II SA/Gl 1377/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia 11 grudnia 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. zwrócił się Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w C. wnosząc o skontrolowanie zgodności z przepisami prawa budowli - billboardu usytuowanego na posesji przy ulicy [...] w C. Na podstawie uproszczonego wypisu z rejestru gruntów organ I instancji ustalił, że przedmiotowy billboard zlokalizowany jest na nieruchomości składającej się z działki nr 1 w C., która stanowi własność A. K. Dnia [...] r. - po uprzednim zawiadomieniu stron postępowania - organ I instancji przeprowadził kontrolę na ww. działce. W jej toku ustalono m.in. że; - obiekt zlokalizowany na działce przedmiotowej to wolnostojąca tablica reklamowa, - tablica usytuowana jest na żelbetowej stopie fundamentowej, o wymiarach ok. 5 m x 5 m, całkowicie zagłębionej w gruncie, - tablica ma wymiary ok. 17 m x 6 m, jest podświetlona i usytuowana na metalowym słupie o wysokości ok. 9 m, - zgodnie z oświadczeniem właściciela nieruchomości oraz przedstawiciela inwestora skarżącej ([A], sp. z o.o. z siedzibą w W.) budowa obiektu została zgłoszona do organu administracji architektoniczno-budowlanej (w toku kontroli nie przedłożono jednak dokumentów potwierdzających legalność ww. budowli). Pismem z dnia 7 lutego 2018 r. PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy wolnostojącej, trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej, zlokalizowanej na działce powyższej pomiędzy ulicą [...] a [...] w C. Dnia 7 lutego 2019 r. PINB zwrócił się do Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej UM w C., celem uzyskania informacji, czy w archiwach urzędu znajduje się pozwolenie na budowę bądź potwierdzenie dokonania zgłoszenia budowy tablicy reklamowej. W odpowiedzi przekazano dokumentację obejmującą zgłoszenie robót budowlanych z dnia [...] r. dokonane przez skarżącą Spółkę, obejmujące wykonanie robót polegających na budowie reklamy wielkoformatowej przy ulicy [...] w C. wraz z opisem instalacji tablicy, postanowienie Prezydenta Miasta C. nr 1 z dnia [...] r. nakładające obowiązek uzupełnienia ww. zgłoszenia, oraz decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] r. (znak: [...]), którą Prezydent Miasta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy reklamy wielkoformatowej na terenie położonym przy ulicy [...] w C. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. PINB odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy wolnostojącej, trwale związanej z gruntem tablicy reklamowej. Pismem z dnia 14 maja 2018 r. PINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek przedłożenia - w terminie do 31 lipca 2018 r. - następujących dokumentów: - zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnymi na dzień opracowywania projektu, - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] r. PINB zmienił ww. postanowienie własne w zakresie terminu przedłożenia dokumentów, wyznaczając nowy termin - 31 października 2018 r. Pismem z dnia 6 listopada 2018 r. PINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z akiami prowadzonej postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instalacji ponownie odmówił zawieszenia postępowania. Pismem z dnia 14 lutego 2019 r. PINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami prowadzonego postępowania. Wreszcie, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącej Spółce, jako inwestorowi robót budowlanych, rozbiórkę przedmiotowej tablicy reklamowej wraz z fundamentem. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.). W uzasadnieniu organ podał, że realizacja przedmiotowej tablicy reklamowej wymagała pozwolenia na budowę w świetle art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Skoro inwestor nie przedłożył wymaganych do jej legalizacji dokumentów, należało orzec rozbiórkę tejże budowli. W odwołaniu od decyzji skarżąca Spółka, jako inwestor, domagała się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Przedmiotowa tablica została bowiem zrealizowana legalnie na podstawie zgłoszenia budowy na terenie położonym przy ul. [...]. Decyzja, wnosząca sprzeciw do zgłoszenia, została zaś wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności na mocy decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., którą dołączono do odwołania. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podzielił pogląd tego organu, że budowla przedmiotowej wolnostojącej tablicy reklamowej ze względu na jej konstrukcję (posadowienie na żelbetonowej stopie fundamentowej, całkowicie zagłębionej w gruncie) wymagała pozwolenia na budowę (vide: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 1150/17). Co prawda inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia budowy, lecz dotyczyło ono innego terenu, a mianowicie ul. [...]. Adresowi temu odpowiada działka nr 2. Przedmiotowa tablica jest zaś usytuowana na działce nr 1. Stąd też jej realizacja nastąpiła samowolnie, co uzasadniało wdrożenie trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Jako konsekwencję niewykonania nałożonych obowiązków, należało zatem z mocy art. 48 ust. 4 ustawy orzec rozbiórkę budowli. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane - poprzez wydanie nakazu rozbiórki obiektu wzniesionego na podstawie zgłoszenia, co do którego organ nie wniósł prawidłowo sprzeciwu, - art. 7 i 77 kpa - z powodu nieprzeprowadzenia postępowania powodowego co do lokalizacji obiektu, objętego zgłoszenia, w którym posłużono się jedynie adresem, nie precyzując oznaczenia działki ewidencyjnej. