II SA/Gl 1371/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. M. i I. M. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1619/13, w sprawie ze skargi I. M. i K. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ, stosując się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wspomnianego wyroku, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...], nakładającej na skarżących karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 15.000,00 zł. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...] r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu [...] r., a więc z uchybieniem terminu dla dokonania tej czynności, który upływał z dniem [...] r. W skardze na to postanowienie skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 28, art. 6 – 10 k.p.a. oraz art. 72 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżących opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a cała argumentacja skargi nakierowana została na podważenie ustaleń organu dotyczących kręgu stron toczącego się postępowania administracyjnego i w konsekwencji odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że podniesione w niej argumenty w żaden sposób nie stanowią podstawy do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice konkretnej sprawy wyznaczane są poprzez przedmiot skargi, a więc akt administracyjny, który jest kwestionowany przez stronę. Sprawą administracyjną są więc elementy przedmiotowe i podmiotowe, których wzajemna relacja zostaje skonkretyzowana właśnie w rozstrzygnięciu kończącym taką sprawę, a poprzez wniesienie skargi – będącym jej przedmiotem. Wobec tego sąd administracyjny bada sprawę administracyjną w granicach przedmiotu zaskarżenia, a więc aktu lub czynności, w odniesieniu do których została wniesiona skarga (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. OPS 12/96 – ONSA 1997 r., nr 3, poz. 104). Na gruncie niniejszej sprawy przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Tego rodzaju rozstrzygnięcie ma charakter stricte formalny, albowiem zapada wówczas, gdy organ odwoławczy, po zbadaniu odwołania ustali ponad wszelką wątpliwość, iż jego wniesienie nastąpiło z uchybieniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Wspomniana wyżej decyzja z dnia [...] r. została doręczona pełnomocnikowi skarżących – radcy prawnemu E. K. w dniu [...] r., co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] r. Odwołanie od tej decyzji zostało tymczasem nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r. (vide: stempel na kopercie), a więc już po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu był zasadniczą przesłanką stwierdzenia przez tut. Sąd nieważności decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r., jako że organ ten wydał rozstrzygnięcie co do meritum w sytuacji, w której środek odwoławczy wniesiono z uchybieniem terminu, a wobec tego brak było podstaw do zbadania sprawy w ramach postępowania odwoławczego. Stosując się do zaleceń Sądu organ, działając w oparciu o art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to uchybienie jest bezsporne i nie budzi żadnych wątpliwości. W konsekwencji, z opisanych wyżej powodów skarga nie mogła zostać uwzględniona. Podkreślić w tym miejscu wypadnie, że stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powołanego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć tylko dwóch sytuacji: pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu, to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11). W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga fakt, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10). Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Co więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1591/11). W niniejszej sprawie nie uległy zmianie zarówno stan faktyczny jak i stan prawny. Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, nie mógł dokonać jego oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1619/13. W świetle powyższego wszystkie zarzuty skargi okazały się bezzasadne, gdyż nakierowane były na podważenie zasadności nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i w istocie nie odnosiły się do istoty zaskarżonego postanowienia. W żaden sposób nie zakwestionowano bowiem ustaleń co do daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji ani też co do dnia nadania odwołania, co ewentualnie mogłoby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi, o ile zarzuty takie okazałyby się uzasadnione. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane w uzasadnieniu wyroku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl