemca lokalu nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego, na podstawie, którego wydał decyzje organ pierwszej instancji. Nie może też być adresatem nakazów, o których mowa w art. 66 Prawa budowlanego. W przedmiotowym postępowaniu nie podlegały również konkretyzacji żadne uprawnienia wynikające z tytułu prawnego do lokalu socjalnego, ponieważ stronie nie przysługuje prawnorzeczowy tytuł do lokalu. Powołano się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym, "pojęcie strony może być wyprowadzane jedynie z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku". Organ wskazał, że skarżący może dochodzić swoich roszczeń co do stanu technicznego przydzielonego mu lokalu na drodze postępowania cywilnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronię praw lokatorów w mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1234). Skarżący pismem z dnia 20 września 2019 r. wniósł skargę od wymienionej powyżej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach zarzucając naruszenie art. 61 Prawa budowlanego i ponownie wskazując na zły stan techniczny budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w K. Zarzucił organowi łamanie prawa, dodając, iż powiadomił o fakcie odpowiednia organy. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddanie, organ ustosunkowując się do zarzutów skarżącego, wskazał, ponad to co zawarto w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie dotyczyła praw i obowiązków skarżącego, w tym wynajmowanego przez niego mieszkania, ponieważ odnosiła się do części wspólnych budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącego jest w pełni zasadna i prawidłowa. Stosownie do art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Legitymacja procesowa do wniesienia odwołania przysługuje zatem tylko stronie postępowania. Aby zatem mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza, aby postępowanie to mogło zostać zakończone wydaniem orzeczenia merytorycznego, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, iż podmiot, który wniósł środek zaskarżenia, posiada przymiot strony. Definicja strony postępowania została zawarta w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jedynie zatem oczywisty brak legitymacji procesowej do wniesienia odwołania po stronie odwołującego, nie wymagający badania jego interesu prawnego, powinien skutkować wydaniem postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m. in orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 938/10). Zawarte w odwołaniu twierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny odwołującego, powoduje w tych okolicznościach konieczność wszczęcia postępowania odwoławczego, w ramach którego zostanie zweryfikowane istnienie interesu prawnego po stronie odwołującego. Wniesienie odwołania przez stronę postępowania, skutkuje ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organ odwoławczy i wydaniem przez ten organ decyzji stanowiącej merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jeżeli jednak w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że odwołanie wniosła osoba nie będąca stroną postępowania postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa nie zostaje wówczas rozpoznana ponownie. Merytoryczne rozpoznanie sprawy ograniczy się wówczas jedynie do zbadania interesu prawnego odwołującego. W przedmiotowej sprawie skarżący w odwołaniu określił się stroną postępowania, a zatem twierdził, że postępowanie dotyczyło jej interesu prawnego lub obowiązku albo oczekuje działania organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W związku z tym działanie organu polegające na wszczęciu postępowania odwoławczego i w jego ramach przeprowadzenie czynności wyjaśniających mających na celu ustalenie istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego było w pełni zasadne i zgodne z prawem. W wyniku uzyskanych ustaleń organ prawidłowo uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie, a zatem nie jest stroną postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w sprawie stanu technicznego budynku. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem "posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co móc ustalić normę prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie której można skutecznie żądać działania organu zgodnego z potrzebami i oczekiwaniami lub zaniechania albo ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby" (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Golęba, M. Kamiński, T. Kiełkowski, Postępowanie administracyjne, T. Woś (red.), Wyd. 3, Warszawa 2017, s. 188.). Chodzi tutaj o normę prawa administracyjnego materialnego, a zatem taką, która stanowi podstawę ustalenia prawa lub obowiązku. Przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji był nakaz uzupełnienia braków cegieł w elewacji budynku oraz przeprowadzenie kontroli stanu technicznego konstrukcji stropu tegoż budynku. Nakaz taki może zostać skierowany jedynie do właściciela lub zarządcy budynku. Stosownie bowiem do treści art. 61 Prawa budowlanego, to te podmioty zobowiązane są do zachowania obiektu w odpowiednim stanie technicznym i przeprowadzania kontroli jego stanu technicznego. Nakaz zawarty w decyzji organu pierwszej instancji dotyczył budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w K., a zatem dotyczył jedynie obowiązków właściciela lub zarządcy tego budynku. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani też zarządcą wymienionego budynku. Nie współdzieli tym samym obowiązku wykonania wymienionych prac. Skarżący zajmuje jedynie, na podstawie umowy najmu, lokal mieszkalny w wymienionym budynku, nie dysponując tytułem prawnorzeczowym do wymienionego lokalu. Zatem w decyzji organu pierwszej instancji nie podlegały konkretyzacji jego prawa i obowiązki, a norma prawna wynikająca z art. 61 Prawa budowlanego nie może być powoływana przez skarżącego jako podstawa jego interesu prawnego. Pomimo to skarżący jest zainteresowany treścią rozstrzygnięcia. Dlatego należy stwierdzić, że skarżący dysponuje w sprawie interesem faktycznym, ale nie prawnym, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji nie dotyczyła jego praw i obowiązków. Z kolei sam interes faktyczny jest niewystarczający, aby uznać skarżącego za stronę tego postępowania. Nie może zatem tym samym być uznany za uprawnionego do wniesienia odwołania w sprawie. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącego na podstawie przywołanego już art. art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie oznacza to, że skarżącemu nie przysługują żadne środki ochrony prawnej w związku ze złym, w jego ocenie, stanem technicznym wynajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego. Nie jest to jednak droga skargi do sądu administracyjnego, lecz powództwa cywilnego do sądu powszechnego, na podstawie którego może dochodzić realizacji obowiązków wynajmującego wynikających ze stosunku umowy najmu. Z uwagi na powyższe, podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.