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że roboty polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych w świetle art. 30 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, wymagają zgłoszenia (poza pewnymi wyjątkami). Inwestor dopełnił takiego wymogu. Z właścicielem terenu zawarł umowę najmu z dnia [...] r., którą sprecyzowano aneksem z dnia [...] r. co do oznaczenia nr działki. Umowy te nie były jednak przedmiotem oceny organów. Zatem przedmiotowy nośnik jest tożsamy z obiektem, objętym zgłoszeniem. Stąd też wadliwe było wdrożenie trybu z art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Do skargi dołączono odpisy umowy najmu oraz aneksu do umowy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, że roboty budowlane, polegające na budowie wolnostojącej trwale związanej z gruntem reklamy wielkoformatowej, wymagały pozwolenia na budowę. Jest to bowiem obiekt budowlany - budowla, wymieniona wprost w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.). Skarżąca nie neguje opisu przedmiotowej reklamy, a w szczególności faktu, ze jest usytuowana na żelbetonowej stopie fundamentowej o wymiarach 5 x 5m, całkowicie zagłębionej w gruncie. Tablica ma wymiary 17 x 6m i jest usytuowana na metalowym słupie o wysokości ok 9m. Oczywiste jest, że z uwagi na wymiary, konstrukcję i sposób powiązania z gruntem, wykonanie obiektu nie mogło polegać na instalowaniu, lecz budowie w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "instalowanie". Jednak nie może budzić wątpliwości, że nie sposób mówić o instalowaniu w przypadku fundamentu i betonowej konstrukcji nośnej. Jedynie sama tablica posadowiona na takiej konstrukcji, może być instalowana. Gdyby więc istniało wcześniej urządzenie reklamowe, na którym wykonano tablicę, to wówczas roboty stanowiłyby przypadek instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest jednak inny zakres robót budowlanych. Tego rodzaju roboty, jako budowa, nie zostały zaś zwolnione z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 28 ust. 1 oraz art. 29-31 Prawa budowlanego. Faktem jest, że skarżący dokonał skutecznego zgłoszenia budowy reklamy wielkoformatowej. Co prawda, organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia z powodu nieuzupełnienia jego braków, lecz decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności, jako że organ uchybił 30-dniowemu terminowi do wydania decyzji (zgodnie z ówczesnym stanem prawnym). Trafnie jednak organy nadzoru budowlanego uznały, że taki stan rzeczy nie chroni inwestora przed negatywnymi skutkami braku wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Mianowicie, zgłoszenie obejmowało realizację obiektu na terenie, oznaczonym adresem ul. [...] w C. W zgłoszeniu nie przedstawiono usytuowania obiektu na przedmiotowym terenie, który stanowi działkę nr 2, co ustalono w niniejszym postępowaniu. Skarżąca nie złożyła też wówczas oświadczenia o dysponowaniu terenem na cele budowlane. Tego rodzaju braki zgłoszenia były przedmiotem postanowienia organu administracji architektoniczno-budowlanej w trybie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, a następnie - sprzeciwu. Jednak jest poza sporem, że przedmiotowa reklama została zrealizowana na innej działce, oznaczonej nr 1. Faktem jest, że działka ta stanowi własność tej samej osoby, z którą skarżący w dniu [...] r. zawarł umowę najmu. Umowa ta opiewała jednak na działkę, położoną przy ul. [...]. Dopiero po dokonaniu zgłoszenia i wniesieniu sprzeciwu, skarżąca Spółka zawarła w dniu [...] r. aneks do umowy najmu, w którym zmieniono treść tej umowy, w ten sposób, że jej przedmiotem jest działka nr 1, na której faktycznie zrealizowano przedmiotową reklamę. Treść aneksu do umowy najmu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z jego postanowieniami, wprowadzono zmiany do umowy najmu co do objętego nią terenu. Dowód z tych dokumentów sąd administracyjny przeprowadził na wniosek skarżącej w trybie art. 106 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Dokumenty te potwierdzają wprost ustalenia organów nadzoru budowlanego obydwu instancji, że chodzi o inne działki, usytuowane w innych miejscach. Co więcej, w treści pierwotnej umowy podano jedynie, ze wynajmujący posiada tytuł prawny do nieruchomości, oznaczonej wyżej podanym adresem i zobowiązuje się do przedstawienia skarżącej tego tytułu prawnego (§ 2 umowy). Aneks do umowy zawiera zaś postanowienie o jej zmianie co do oznaczenia terenu nieruchomości. Zatem nieskuteczne wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia dotyczącego innego terenu, w żaden sposób nie chroni inwestora przed skutkami samowolnej budowy (bez wymaganego pozwolenia na budowę). Jedynie wówczas, gdyby obiekt zrealizowano na działce, wskazanej w zgłoszeniu, skutkiem braku wymaganego pozwolenia na budowę musiałoby być wdrożenie trybu z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - inny przypadek braku pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie budowa miała miejsce na terenie innej działki, niż odpowiadającej adresowi wynikającemu ze zgłoszenia. Nie jest to zatem obiekt tożsamy ze zgłoszeniem. Zatem prawidłowo organ nadzoru budowlanego wdrożył tryb z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Konsekwencją nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie wymaganych do legalizacji dokumentów, wyżej wymienionych, musiał być zatem nakaz rozbiórki obiektu z mocy art. 48 ust. 1 i 4 ustawy. Stąd też nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. mr